Bombardier: Όσα «ξέχασε» ο Τραμπ καλώντας σε μποϊκοτάζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να κλείσει την πόρτα της αμερικανικής αγοράς στη Bombardier, εάν η καναδική κατασκευάστρια αεροσκαφών δεν μεταφέρει την παραγωγή της στις ΗΠΑ. Το πρόβλημα είναι ότι, στην προσπάθειά του να επιβάλει το «Buy American», ο Αμερικανός πρόεδρος κινδυνεύει να πλήξει ακριβώς αυτό που υποστηρίζει ότι θέλει να προστατεύσει, δηλαδή αμερικανικές θέσεις εργασίας, προμηθευτές και την αμυντική βιομηχανία.

«ΟΧΙ ΑΛΛΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ BOMBARDIER ΣΤΙΣ ΗΠΑ!», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social, απαιτώντας από την εταιρεία να κατασκευάζει τα αεροσκάφη της στις ΗΠΑ εάν θέλει πρόσβαση στην αμερικανική αγορά. Η απειλή έρχεται εν μέσω της κλιμακούμενης εμπορικής σύγκρουσης Ουάσιγκτον και Οτάβα, χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινιστεί ακόμη ποιος ακριβώς θα είναι ο μηχανισμός εφαρμογής ενός τέτοιου εμπάργκο.

Και εδώ βρίσκεται η ειρωνεία της υπόθεσης. Η Bombardier έχει ήδη σημαντικό αποτύπωμα στις ΗΠΑ. Απασχολεί περισσότερους από 3.000 εργαζομένους, διαθέτει εγκαταστάσεις σε εννέα πολιτείες και στην Ουάσιγκτον και συνεργάζεται με περίπου 2.800 αμερικανικές επιχειρήσεις σε 47 πολιτείες. Η εταιρεία κατασκευάζει, μάλιστα, πτέρυγες στο Τέξας και εξαρτήματα συστημάτων ελέγχου πτήσης στην Καλιφόρνια, ανέφερε το Reuters.

Η μεγαλύτερη πολιτική παγίδα για τον Τραμπ βρίσκεται στο Κάνσας. Η Γουίτσιτα αποτελεί βασικό κόμβο της Bombardier στις ΗΠΑ, με περίπου 1.400 εργαζομένους, ενώ εκεί βρίσκεται και η έδρα της αμυντικής δραστηριότητας της εταιρείας. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζέρι Μόραν έσπευσε να προειδοποιήσει τον Λευκό Οίκο, μέσω ανάρτησης στο Χ, ότι η παρουσία της Bombardier στην πόλη στηρίζει περισσότερους από 1.000 εργαζομένους και ένα ευρύτερο δίκτυο της αεροδιαστημικής βιομηχανίας.

Μποϊκοτάροντας την Bombardier ο Τραμπ πυροβολεί τα πόδια των ΗΠΑ

Ένα μποϊκοτάζ δεν θα έπληττε μόνο μια καναδική εταιρεία. Θα μπορούσε να πλήξει και την αμερικανική εφοδιαστική αλυσίδα που έχει αναπτυχθεί γύρω της.

Το πιο ευαίσθητο σημείο, ωστόσο, βρίσκεται στον ίδιο τον αμερικανικό αμυντικό μηχανισμό. Η Bombardier δεν είναι απλώς ένας κατασκευαστής ιδιωτικών τζετ που πουλά αεροσκάφη σε ιδιώτες και εταιρείες. Τα αεροσκάφη της έχουν ήδη ενσωματωθεί σε κρίσιμες αποστολές των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, γεγονός που κάνει μια πιθανή απαγόρευση νέων πωλήσεων πολύ πιο σύνθετη από μια απλή εμπορική διαμάχη.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το πρόγραμμα HADES (High Accuracy Detection and Exploitation System) του αμερικανικού στρατού, στο οποίο η πλατφόρμα επιλογής είναι το Bombardier Global 6500. Ο Στρατός των ΗΠΑ προορίζει τα αεροσκάφη αυτά για αποστολές βαθιάς συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR), με στόχο να εντοπίζουν και να παρακολουθούν στόχους σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από τις παλαιότερες πλατφόρμες. Το πρώτο Global 6500 παραδόθηκε στον αμερικανικό στρατό το 2024 για μετατροπή σε HADES, ενώ το πρόγραμμα προβλέπει συνολικά σημαντικό αριθμό αεροσκαφών.

Η επιλογή του Global 6500 δεν είναι τυχαία. Το αεροσκάφος προσφέρει μεγαλύτερη ταχύτητα, εμβέλεια, επιχειρησιακό ύψος και αυτονομία σε σχέση με τα παλαιότερα turboprop αεροσκάφη RC-12X Guardrail που καλείται να αντικαταστήσει. Με άλλα λόγια, η Bombardier δεν παρέχει απλώς το «κέλυφος» ενός αεροσκάφους: η πλατφόρμα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία εγκαθίστανται εξειδικευμένα συστήματα ηλεκτρονικής συλλογής πληροφοριών και αισθητήρες για αποστολές εθνικής ασφάλειας.

Ακόμη πιο άμεση είναι η σχέση με την αμερικανική αεροπορία μέσω του E-11A Battlefield Airborne Communications Node (BACN). Πρόκειται για τροποποιημένα Bombardier Global 6000/Global 6500, τα οποία λειτουργούν ως εναέρια «γέφυρα» επικοινωνιών: μεταφέρουν και διασυνδέουν δεδομένα μεταξύ διαφορετικών αεροσκαφών, επίγειων και ναυτικών δυνάμεων και διαφορετικών στρατιωτικών δικτύων. Η συγκεκριμένη δυνατότητα είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε επιχειρήσεις όπου οι μονάδες χρησιμοποιούν διαφορετικά συστήματα επικοινωνιών και δεν μπορούν να ανταλλάξουν απευθείας δεδομένα.

Το BACN έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε πραγματικές επιχειρήσεις, ενώ η Πολεμική Αεροπορία συνεχίζει να επενδύει στην αναβάθμιση των E-11A, μεταξύ άλλων με νέα δικτυακά συστήματα, Link 16 και δυνατότητες που ενισχύουν τη συνδεσιμότητα και την επίγνωση της κατάστασης στο πεδίο της μάχης. Η Bombardier, επομένως, βρίσκεται ήδη μέσα στην αρχιτεκτονική των αμερικανικών δυνατοτήτων διοίκησης και ελέγχου, όχι απλώς στην αλυσίδα προμηθευτών.

Ανατρέποντας σχεδιασμούς χρόνων των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο για την κυβέρνηση Τραμπ: η προσπάθεια να περιοριστεί η πρόσβαση ενός Καναδού κατασκευαστή στην αμερικανική αγορά θα μπορούσε να αγγίξει προγράμματα που έχουν σχεδιαστεί ακριβώς για να ενισχύσουν τις αμερικανικές δυνατότητες επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών και επικοινωνιών. Και όσο περισσότερες από αυτές τις πλατφόρμες βασίζονται σε ήδη επιλεγμένα αεροσκάφη Global, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιμετωπιστεί η Bombardier σαν έναν απλό ξένο προμηθευτή που μπορεί να αντικατασταθεί από τη μία μέρα στην άλλη.

Το ζήτημα είναι ακόμη ευρύτερο επειδή τα αεροσκάφη αυτά δεν αγοράζονται ως έτοιμα business jets. Παραδίδονται ως πλατφόρμες και στη συνέχεια μετατρέπονται σε εξειδικευμένα στρατιωτικά συστήματα από αμερικανικές εταιρείες και εγκαταστάσεις. Στην περίπτωση του HADES, για παράδειγμα, η μετατροπή του Global 6500 περιλαμβάνει την εγκατάσταση του συστήματος RAPCON-X της Sierra Nevada Corporation. Έτσι, η στρατιωτική αμερικανική προστιθέμενη αξία δεν βρίσκεται μόνο στην υποστήριξη αλλά και στην ίδια τη θέση των αεροσκαφών.

Το αποτέλεσμα είναι ότι μια πραγματική απαγόρευση της Bombardier δεν θα ενείχε μόνο εμπορικό κόστος. Θα μπορούσε να υποχρεώσει το Πεντάγωνο να επανεξετάσει υφιστάμενα προγράμματα, με πιθανές καθυστερήσεις, πρόσθετο κόστος και ανάγκη επανασχεδιασμού της εφοδιαστικής αλυσίδας. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που κάνει την υπόθεση πολιτικά και στρατηγικά πιο δύσκολη.  Η Bombardier μπορεί να είναι καναδική εταιρεία, αλλά οι στρατιωτικές της πλατφόρμες έχουν ήδη γίνει μέρος των αμερικανικών δυνατοτήτων.