Προϋπολογισμός: Το δυσμενές σενάριο βγαίνει από το συρτάρι – Τι σημαίνει πετρέλαιο στα 100 δολάρια

Ένα σενάριο που μέχρι πριν από λίγους μήνες βρισκόταν στις τελευταίες σελίδες του Προϋπολογισμού ως άσκηση αντοχής για την ελληνική οικονομία επιστρέφει στο προσκήνιο.

Αυτή τη φορά η απόσταση από το δυσμενές σενάριο είναι σαφώς μικρότερη.

Όταν καταρτιζόταν ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2026, το οικονομικό επιτελείο επιχείρησε να μετρήσει τις αντοχές της οικονομίας απέναντι σε μια νέα ενεργειακή αναταραχή.

Στην ανάλυση ευαισθησίας συμπεριέλαβε ένα σενάριο αύξησης της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια το βαρέλι, με το σοκ να διατηρείται σε ολόκληρη τη διάρκεια του 2026.

Με αφετηρία την τότε βασική παραδοχή για την τιμή του Brent, η άσκηση έστελνε το πετρέλαιο πάνω από το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.

Οι αριθμοί έδειχναν πόσο γρήγορα ένα ενεργειακό σοκ μπορεί να αλλάξει τη μακροοικονομική εικόνα.

Η ανάπτυξη, από 2,4% στο βασικό σενάριο, υποχωρούσε στο 1,9%. Η ιδιωτική κατανάλωση περιοριζόταν σε αύξηση μόλις 1%, ενώ οι επενδύσεις επιβραδύνονταν στο 9,3%.

Το μεγαλύτερο πλήγμα, ωστόσο, ερχόταν από το μέτωπο των τιμών. Ο πληθωρισμός, αντί για 2,2%, έφθανε στο 4,7%, επαναφέροντας ουσιαστικά τον κίνδυνο ενός νέου κύματος ακρίβειας που θα περνούσε από την ενέργεια στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στο καλάθι των νοικοκυριών.

Η διαφορά με το σήμερα

Μόνο που σήμερα υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά: η ελληνική οικονομία δεν ξεκινά πλέον από το 2,4%.

Η κυβερνητική πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 έχει ήδη αναθεωρηθεί στο 2%, ενώ και η εκτίμηση για τον πληθωρισμό έχει ανέβει από το 2,2% στο 3,2%.

Η νέα μακροοικονομική πρόβλεψη έχει ήδη ενσωματώσει πολύ ακριβότερη ενέργεια, με παραδοχή για μέση τιμή Brent περίπου 89 δολάρια το βαρέλι μέσα στο έτος.

Αυτό αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαβάζεται σήμερα το δυσμενές σενάριο του Προϋπολογισμού καθώς μέρος του ενεργειακού πλήγματος έχει ήδη ενσωματωθεί στη νέα πρόβλεψη.

Το μήνυμα της άσκησης, όμως, παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο.

Το κρίσιμο όριο των 100 δολαρίων

Το ερώτημα για το οικονομικό επιτελείο δεν είναι πλέον μόνο εάν το Brent θα αγγίξει τα 100 δολάρια.

Είναι πόσο χρόνο θα παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα. Μια πρόσκαιρη εκτίναξη μπορεί να απορροφηθεί πολύ ευκολότερα. Μια παρατεταμένη περίοδος με πετρέλαιο στα 100 δολάρια και πάνω είναι διαφορετική υπόθεση.

Σημαίνει υψηλότερο κόστος καυσίμων και μεταφορών, ακριβότερη παραγωγή για τις επιχειρήσεις και μεγαλύτερες πιέσεις στις τιμές. Σημαίνει όμως και μικρότερο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα για τα νοικοκυριά, περιορισμό της κατανάλωσης και, τελικά, χαμηλότερη ανάπτυξη.

Από το stress test στην πραγματική οικονομία

Το δυσμενές σενάριο, λοιπόν, δεν αποτελεί πρόβλεψη ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με έναν συγκεκριμένο χαμηλότερο ρυθμό. Είναι μια άσκηση για το τι μπορεί να συμβεί εάν ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ αποκτήσει διάρκεια.

Πριν από λίγους μήνες ο Προϋπολογισμός ξεκινούσε από ανάπτυξη 2,4% και εξέταζε ως δυσμενές ενδεχόμενο το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια.

Σήμερα ο πήχης της ανάπτυξης βρίσκεται ήδη στο 2% και το βασικό σενάριο έχει μετακινηθεί σε πολύ υψηλότερη τιμή πετρελαίου.

Γι’ αυτό και τα 100 δολάρια αποκτούν πλέον διαφορετικό βάρος. Δεν αποτελούν απλώς ένα ψυχολογικό όριο στις αγορές.

Είναι το σημείο στο οποίο η συζήτηση περνά από το πόσο ακριβότερα θα γεμίζει το ρεζερβουάρ ο καταναλωτής στο πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει το ενεργειακό σοκ στην ίδια την οικονομία.