Σταθερή αξία

Παρακολουθώντας κανείς ένα συνέδριο για την αγορά των ακινήτων, είναι εύκολο να σταθεί στα μεγάλα έργα, τις επενδύσεις, τα εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, τις νέες αναπτύξεις. Όμως, ακούγοντας 140 ομιλητές μέσα σε ένα διήμερο, μπορεί να βγάλει βαθύτερα συμπεράσματα και ένα από αυτά είναι ότι τελικά η κτηματαγορά, ακόμη και αν βάλλεται από τις διεθνείς εξελίξεις και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, μπορεί να παραμείνει η ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον ρόλο και τη συμβολή της στην ανάπτυξη, την απασχόληση και την προσέλκυση νέων κεφαλαίων.

Στην 27η Prodexpo 2026, που πραγματοποιήθηκε στα μέσα της εβδομάδας στο Ωδείο Αθηνών, ειπώθηκαν πολλά και ενδιαφέροντα. Κυρίως, όμως, δόθηκε μια καθαρή εικόνα για όσα αναμένονται στην αγορά ακινήτων το επόμενο διάστημα και αναδείχθηκε ότι η κτηματαγορά αποτελεί μια σταθερή αξία για αγοραστές, επενδυτές αλλά και το ίδιο το κράτος.

Στο Ελληνικό, οι πρώτες παραδόσεις κατοικιών προγραμματίζονται για τις αρχές του 2027. Η εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων θα είναι ένα ουσιαστικό βήμα για μια ανάπλαση που επί χρόνια γνωρίζαμε κυρίως μέσα από σχέδια και μακέτες. Παράλληλα, δρομολογείται η ανάπτυξη περίπου 800 δωματίων φοιτητικής φιλοξενίας, με τις πρώτες παραδόσεις να τοποθετούνται σε ορίζοντα διετίας. Η σύνδεση της κατοικίας με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την έρευνα διευρύνει το οικονομικό αποτύπωμα μιας μεγάλης αστικής ανάπλασης και δημιουργεί πρόσθετη δραστηριότητα και φυσικά αξία.

Την ίδια στιγμή, κεφάλαια 150 εκατ. ευρώ, τα οποία αντλήθηκαν με τη συμμετοχή 13 ξένων επενδυτών, προορίζονται για αγορές ακινήτων έως το τέλος του 2027, ενώ στα εμπορικά πάρκα παρουσιάστηκε επενδυτικός σχεδιασμός 750 εκατ. ευρώ, με στόχο να φθάσει το 1 δισ. ευρώ έως το 2031. Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων θα δώσει παραγγελίες σε προμηθευτές, εργασία σε εξειδικευμένο προσωπικό και έσοδα στο Δημόσιο.

Στους χώρους logistics, η ζήτηση για 300.000 τετραγωνικά μέτρα σύγχρονων εγκαταστάσεων δείχνει πόσο μεγάλο παραμένει το περιθώριο ανάπτυξης, ενώ παρουσιάστηκαν, επίσης, αναπτύξεις 150.000 τετραγωνικών μέτρων που βρίσκονται υπό ανέγερση. Μαζί με το Θριάσιο, μπορούν να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στις εμπορευματικές μεταφορές. Εδώ, όμως, χρειάζεται να κινηθεί ταχύτερα και το κράτος. Μια σύγχρονη αποθήκη χάνει μέρος της αξίας της όταν οι δρόμοι και οι σιδηροδρομικές συνδέσεις δεν εξυπηρετούν τις ανάγκες της.

Η κινητικότητα δεν περιορίζεται στην Αττική ούτε αφορά αποκλειστικά μεγάλα συγκροτήματα. Στην Ξάνθη, περισσότερες από 100 νέες φοιτητικές κλίνες καλύφθηκαν αμέσως, ενώ επενδύσεις φοιτητικής στέγης πραγματοποιούνται και στη Λάρισα και στη Ρόδο. Στην Αθήνα προχωρούν εξυπηρετούμενα διαμερίσματα και σχεδιάζονται μετατροπές παλαιών κτιρίων σε γραφεία. Πρόκειται για διαφορετικές αγορές, με διαφορετικό κοινό. Έχουν, όμως, έναν κοινό παρονομαστή: υπάρχουν ανάγκες για τις οποίες το διαθέσιμο κτιριακό απόθεμα δεν επαρκεί ή δεν είναι κατάλληλο.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει, με πολύ πιο οδυνηρούς όρους, στην κατοικία. Για μια οικογένεια που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο, οι επενδυτικές ανακοινώσεις έχουν μικρή σημασία όσο δεν αυξάνονται οι επιλογές της. Δεν μπορούμε να μιλάμε για επιτυχία της αγοράς όταν μένουν εκτός χιλιάδες που αναζητούν σπίτι. Η αξιοποίηση κλειστών ακινήτων, οι ανακαινίσεις και η ενεργοποίηση της δημόσιας περιουσίας πρέπει να προχωρήσουν. Διαφορετικά, περισσότερα χρήματα θα διεκδικούν τα ίδια λίγα σπίτια και οι τιμές θα συνεχίσουν να είναι απαγορευτικές για τα υπάρχοντα «πορτοφόλια».

Η χρηματοδότηση, πάντως, αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Prodexpo 2026, οι επενδύσεις στον ευρύτερο τομέα των ακινήτων που κινητοποιήθηκαν μέσω του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης φθάνουν τα 8 δισ. ευρώ. Τα στεγαστικά δάνεια αναμένεται να ξεπεράσουν φέτος τα 3 δισ. ευρώ, ενώ διατυπώθηκε πρόβλεψη για νέο υψηλό δεκαετίας το 2027. Το ζητούμενο είναι αυτή η χρηματοδότηση να συνεχιστεί και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Χρειάζεται επίσης να τελειώνουμε με εμπόδια που επανέρχονται σε κάθε συζήτηση για επενδύσεις, όπως οι καθυστερήσεις στις άδειες, οι πολεοδομικές εκκρεμότητες και οι χρονοβόρες μεταβιβάσεις. Η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης και το ψηφιακό συμβόλαιο μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά. Ο πολίτης, όμως, θα κρίνει την αλλαγή από τον χρόνο που θα χρειάζεται για να ολοκληρώσει μια συναλλαγή και ο επενδυτής από το αν μπορεί να υπολογίσει με σχετική ασφάλεια πότε θα ξεκινήσει και πότε θα παραδώσει ένα έργο.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το κόστος κατασκευής, η έλλειψη τεχνικού προσωπικού, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ενεργειακές πιέσεις επηρεάζουν τους σχεδιασμούς όλων όσοι εμπλέκονται στην αγορά του Real Estate. Το ίδιο και οι αλλαγές στους κανόνες κατά τη διάρκεια υλοποίησης μιας επένδυσης.

Από τη φετινή 27η Prodexpo κρατάμε αρκετές ειδήσεις που μας επιτρέπουν να βλέπουμε με αισιοδοξία τα πράγματα, καθώς υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια, ζήτηση και κατασκευαστές που προχωρούν πλήθος έργων.

Η κτηματαγορά, επομένως, καλείται για μία ακόμη φορά να «βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά», καθώς πάνω της στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό οι κυβερνητικές προσδοκίες για συνέχιση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.

Όμως, ανάπτυξη χωρίς να λυθεί το ζήτημα της στέγασης για χιλιάδες συμπολίτες μας, που αναζητούν κατοικία σε προσιτές τιμές και δεν βρίσκουν, είναι κενό γράμμα. Εκεί θα πρέπει και η σημερινή και η επόμενη κυβέρνηση να ρίξουν το βάρος και να βρουν ουσιαστικές λύσεις. Όχι πασπαλίσματα.