Οι ιαπωνικές εταιρείες εγκαταλείπουν την Κίνα με ρυθμούς-ρεκόρ, καθώς η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας και η διπλωματική ψυχρότητα αναγκάζουν τις επιχειρήσεις να επανεκτιμήσουν την παρουσία τους στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Ο αριθμός των ιαπωνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Κίνα υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό, διαμορφούμενες στις 10.118 τον Ιούνιο, σύμφωνα με την Teikoku Databank, μια ιαπωνική εταιρεία έρευνας εταιρικής πιστοληπτικής ικανότητας. Το νούμερο αυτό είναι μειωμένο κατά 22% σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του Ιουνίου 2024 και περίπου 30% χαμηλότερο από το μέγιστο επίπεδο του 2012, αποτελώντας το χαμηλότερο ποσοστό από τότε που η Teikoku άρχισε να καταγράφει τα στοιχεία το 2010, μεταδίδει το CNBC.
Οι ιαπωνικές επιχειρήσεις, οι οποίες σχεδίαζαν ήδη να περιορίσουν τη δραστηριότητά τους στην Κίνα, εξετάζουν το ενδεχόμενο αποχώρησης από την αγορά πιο επιτακτικά, καθώς οι σχέσεις Κίνας-Ιαπωνίας έχουν επιδεινωθεί ραγδαία, δήλωσε στο CNBC ο Τζέρεμι Τσαν, αναλυτής της εταιρείας παροχής πολιτικών συμβουλών Eurasia Group.
Η έξοδος αυτή αναμένεται να ενταθεί καθώς η διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο κορυφαίων οικονομιών της Ασίας αναγκάζει τις ιαπωνικές εταιρείες —που ήδη αντιμετωπίζουν συρρίκνωση της κερδοφορίας λόγω κινδύνων από δασμούς, αυξανόμενου κόστους εργασίας και παραγωγής, καθώς και σκληρού τοπικού ανταγωνισμού— να περιορίσουν ή να κλείσουν τις δραστηριότητές τους στην Κίνα, ανέφερε η Teikoku στην έκθεσή της την περασμένη εβδομάδα. Ορισμένες εταιρείες έχουν μειώσει την εξάρτησή τους από την Κίνα χωρίς να διακόψουν πλήρως τους δεσμούς τους με αυτήν, πρόσθεσε η εταιρεία.
Οι σχέσεις Κίνας-Ιαπωνίας έχουν δοκιμαστεί έντονα αφότου η Πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι δήλωσε στο κοινοβούλιο, τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να εμπλακεί στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής εισβολής στην Ταϊβάν. Το Πεκίνο απάντησε περιορίζοντας τις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών προς ιαπωνικές εταιρείες και προτρέποντας τους πολίτες του να αποφεύγουν τα ταξίδια στην Ιαπωνία.
Στροφή στις ΗΠΑ παρά τους δασμούς
Παράγοντες όπως οι δασμοί των ΗΠΑ, η αυξανόμενη αντίσταση του κοινού στα κινεζικά προϊόντα και η ανάπτυξη της ινδικής αγοράς έχουν επίσης ενισχύσει την τάση των ιαπωνικών επιχειρήσεων να διαφοροποιήσουν τη δραστηριότητά τους απομακρυνόμενες από το Πεκίνο, δήλωσε στο CNBC ο Μάρτιν Σουλτς, επικεφαλής οικονομολόγος πολιτικής στο Fujitsu Research Institute. «Οι επενδύσεις στην Κίνα βρίσκονται αντιμέτωπες με μια “τέλεια καταιγίδα”», δήλωσε χαρακτηριστικά. Τα τελευταία δύο χρόνια, αριθμός-ρεκόρ 4.137 ιαπωνικών εταιρειών αποχώρησε πλήρως από την Κίνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Teikoku. Την ίδια περίοδο, μόλις 1.221 εταιρείες εισήλθαν στην κινεζική αγορά —μέσω θυγατρικών, εργοστασίων ή γραφείων αντιπροσωπείας— αριθμός που αποτελεί ιστορικό χαμηλό, εξαιρουμένης της περιόδου της πανδημίας COVID-19.
Οι ιαπωνικές επιχειρήσεις εξαρτώνται όλο και περισσότερο από την αγορά των ΗΠΑ, απομακρυνόμενες παράλληλα από την Κίνα —η οποία αποτελούσε κάποτε βασική αγορά—, δήλωσε ο Τζέσπερ Κολ, ειδικός αναλυτής στον όμιλο Monex Group.
Για τις εταιρείες που είναι εισηγμένες στον δείκτη Topix, το μερίδιο των κερδών που προέρχεται από την Κίνα συρρικνώθηκε σε λιγότερο από 15% μέχρι στιγμής φέτος (από 23% το 2020), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό από τις ΗΠΑ αυξήθηκε στο 35% (από 25% την ίδια περίοδο), σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κολ.
Η Ουάσιγκτον «επιδιώκει ανοιχτά τη συνεργασία» με ιαπωνικές εταιρείες για να ενισχύσει τις προσπάθειες επαναβιομηχάνισης, ενώ το Πεκίνο έχει στραφεί σε ένα μοντέλο παραγωγής «εντός Κίνας και από την Κίνα» (made in and made by China), σημείωσε ο Κολ.
Ανεπιθύμητες και ανασφαλείς στην Κίνα οι ιαπωνικές επιχειρήσεις
Τα περιστατικά κράτησης Ιαπώνων υπηκόων από τις κινεζικές αρχές φέτος έχουν εντείνει τις ανησυχίες των επιχειρήσεων σχετικά με την αποστολή προσωπικού στην Κίνα, επισημαίνουν αναλυτές. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί Ιάπωνες υπήκοοι —μεταξύ των οποίων στελέχη κορυφαίων ιαπωνικών εταιρειών— κρατήθηκαν τον Αύγουστο λόγω φερόμενων παραβιάσεων των περιορισμών στις εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης.
«Οι ιαπωνικές εταιρείες και οι εργαζόμενοί τους αισθάνονται όλο και περισσότερο ανεπιθύμητοι και ανασφαλείς στην Κίνα», δήλωσε ο Τσαν.
Έκθεση του Απριλίου από τον Ιαπωνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου (JETRO) έδειξε ότι οι εταιρείες εμφανίζονται όλο και πιο διστακτικές ως προς την επέκταση των δραστηριοτήτων τους στην Κίνα.
Την Τρίτη, μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Teikoku, ο Κινέζος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ δήλωσε ότι η Κίνα «καλωσορίζει πάντα» τις ιαπωνικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να αναπτύξουν δραστηριότητες και να αξιοποιήσουν ευκαιρίες στην κινεζική αγορά. Προέτρεψε μια αντιπροσωπεία της Ιαπωνικής Ένωσης για την Προώθηση του Διεθνούς Εμπορίου να «τηρήσει τη σωστή στάση στα ιστορικά ζητήματα… και να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην προώθηση της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας Κίνας-Ιαπωνίας».
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες, οι προμηθευτές εξαρτημάτων και οι εξαγωγικές μεταποιητικές επιχειρήσεις είναι οι πλέον πιθανό να περιορίσουν τη δραστηριότητά τους στην Κίνα, δήλωσε στο CNBC ο Κέι Κόγκα, καθηγητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Nanyang της Σιγκαπούρης. Αντίθετα, οι εταιρείες που έχουν προχωρήσει σε τοπική προσαρμογή και μπορούν να ανταγωνιστούν τους Κινέζους αντιπάλους τους —ιδίως οι κατασκευαστές ιατρικού εξοπλισμού και εξοπλισμού ακριβείας— είναι πιο πιθανό να παραμείνουν, πρόσθεσε.
