Η στάση της μεγαλύτερης κυπριακής τράπεζας απέναντι στις νέες υποδομές πληρωμών εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την προστασία του ανταγωνισμού και των συμφερόντων της οικονομίας. Την ώρα που η Ευρώπη επιταχύνει τη μετάβαση σε σύγχρονα, ανοιχτά και ανταγωνιστικά συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών, στην Κύπρο φαίνεται ότι οι αντιστάσεις προέρχονται από το ίδιο το τραπεζικό κατεστημένο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Τράπεζα Κύπρου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, αντιτίθεται στην υιοθέτηση του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS, παρά τη θετική στάση τεσσάρων άλλων σημαντικών τραπεζικών ιδρυμάτων.
Ερωτήματα
Η στάση αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Είναι δυνατόν μια συστημική τράπεζα, με καθοριστικό ρόλο στην κυπριακή οικονομία, να εμφανίζεται ως παράγοντας καθυστέρησης μιας τεχνολογικής εξέλιξης που μπορεί να μειώσει το κόστος συναλλαγών για επιχειρήσεις και πολίτες;
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της συμμετοχής της Τράπεζας Κύπρου στην JCC Payment Systems, η οποία επί χρόνια διαδραμάτιζε κυρίαρχο ρόλο στην αγορά ηλεκτρονικών πληρωμών. Η πρόσφατη απώλεια της σύμβασης διαχείρισης των ηλεκτρονικών πληρωμών του Κυπριακού Δημοσίου, έπειτα από μια πολυετή διαδικασία ενστάσεων, αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η είσοδος νέων ανταγωνιστών.
Η προστασία των εμπορικών συμφερόντων μιας τράπεζας είναι θεμιτή. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελεί δικαιολογία για τη διατήρηση κλειστών αγορών, την παρεμπόδιση της καινοτομίας ή τη διαιώνιση προνομιακών θέσεων.
Ζητούνται εξηγήσεις από την Τράπεζα Κύπρου
Η Κυπριακή Κυβέρνηση, η Κεντρική Τράπεζα και η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού οφείλουν να εξετάσουν προσεκτικά τις εξελίξεις και να διασφαλίσουν ότι κανένας ισχυρός τραπεζικός οργανισμός δεν μπορεί να καθορίζει, με βάση τα δικά του εμπορικά συμφέροντα, τον ρυθμό τεχνολογικής ανάπτυξης της χώρας.
Η Τράπεζα Κύπρου οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια τη στάση της. Οι συστημικές τράπεζες δεν μπορούν να επικαλούνται τον θεσμικό τους ρόλο όταν διεκδικούν προνόμια και να παραβλέπουν τις ευθύνες που απορρέουν από αυτόν όταν τίθεται ζήτημα ανταγωνισμού.
Η Κύπρος χρειάζεται ένα τραπεζικό σύστημα που να πρωταγωνιστεί στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, όχι να αντιμετωπίζει κάθε νέα ανταγωνιστική πρωτοβουλία ως απειλή.
Το ερώτημα είναι απλό: Θα υπηρετεί το τραπεζικό σύστημα την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας ή θα καλείται η οικονομία να προσαρμόζεται στα συμφέροντα των κυρίαρχων τραπεζών;
