Με αυξήσεις μισθών και συντάξεων, φοροελαφρύνσεις και παρεμβάσεις στη στέγη, αλλά και με την ενεργειακή κρίση να απειλεί την αγοραστική δύναμη, κατατίθεται σήμερα, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στη Βουλή το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μέτρα συνολικής δημοσιονομικής επίπτωσης 5,035 δισ. ευρώ, σε μια χρονιά κατά την οποία το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να συνδυάσει ανθεκτική ανάπτυξη, υψηλά πλεονάσματα και περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους.
Τι αποτυπώνει ο προϋπολογισμός 2027
Από το συνολικό πακέτο, 2,208 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε νέες παρεμβάσεις που εξαγγέλθηκαν από την ΔΕΘ και 2,827 δισ. ευρώ στην επίδραση ήδη θεσμοθετημένων μέτρων. Παρά τις παγκόσμιες αναταράξεις, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί τον πήχη της ανάπτυξης στην περιοχή του 2%, τόσο για το 2026 όσο και για το επόμενο έτος. Το προσχέδιο αποτυπώνει, ωστόσο, την επιδείνωση στο μέτωπο των τιμών.Ο πληθωρισμός για φέτος αναμένεται να τοποθετηθεί στο 3,6%–3,8%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 3,2%, ενώ για το 2027 προβλέπεται αποκλιμάκωση στο 2,8%.
Οι παραδοχές αυτές παραμένουν υπό την αίρεση των εξελίξεων στην ενέργεια. Η πορεία της κρίσης και των διεθνών τιμών μπορεί να οδηγήσει σε νέες αναθεωρήσεις έως τον Νοέμβριο, όταν θα κατατεθεί ο τελικός προϋπολογισμός. Στο δημοσιονομικό σκέλος, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει πάνω από το 3% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 130% του ΑΕΠ το 2027, από επίπεδο κάτω του 137% φέτος.
Πίσω από την προσδοκία της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού παραμένει το βάρος των ανατιμήσεων που έχουν ήδη συσσωρευτεί. Οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται, έστω πιο αργά. Κάθε επιπλέον ευρώ στον μισθό και στη σύνταξη θα αναμετρηθεί με ένα ήδη ακριβό καλάθι, τα υψηλά ενοίκια και το κόστος της ενέργειας.
Μισθοί και συντάξεις στο επίκεντρο
Τον Απρίλιο του 2027 η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού συνδυάζεται με μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Ολόκληρη η μείωση αφορά τις εισφορές του εργαζομένου, ενισχύοντας τις καθαρές αποδοχές, με δημοσιονομικό κόστος 163 εκατ. ευρώ.
Στο Δημόσιο, οι αποδοχές αυξάνονται σε σύνδεση με τον κατώτατο μισθό, με κόστος 382 εκατ. ευρώ για το 2027. Στον σχεδιασμό προστίθεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά από τον Δεκέμβριο, δημοσιονομικής επίπτωσης 433 εκατ. ευρώ.
Για τους συνταξιούχους, το 2027 φέρνει την ετήσια αύξηση βάσει ανάπτυξης και πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Το κόστος υπολογίζεται σε 750 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, συνεχίζεται η ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ καθαρά, η αύξηση και διεύρυνση της οποίας προβλέπονται από τον Νοέμβριο του 2026, καλύπτοντας περίπου 2,2 εκατ. δικαιούχους.
Οι φοροελαφρύνσεις του 2027
Για τους τρίτεκνους προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής έως τις 20.000 ευρώ, με συνολικά περίπου 87.000 ωφελούμενους φορολογούμενους, εκ των οποίων περίπου 34.000 ελεύθεροι επαγγελματίες. Οι μισθωτοί θα δουν το όφελος από τον Ιανουάριο του 2027, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες στις δηλώσεις του 2028, καθώς η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2027.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα θα αποτυπωθούν στις δηλώσεις του 2027. Προβλέπεται απαλλαγή από τις προσαυξήσεις λόγω τζίρου και μισθοδοσίας για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις φορολογικής και εργασιακής συνέπειας, καθώς και επέκταση της μείωσης του τεκμηρίου κατά 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους.
Στις ίδιες δηλώσεις θα φανεί ο μηδενικός συντελεστής έως τις 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με περίπου 47.000 ωφελούμενους. Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης την επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου στην αντλία και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για επιχειρήσεις στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη.
ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και οικογένειες
Στη στέγη, προβλέπεται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία. Διευρύνονται επίσης τα εισοδηματικά όρια της επιστροφής ενοικίου, ενώ για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια προβλέπεται διπλή επιστροφή.
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα δουν στις εκκαθαρίσεις του 2027 την ελάφρυνση από την εισαγωγή ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 25% στα εισοδήματα από ενοίκια. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει το «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικών κεφαλαίων 2 δισ. ευρώ, πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών με πόρους 500 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ και παρατάσεις φορολογικών κινήτρων για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και την αναβάθμιση κτιρίων.
Στην οικογενειακή πολιτική εντάσσονται επενδυτικοί λογαριασμοί παιδιών, στους οποίους το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με την ετήσια συνεισφορά του γονέα, έως 1.200 ευρώ. Προβλέπονται επίσης αναπροσαρμογή αναπηρικών επιδομάτων, αύξηση κατά 10% της αποζημίωσης των voucher βρεφονηπιακών σταθμών και διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων.
Την αναπτυξιακή προσπάθεια στηρίζουν όπως θα φανεί και στο ροσχέδιο πρόσθετοι εθνικοί επενδυτικοί πόροι 400 εκατ. ευρώ, συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 7 δισ. ευρώ και νέο εργαλείο χρηματοδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων ύψους 1,5 δις ευρώ.
Είναι σίγουρο πως ο προϋπολογισμός του 2027 θα κριθεί στην απόσταση που χωρίζει τις ονομαστικές αυξήσεις εισοδήματος από την πραγματική ανακούφιση. Όσο η ενέργεια και η στέγη απορροφούν μεγάλο μέρος των αποδοχών, η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών θα αναζητεί το αντίκρισμά της στην καθημερινότητα.
