Περικοπές άνω των 100 δισ. ευρώ αναμένουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην επόμενη πρόταση για τον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, με τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια προς τις περιφέρειες να βρίσκονται στο επίκεντρο της ανησυχίας.
Σύμφωνα με το POLITICO, το οποίο επικαλείται τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες με γνώση των συζητήσεων, η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο, με αναθεωρημένα ποσά. Οι πιθανές περικοπές προκαλούν ήδη αντιδράσεις, καθώς αρκετά κράτη φοβούνται ότι θα περιοριστούν χρηματοδοτήσεις που θεωρούν κρίσιμες.
Η Ιρλανδία, πάντως, δεν έχει επιβεβαιώσει δημοσίως ότι σχεδιάζει μειώσεις. Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τόμας Μπερν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν έχει ξεκινήσει καν η εξέταση περικοπών ή αυξήσεων.
Το Βερολίνο ζητά περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων
Με μόλις τρεις μήνες να απομένουν μέχρι την άτυπη προθεσμία ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων, η απόσταση ανάμεσα στα κράτη παραμένει μεγάλη.
Η Γερμανία, μαζί με τη Δανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, ζητά να μειωθεί κατά αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ.
Σε επιστολή προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, οι ηγέτες των έξι χωρών υποστηρίζουν ότι το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο πρέπει να προβλέπει έναν προϋπολογισμό που να μπορούν ρεαλιστικά να χρηματοδοτήσουν τα κράτη τα οποία αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος.
Απέναντί τους βρίσκονται οι «Φίλοι της Συνοχής», μια ομάδα 17 χωρών που τάσσεται υπέρ ενός μεγαλύτερου προϋπολογισμού. Μεταξύ αυτών είναι η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία.
Η ομάδα ετοιμάζει κοινή δήλωση κατά των ενδεχόμενων περικοπών, απαντώντας στην πίεση του Βερολίνου και των συμμάχων του. Ευρωπαίος διπλωμάτης που μίλησε στο POLITICO εκτιμά ότι οι μειώσεις που θα περιλαμβάνει η επόμενη πρόταση θα προκαλέσουν τη δυσαρέσκειά της.
Δεύτερο μέτωπο στο Ευρωκοινοβούλιο
Οι διαφωνίες μεταξύ των κυβερνήσεων δεν είναι το μοναδικό εμπόδιο. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων και οι αντιπαραθέσεις των πολιτικών ομάδων απειλούν να καθυστερήσουν τη διαμόρφωση κοινής θέσης.
Ο Ντάμιαν Μπεζελάγκερ, διαπραγματευτής των Πρασίνων για τον προϋπολογισμό, προειδοποιεί ότι, με τον σημερινό ρυθμό, το Κοινοβούλιο ενδέχεται να μην έχει καταλήξει σε θέση ούτε μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.
Η δέσμευση, ωστόσο, είναι να υπάρξει συμφωνία έως τον Νοέμβριο, ώστε οι διαπραγματεύσεις με τις κυβερνήσεις να ξεκινήσουν ήδη από τον Ιανουάριο του 2027. Για την άρση του αδιεξόδου, οι επικεφαλής των μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων αναμένεται να συναντηθούν την Τετάρτη.
Οι ευρωβουλευτές διαθέτουν περιορισμένη επιρροή στο συνολικό ύψος του προϋπολογισμού. Έχουν, όμως, ισότιμο διαπραγματευτικό ρόλο με τις κυβερνήσεις ως προς τους κανόνες και τη δομή του.
Η σύγκρουση για τις αγροτικές επιδοτήσεις
Στο επίκεντρο των εσωτερικών διαφωνιών βρίσκονται τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, στα οποία εντάσσονται οι αγροτικές επιδοτήσεις και οι χρηματοδοτήσεις προς τις περιφέρειες.
Στις διαπραγματεύσεις εμπλέκονται τρεις κοινοβουλευτικές επιτροπές —Προϋπολογισμών, Γεωργίας και Περιφερειακής Πολιτικής— με αξιωματούχους να καταγγέλλουν επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και καθυστερήσεις.
Οι ευρωβουλευτές της επιτροπής Γεωργίας επιδιώκουν να αποσπάσουν την Κοινή Αγροτική Πολιτική, η οποία διέπει επιδοτήσεις άνω των 300 δισ. ευρώ, από το νέο πλαίσιο των σχεδίων, προκειμένου να την ενισχύσουν.
Οι άλλες επιτροπές αντιδρούν, καθώς έχουν συμφωνήσει να διατηρήσουν τη βασική δομή της πρότασης της Κομισιόν για να διευκολύνουν μια συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. Κατά τον Μπεζελάγκερ, η αφαίρεση της ΚΑΠ θα απαιτούσε νέα πρόταση της Επιτροπής και θα προκαλούσε καθυστέρηση ενός έτους στις διαπραγματεύσεις.
Οι εκλογές του 2027 αυξάνουν την πίεση
Το χρονοδιάγραμμα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό λόγω των εκλογών του 2027 στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία. Η ανησυχία είναι ότι οι πολιτικές αναμετρήσεις θα περιπλέξουν τις συνομιλίες και θα καθυστερήσουν τις εκταμιεύσεις.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η Γαλλία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός προηγείται στις δημοσκοπήσεις και επιδιώκει να μειώσει στο μισό τη γαλλική συνεισφορά στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Μια παρατεταμένη εμπλοκή στο Ευρωκοινοβούλιο θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική του θέση και να αφήσει τη συμφωνία εκτεθειμένη σε πολιτικές παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής. Γι’ αυτό και ο Μπεζελάγκερ ζητά να τεθούν εγκαίρως σαφείς δικλίδες προστασίας, προειδοποιώντας ότι οι γαλλικές εκλογές μπορούν να καταστήσουν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ιδιαίτερα ευάλωτο.
