«Η Βραζιλία δεν ανήκει στην αυλή κανενός» και «δεν θα επιτρέψουμε στους εχθρούς της Δημοκρατίας να υπονομεύσουν τη λαϊκή βούληση, εγχώριους ή ξένους», προειδοποίησε ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα παραμονές των προεδρικών εκλογών στη μεγαλύτερη χώρα και οικονομία της Λατινικής Αμερικής.
Όχι τυχαία, επέλεξε να το κάνει από βήματος της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Αν και ο κεντροαριστερός πρόεδρος της Βραζιλίας δεν κατονόμασε τους παραλήπτες του μηνύματος, είναι γνωστοί.
Ο ένας είναι ο βασικός αντίπαλός του στις σημερινές κάλπες, ο 45χρονος ακροδεξιός γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρο, γιός του επίσης ακροδεξιού πρώην προέδρου, Ζαΐρ Μπολσονάρο, ο οποίος εκτίει ποινή φυλάκισης 278 ετών (προσώρας σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω προβλημάτων υγείας) για την απόπειρα πραξικοπήματος μετά την εκλογική ήττα του το 2022.
Ο έτερος παραλήπτης του μηνύματος είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, που επιδιώκει την καθολική εφαρμογή στο Δυτικό Ημισφαίριο του Δόγματος Μονρόε, ξαναβαφτισμένο από τον ίδιο ως Δόγμα Ντονρόε.
Στα 80 χρόνια του, ο Λούλα διεκδικεί μια δεύτερη συναπτή και, συνολικά, μια ιστορικά τέταρτη προεδρική θητεία, υποσχόμενος συνέχιση της κεντροαριστερής πολιτικής του, κόντρα στο «τσουνάμι» της φιλοτραμπικής ακροδεξιάς που σαρώνει στη Λατινική Αμερική.
Κυρίως εκφραστής αυτού του ρεύματος είναι ο υιός Μπολσονάρο, μετατρέποντας επί της ουσίας την οριακή εκλογική αναμέτρηση σε μια επανάληψη του 2022… δια αντιπροσώπου, πλην όμως σε πολύ διαφορετικό γεωπολιτικό σκηνικό.
Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα της Βραζιλίας, στο φόντο ενός ραγδαία και χαοτικά μεταβαλλόμενου κόσμου.
Εκφραστής της πολυμέρειας και του Παγκόσμιου Νότου επί Λούλα, η Βραζιλία είναι ένα από τα τελευταία προπύργια της ευρύτερης Αριστεράς στην περιοχή, όπου ο αναθεωρητισμός του Τραμπ αναμετράται με την κινεζική επιρροή.
Στη μέση βρίσκονται τα περίπου 214 εκατομμύρια των Βραζιλιάνων, που αγωνιούν για το μέλλον τους, την καταπολέμηση της εγκληματικότητας, την εξάλειψη της διαφθοράς και την σταθεροποίηση της οικονομίας.
Τραμπ ως… τρίτος υποψήφιος στη Βραζιλία
Οι ΗΠΑ και ειδικά ο πρόεδρος τους, Ντόναλντ Τραμπ, απέκτησαν ασυνήθιστα ορατή παρουσία στην προεκλογική εκστρατεία στη Βραζιλία.
Καρικατούρες του και αμερικανικές σημαίες χρησιμοποιούνται ως σύμβολα ξένης παρέμβασης και απειλής για την εθνική κυριαρχία της χώρας στις συγκεντρώσεις του Λούλα.
Σε αυτές του Φλάβιο Μπολσονάρο, αντίθετα, η αστερόεσσα είχε την τιμητική της ως αντανάκλαση της υπόσχεσής του να ευθυγραμμιστεί με τον Τραμπ.
Με τη μία μετά την άλλη χώρες της Λατινικής Αμερικής να περνούν στην τραμπική σφαίρα επιρροής -είτε με την εκλογή ηγετών (Αργεντινή, Βολιβία, Δομινικανή Δημοκρατία, Ελ Σαλβαδόρ, Ισημερινός, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Ονδούρα, Παραγουάη, Περού), είτε με την ανατροπή τους μέσω αμερικανικής επέμβασης (Βενεζουέλα)- η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί εδώ και μήνες να αποσταθεροποιήσει την προεδρία του Λούλα ντα Σίλβα.
Επέβαλε εξοντωτικούς δασμούς σε βραζιλιάνικα προϊόντα, χαρακτηρίζοντας «κυνήγι μαγισσών» την δίκη του Ζαΐρ Μπολσονάρο για απόπειρα πραξικοπήματος, που θύμιζε πολύ την εισβολή του φανατισμένου τραμπικού όχλου στο Καπιτώλιο, στην Ουάσιγκτον, τον Ιανουάριο του 2021.
Στοχοποίησε με προσωπικές κυρώσεις τον Αλεσάντρε ντε Μοράες, Βραζιλιάνο δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου και πρόεδρο της έδρας στη δίκη Μπολσονάρο, μετά τον αποκλεισμό του Χ του Έλον Μασκ και τα πρόστιμα στη Meta του Μαρκ Ζάκερμπεργκ, στο πλαίσιο του αγώνα κατά της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο.
Γέννησε φόβους ακόμη και για στρατιωτική επέμβαση, μετά την ταξινόμηση των δύο μεγαλύτερων εγκληματικών συμμοριών στη Βραζιλία ως τρομοκρατικών οργανώσεων στις ΗΠΑ.
Πρόσφατα, ακύρωσε τη διπλωματική βίζα της πρέσβη της Βραζιλίας στην Ουάσινγκτον, αφότου η Μπραζίλια αρνήθηκε προεκλογικά την είσοδο σε Αμερικανούς διπλωμάτες, που ήθελαν να «συζητήσουν την εκλογική ακεραιότητα», σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Οι ανησυχίες στο στρατόπεδο του Λούλα και των συμμάχων του πλέον εντείνονται για το ενδεχόμενο η κυβέρνηση Τραμπ να μην αναγνωρίσει τα εκλογικά αποτελέσματα σε περίπτωση οριακής ήττας του Φλάβιο Μπολσονάρο.
Κάτι που θεωρείται πολύ πιθανό ότι θα κριθεί σε έναν δεύτερο γύρο, στις 25 Οκτωβρίου.
Συμπληγάδες
Τέσσερις δεκαετίες μετά το τέλος της 20ετούς χούντας, η οποία είχε το «αποτύπωμα» και τη στήριξη των ΗΠΑ, οι προεδρικές εκλογές αποτελούν ένα κρίσιμο τεστ για τους δημοκρατικούς θεσμούς στη Βραζιλία.
Είναι κάτι περισσότερο από μια ακραία πολωμένη αναμέτρηση μεταξύ δύο διαφορετικών οραμάτων για το μέλλον της χώρας και της θέσης της στον κόσμο.
Αν και δεν συγκαταλέγεται στις μεγάλες δυνάμεις, είναι η μεγαλύτερη χώρα, δημοκρατία και οικονομία της Λατινικής Αμερικής, δέκατη μεγαλύτερη παγκοσμίως, μέλος των G20 και ιδρυτικό μέλος των BRICS, γεωργικός «γίγαντας» με ηγετική θέση στη Mercosur και πολύ πλούσια σε φυσικούς πόρους.
Διαθέτει σπάνιες γαίες, τεράστιους υδάτινους πόρους και αποθέματα αργού πετρελαίου, ενώ στα εδάφη της βρίσκεται το 60% του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, καθιστώντας την κύρια υπεύθυνη για τη διαχείριση του «πνεύμονα» της Γης.
Η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί τις σχέσεις της Βραζιλίας με τις ΗΠΑ και την Κίνα -τους δύο μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της- καθώς και με τον υπόλοιπο Παγκόσμιο Νότο.
Έχοντας ενισχύσει επί της προεδρίας του τις σχέσεις με την Κίνα, αλλά και με την Ευρώπη, ο Λούλα στηρίζει την πολυμέρεια, τη διπλωματία και το διεθνές δίκαιο.
Ο υιός Μπολσονάρο επενδύει στις σχέσεις με τις ΗΠΑ επί Τραμπ, της Αργεντινής του «αναρχοκαπιταλιστή» Χαβιέρ Μιλέι και του Ισραήλ (και δη επί πρωθυπουργίας Μπενιαμίν Νετανιάχου, που θα κριθεί στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου).
Ζητά επανεκτίμηση της συμμετοχής της χώρα του στο μπλοκ των BRICS, αλλά και μια «οικονομικά ρεαλιστική» σχέση με την Κίνα, που θα μπορούσε να δυσκολέψει τη σχέση με τον Τραμπ, τον πιο ισχυρό υποστηρικτή του.
Με τις δημοσκοπήσεις να σκιαγραφούν μια εξαιρετικά αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση, το μόνο βέβαιο είναι ότι η επόμενη ημέρα στη Βραζιλία προδιαγράφεται δύσκολη, όπως και για τις υπόλοιπες μεσαίες δυνάμεις, σε έναν κόσμο αυξανόμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Πηγή: in.gr
