Moody’s: Αυξημένοι οι κίνδυνοι για τη Γαλλία

Στις πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις, την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα και την επιδείνωση της δυνατότητας εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους εστιάζει η Moody’s Ratings στην περιοδική επανεξέταση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας, εφιστώντας την προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δημοσιονομική της προσαρμογή.

Ο οίκος επαναλαμβάνει ότι η εύρωστη και διαφοροποιημένη οικονομία της χώρας, καθώς και η ποιότητα των δημόσιων θεσμών της υποστηρίζουν την αξιολόγησης Aa3. Ωστόσο, επισημαίνει ότι το κατακερματισμένο κοινοβούλιο, οι επαναλαμβανόμενες πολιτικές αντιπαραθέσεις και οι περίοδοι κοινωνικής αστάθειας δοκιμάζουν την αποτελεσματικότητα του θεσμικού πλαισίου. Παράλληλα, η αύξηση του δημόσιου χρέους και η εξασθένηση της δυνατότητας εξυπηρέτησής του επιβαρύνουν το πιστοληπτικό προφίλ της χώρας.

Η Moody’s διευκρινίζει ότι η περιοδική επανεξέταση, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω επιτροπής αξιολόγησης στις 15 Οκτωβρίου 2026, δεν συνιστά νέα απόφαση για την πιστοληπτική αξιολόγηση ούτε προαναγγέλλει επικείμενη αλλαγή της. Παράλληλα, το αρνητικό outlook αντανακλά τους αυξημένους κινδύνους που απορρέουν από την πολιτική αστάθεια και τις δυσκολίες εφαρμογής της δημοσιονομικής πολιτικής.

Έλλειμμα 5,2% του ΑΕΠ το 2027

Σύμφωνα με τον οίκο, η ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη και το υψηλότερο έλλειμμα έχουν οδηγήσει το δημόσιο χρέος της Γαλλίας σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα που αναμένονταν στην προηγούμενη αξιολόγηση. Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ οι εκτεταμένες κοινωνικές κινητοποιήσεις ενδέχεται να περιορίσουν τα περιθώρια δημοσιονομικής προσαρμογής.

Η βασική παραδοχή της Moody’s είναι ότι τελικά θα εγκριθεί προϋπολογισμός για το 2027 που θα συμβάλει στη μείωση του ελλείμματος, ακόμη και μέσω διαταγμάτων, παρά το δύσκολο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ο οίκος εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα υποχωρήσει στο 5,2% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% το 2026, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερο από το 5% που προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού.

Η απόκλιση αποδίδεται στις προσδοκίες για χαμηλότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις κυβερνητικές προβλέψεις, η οποία θα περιορίσει τα φορολογικά έσοδα, αλλά και στις πολιτικές δυσκολίες που συνεπάγεται η πλήρης εφαρμογή των σχεδιαζόμενων περικοπών στις πραγματικές δημόσιες δαπάνες.

Το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται έως το τέλος της δεκαετίας

Η δημοσιονομική εξυγίανση θα απαιτήσει σημαντική και διαρκή προσπάθεια και μετά τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου και του Μαΐου 2027, προκειμένου να σταθεροποιηθεί το δημόσιο χρέος και να ενισχυθούν τα δημόσια οικονομικά. Η Moody’s εκτιμά ότι το χρέος θα υπερβεί το 120% του ΑΕΠ το 2027.

Παρότι ο επόμενος πρόεδρος και η νέα κυβέρνηση αναμένεται να επιδιώξουν τη σταδιακή μείωση του ελλείμματος, ο οίκος θεωρεί απίθανη την ταχεία δημοσιονομική προσαρμογή, εξαιτίας των κοινωνικών εντάσεων, του κατακερματισμένου πολιτικού σκηνικού και της υποτονικής οικονομικής ανάπτυξης. Ως αποτέλεσμα, προβλέπει ότι ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ θα συνεχίσει να αυξάνεται έως το τέλος της δεκαετίας.

Ακριβότερος δανεισμός και πιέσεις στην εξυπηρέτηση του χρέους

Πρόσθετη πηγή ανησυχίας αποτελεί η απότομη άνοδος των αποδόσεων των γαλλικών κρατικών ομολόγων τους τελευταίους μήνες. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά περίπου 150 μονάδες βάσης από την αρχή του 2026, εντείνοντας τους κινδύνους περαιτέρω επιδείνωσης της δυνατότητας εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, βασικού δείκτη που χρησιμοποιεί η Moody’s για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής ισχύος.

Πάνω από το ήμισυ της ανόδου των αποδόσεων φέτος αποδίδεται στη διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης των γαλλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών τίτλων αναφοράς (Bunds), παράγοντα που υποδηλώνει ότι οι πιέσεις δεν συνδέονται αποκλειστικά με τις γενικότερες συνθήκες στις διεθνείς αγορές κρατικού χρέους.

Ωστόσο, η Moody’s σημειώνει ότι η μέση σταθμισμένη διάρκεια του γαλλικού δημόσιου χρέους, η οποία διαμορφώνεται σε περίπου 8,5 έτη, σημαίνει ότι το αυξημένο κόστος δανεισμού θα πρέπει να διατηρηθεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα προκειμένου να έχει ουσιαστικά αρνητική επίδραση στους δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους.

Το αρνητικό outlook και οι προϋποθέσεις σταθεροποίησης

Το αρνητικό outlook αντανακλά τον κίνδυνο η πολιτική πολυδιάσπαση να συνεχίσει να υπονομεύει τη λειτουργία των νομοθετικών θεσμών της Γαλλίας. Σύμφωνα με τη Moody’s, η πολιτική αστάθεια και οι κοινωνικές εντάσεις ενδέχεται να περιορίσουν την ικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει κρίσιμες προκλήσεις, όπως το υψηλό έλλειμμα, η αυξανόμενη επιβάρυνση από το δημόσιο χρέος και η διατηρήσιμη άνοδος του κόστους δανεισμού.

Υπό αυτές τις συνθήκες, μια αναβάθμιση της αξιολόγησης Aa3 θεωρείται εξαιρετικά απίθανη στο άμεσο μέλλον. Ο οίκος θα μπορούσε, ωστόσο, να επαναφέρει τις προοπτικές σε σταθερές, εφόσον υπάρξουν ενδείξεις ότι οι γαλλικοί θεσμοί μπορούν να περιορίσουν το έλλειμμα και να επιβραδύνουν αισθητά την επιδείνωση της δυνατότητας εξυπηρέτησης του χρέους.

Θετικά θα λειτουργούσε επίσης η επανέναρξη εφαρμογής βασικών διατάξεων της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του 2023 ή η επίτευξη συμφωνίας για εναλλακτικές μεταρρυθμίσεις που θα διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος και των δημόσιων οικονομικών.

Αντίθετα, περαιτέρω υποβάθμιση θα μπορούσε να προκύψει εάν ενισχυθούν οι ενδείξεις ότι οι νομοθετικοί θεσμοί αδυνατούν να λάβουν μέτρα για να αποτρέψουν την ταχεία και παρατεταμένη επιδείνωση της δυνατότητας εξυπηρέτησης του χρέους. Πρόσθετες πιέσεις θα ασκούσε μια παρατεταμένη αναστολή ή ανατροπή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, κυρίως στο συνταξιοδοτικό, ενώ δεν αποκλείεται αρνητική επίδραση και από περαιτέρω κλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων.

Σε επίπεδο επιμέρους παραγόντων αξιολόγησης, η Moody’s βαθμολογεί την οικονομική ισχύ της Γαλλίας με «a1», τη θεσμική και διακυβερνητική της ισχύ με «aa3», τη δημοσιονομική της ισχύ με «a2» και την ευπάθειά της σε κινδύνους έκτακτων γεγονότων με «baa». Η τελευταία κατηγορία αντανακλά κυρίως τους γεωπολιτικούς κινδύνους, καθώς και την εγχώρια πολιτική πολυδιάσπαση και αστάθεια.