Η προσπάθεια της ιταλίδας πρωθυπουργού Τζιόρτζια Μελόνι να αναζωογονήσει τον εδώ και καιρό αδρανή τομέα της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα της σημείωσε σημαντική πρόοδο την Τετάρτη, καθώς το κοινοβούλιο ενέκρινε οριστικά έναν νόμο που θα ανοίξει τον δρόμο για μια νέα γενιά πυρηνικών σταθμών.
Ο νέος νόμος για την πυρηνική ενέργεια καθορίζει τις θεμελιώδεις αρχές ενός ρυθμιστικού πλαισίου για τη διαχείριση του τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Η Ιταλία είχε αποσύρει από τη λειτουργία όλους τους πυρηνικούς σταθμούς της έως το 1990, υπό την πίεση της λαϊκής αντίδρασης κατά της τεχνολογίας αυτής μετά την καταστροφή του Τσερνομπίλ το 1986.
Ωστόσο, με τις ιταλικές βιομηχανίες να πλήττονται από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας στην Ευρώπη, λόγω της έντονης εξάρτησης της χώρας από το εισαγόμενο φυσικό αέριο, η κυβέρνηση της Μελόνι — καθώς και πολλοί εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου — θεωρούν την εγχώρια πυρηνική δυναμικότητα ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και την οικονομική της ανταγωνιστικότητα.
«Η Ιταλία πρέπει να επιστρέψει στην πυρηνική ενέργεια, έναν τομέα στον οποίο κάποτε διαδραμάτιζε ηγετικό ρόλο», δήλωσε ο πρώην υπουργός Βιομηχανίας Κάρλο Καλέντα, ο οποίος σήμερα είναι γερουσιαστής του κεντρώου κόμματος «Azione», πριν από την ψηφοφορία της Τετάρτης.
Ο Καλέντα προέτρεψε την κυβέρνηση της Μελόνι, η οποία προετοιμάζεται για τις εκλογές του επόμενου έτους, να δράσει γρήγορα για να «αποκαταστήσει τη ζημιά» που προκάλεσαν τα εθνικά δημοψηφίσματα τα οποία οδήγησαν στο παρελθόν στην παύση της πυρηνικής δραστηριότητας στην Ιταλία και ανέτρεψαν την προσπάθεια του 2011 για την επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας.
«Θέλω η Ιταλία να είναι μια σημαντική βιομηχανική δύναμη, και αυτό δεν θα συμβεί χωρίς την πυρηνική ενέργεια», είπε. «Ας το κάνουμε λοιπόν. Ας το κάνουμε γρήγορα.»
Νέος νόμος για την πυρηνική ενέργεια
Ο νέος νόμος για την πυρηνική ενέργεια — ο οποίος εγκρίθηκε από τη Γερουσία με 81 ψήφους υπέρ έναντι 51 κατά — καθορίζει τις θεμελιώδεις αρχές ενός ρυθμιστικού πλαισίου για τη διαχείριση του τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Παρέχει στη Ρώμη τη δυνατότητα να εκδίδει διατάγματα σχετικά με την κατασκευή και τη λειτουργία διαφόρων πυρηνικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, καθώς και να καθορίζει κανόνες για τη διαχείριση των πυρηνικών καυσίμων που θα έχουν αναλωθεί και πρωτόκολλα πυρηνικής ασφάλειας.
Ο υπουργός Ενέργειας Γκιλμπέρτο Πιτσέτο Φρατίν, μακροχρόνιος υποστηρικτής της πυρηνικής ενέργειας, χαρακτήρισε την ψήφιση του νόμου «ιστορική ημέρα για την Ιταλία» και ανέφερε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες για τη σύνταξη πολλών από αυτούς τους κανόνες.
Εξέφρασε την ελπίδα ότι η Ιταλία, η οποία σήμερα αποτελεί σημαντικό εισαγωγέα πυρηνικής ενέργειας από τη γειτονική Γαλλία, θα μπορούσε να διαθέτει τους πρώτους εγχώριους αντιδραστήρες της έως το 2035.
«Ο απώτερος στόχος παραμένει η διασφάλιση ότι οι μελλοντικές γενιές θα διαθέτουν ένα ασφαλές, βιώσιμο και ανταγωνιστικό ενεργειακό σύστημα, ικανό να στηρίξει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ιταλίας», δήλωσε ο υπουργός πριν από την ψηφοφορία.
Αντιδράσεις
Ωστόσο, επικριτές από τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν χαρακτηρίσει την πυρηνική πολιτική της κυβέρνησης ως μια κυνική απόπειρα εκτροπής της προσοχής από το επείγον καθήκον της επέκτασης των συμβατικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας, τομείς στους οποίους η Ιταλία υστερεί σημαντικά σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η πυρηνική ενέργεια, υποστηρίζουν οι επικριτές, θα χρειαστεί χρόνια για να αποδώσει, σε μια εποχή που το υψηλό κόστος της ενέργειας ασκεί σοβαρή πίεση τόσο στους καταναλωτές όσο και στις επιχειρήσεις.
«Μιλάτε για τεχνολογίες που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν», δήλωσε ο Πέπε Ντε Κριστοφάρο, γερουσιαστής της αριστερής Συμμαχίας Πρασίνων και Αριστεράς. «Το κάνετε αυτό επειδή είναι ένας τρόπος να αποφύγετε να μιλήσετε για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Ο Luigi Nave, γερουσιαστής του «Κινήματος των Πέντε Αστέρων», χαρακτήρισε το νέο νομοσχέδιο ως «ακόμη μια προεκλογική υπόσχεση» εν όψει των επικείμενων εκλογών, προβλέποντας ότι «αυτές οι τεχνολογίες δεν θα τεθούν σε λειτουργία για τουλάχιστον δύο δεκαετίες».
Ο γερουσιαστής Nicola Irto, του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος της αντιπολίτευσης, δήλωσε ότι ο νόμος αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα σε έναν μακρύ δρόμο, με δύσκολες αποφάσεις να ακολουθούν.
«Η κυβέρνηση παρουσιάζει αυτό το μέτρο ως την αρχή μιας νέας εποχής στον τομέα της ενέργειας», είπε. «Αλλά — ας το πούμε ξεκάθαρα — πρόκειται για καθαρή προπαγάνδα.»
