Βαρύ γίνεται πλέον το τίμημα της πράσινης μετάβασης για την ακτοπλοΐα, με την Attica Group να βλέπει το κόστος καυσίμων, τις περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις και το EU ETS να πιέζουν ολοένα περισσότερο τα οικονομικά της μεγέθη.
Όπως ανέφερε στη Γενική Συνέλευση ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου, Παναγιώτης Δικαίος, μόνο το 2025 το πρόσθετο περιβαλλοντικό και κανονιστικό κόστος για την Attica ανήλθε σε περίπου 63 εκατ. ευρώ, συμβάλλοντας, μαζί με μη επαναλαμβανόμενες επιβαρύνσεις, στην καταγραφή ζημιών.
Η εικόνα επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από το ράλι στα καύσιμα. Από περίπου 570 ευρώ ο τόνος στο τέλος Δεκεμβρίου, το marine gasoil έχει πλέον ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ ανά μετρικό τόνο, εκτοξεύοντας το λειτουργικό κόστος του στόλου.
Η απάντηση της Attica περνά από την ανανέωση του στόλου και τη μείωση της κατανάλωσης. Ο Όμιλος έχει ήδη πουλήσει 14 παλαιότερα και πιο κοστοβόρα πλοία, μειώνοντας τη μέση ηλικία του στόλου κατά περίπου πέντε χρόνια. Με την ολοκλήρωση του υφιστάμενου ναυπηγικού προγράμματος, η συνολική μείωση αναμένεται να φτάσει τα εννέα χρόνια.
Ηδη το πρωτο από τα δυο νεότευκτα πλοία που θα παραλάβει η Attica στο παλ΄σιο συμφωνάις με την Stena Lines καθελκύστηκε στην Κίνα με τις παραδόσεις και των δυο να τοποθετούνται στο καλοκαίρι του 2027.
Παράλληλα, κρίσιμο ρόλο παίζουν τα scrubbers. Ήδη δέκα πλοία του Ομίλου διαθέτουν τη σχετική τεχνολογία και, μαζί με τα νέα πλοία, περίπου το 75% της κατανάλωσης καυσίμου εκτιμάται ότι θα καλύπτεται από μονάδες με scrubbers.
Η οικονομία είναι ήδη εντυπωσιακή: σύμφωνα με τη διοίκηση, στο πρώτο οκτάμηνο το κόστος καυσίμων θα ήταν περίπου 58 εκατ. ευρώ υψηλότερο χωρίς τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. Επιπλέον, προωθούνται συστήματα που μπορούν να μειώσουν περαιτέρω την κατανάλωση κατά 3%-5%.
Σκληρή κριτική για το ETS
Η μεγαλύτερη ένσταση της διοίκησης αφορά το Ευρωπαικό Συστημα Εμπορίας Ρύπων (EU ETS) και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην ακτοπλοΐα.
Ο κ. Δικαίος υπογράμμισε ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» καταλήγει στην πράξη να μεταφέρει το κόστος στις νησιωτικές κοινωνίες, στις οικογένειες και στους ταξιδιώτες. Με άλλα λόγια, το περιβαλλοντικό κόστος δεν μένει στον ισολογισμό της εταιρείας· περνά στο εισιτήριο.
Η Attica ζητά ένα πιο ρεαλιστικό κανονιστικό πλαίσιο, με ειδική μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η παράταση του ειδικού καθεστώτος για νησιά κάτω των 200.000 κατοίκων και μετά το 2030, για ακόμη πέντε χρόνια. Ωστόσο, σύμφωνα με τη διοίκηση, η συζήτηση δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε συγκεκριμένη στρατηγική και εφαρμόσιμα μέτρα από τις Βρυξέλλες.
Ζητείται σχέδιο για νέο στόλο
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι η ανανέωση του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου.
Η Attica θεωρεί ότι η μετάβαση σε νεότερα, αποδοτικότερα και καθαρότερα πλοία δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στους ισολογισμούς των εταιρειών. Απαιτείται, όπως επισημάνθηκε, σαφής εθνική στρατηγική, χρηματοδοτικά εργαλεία και πρακτικές λύσεις.
Πακέτα και μηχανισμοί έχουν συζητηθεί, όμως η αγορά ζητά πλέον να περάσει η συζήτηση από τη θεωρία στην εφαρμογή.
Την ίδια ώρα, ο κλάδος πιέζει και για μηχανισμό αντιστάθμισης του πρόσθετου κόστους που επιβαρύνει τον επιβάτη λόγω των περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, έχει υπάρξει συνεννόηση με το υπουργείο Ναυτιλίας, ωστόσο οι σχετικές πληρωμές παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Παρά τις πιέσεις, η Attica δεν προχώρησε σε οριζόντιες αυξήσεις τιμών και διατήρησε την εκπτωτική πολιτική για ευάλωτες ομάδες. Η ζήτηση παραμένει σχετικά ανθεκτική, με την εσωτερική αγορά να εμφανίζει άνοδο περίπου 3% το καλοκαίρι.
Αναδιοργάνωση και AI
Παράλληλα με τη μάχη του κόστους, ο Όμιλος προχωρά σε αναδιοργάνωση, συγχωνεύσεις θυγατρικών και απλούστευση της δομής του, με δύο βασικούς άξονες: Αδριατική και εσωτερική αγορά.
Στο τεχνολογικό σκέλος, η Attica επενδύει στην τεχνητή νοημοσύνη, έχοντας ήδη λανσάρει AI agent για την εξυπηρέτηση πελατών, ενώ έχουν οριστεί περίπου 50 “AI ambassadors” στο εσωτερικό του Ομίλου.
