Η αμερικανική οικονομία δείχνει σημαντική ανθεκτικότητα, με ισχυρές καταναλωτικές δαπάνες και ρυθμό ανάπτυξης που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,3% το 2026. Ωστόσο, ο ισχυρός άντρας της JP Morgan, Τζέιμι Ντίμον, καλεί τους επενδυτές να δώσουν προσοχή σε όσα συμβαίνουν κάτω από την επιφάνεια αυτής της ισχύος.
Ο Ντίμον εστιάζει σε πέντε παράγοντες που θα μπορούσαν να περιπλέξουν τις προοπτικές και ενδεχομένως να ασκήσουν πιέσεις στις αποταμιεύσεις των Αμερικανών, στο κόστος δανεισμού τους και στα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια.
Οι πέντε παράγοντες κινδύνου
«Η αμερικανική οικονομία συνέχισε να τροφοδοτείται από τις ισχυρές επιχειρηματικές επενδύσεις και τις συνεχιζόμενες καταναλωτικές δαπάνες» είπε στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου της τράπεζας. «Ωστόσο, τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, ο επίμονος πληθωρισμός, οι υψηλές τιμές των περιουσιακών στοιχείων, τα αυξανόμενα επιτόκια και οι γεωπολιτικές συνθήκες συνεχίζουν να μεταβάλλονται κάτω από την επιφάνεια».
Η επόμενη φράση του εξηγεί πώς η μεγαλύτερη τράπεζα της Αμερικής προσεγγίζει αυτή την αβεβαιότητα.
«Αυτές οι δυνάμεις μπορεί να είναι διαχειρίσιμες, αλλά εμείς παραμένουμε προετοιμασμένοι για ένα ευρύ φάσμα πιθανών εξελίξεων».
Για τους απλούς Αμερικανούς, υπάρχουν ήδη συγκεκριμένοι λόγοι για να λάβουν σοβαρά υπόψη αυτές τις ανησυχίες.
Έλλειμμα και πληθωρισμός
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου εκτιμά ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση κατέγραψε έλλειμμα περίπου 2 τρισ. δολαρίων κατά το οικονομικό έτος 2026, ποσό αυξημένο κατά 218 δισ. δολάρια σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Μόνο οι καθαρές δαπάνες για τόκους ανήλθαν σε περίπου 1,14 τρισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 11%. Πρόκειται για κεφάλαια που κατευθύνονται στην εξυπηρέτηση του χρέους, αντί να διατίθενται για άλλες εθνικές προτεραιότητες.
Την ίδια στιγμή, η μάχη κατά του πληθωρισμού παρατείνεται.
«Η ωμή πραγματικότητα είναι ότι ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός και παραμένει σε αυτά τα επίπεδα εδώ και πολύ καιρό» είπε ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γούορς, σε συνέντευξη Τύπου τον Σεπτέμβριο, όταν η κεντρική τράπεζα αποφάσισε την πρώτη αύξηση επιτοκίων εδώ και 3 χρόνια.
Επιπλέον, το κόστος δανεισμού ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω. Τα πρακτικά της συνεδρίασης της Fed τον Σεπτέμβριο έδειξανότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες εκτίμησαν πως μια ακόμη αύξηση των επιτοκίων «θα ήταν πιθανότατα σκόπιμη έως το τέλος του έτους». Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μια νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο, κάτι που αναμένουν αγορές και οικονομολόγοι.
Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης
Τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια αντιμετωπίζουν, με τη σειρά τους, τα δικά τους ερωτήματα. Ο Τζέρεμι Γκράνθαμ, εμβληματική μορφή των αγορών και συνιδρυτής της GMO, ο οποίος είχε προειδοποιήσει έγκαιρα για τη «φούσκα» των εταιρειών τεχνολογίας (dot-com) και τη «φούσκα» στην αγορά κατοικίας που προηγήθηκε της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 προέβη σε μια ωμή εκτίμηση σχετικά με την άνοδο της αγοράς που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη.
«Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για τη μεγαλύτερη επενδυτική φούσκα στην αμερικανική ιστορία», δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να ακολουθήσει πτώση της αγοράς της τάξης του 70%.
Η ανησυχία του Γκράνθαμ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τάσης στην Τεχνητή Νοημοσύνη που ονομάζεται κυκλική χρηματοδότηση (circular financing). Σύμφωνα με το Bloomberg, πρόκειται για μια διαδικασία όπου το ίδιο χρήμα ανακυκλώνεται μεταξύ εταιρειών που ανήκουν στην ίδια εφοδιαστική αλυσίδα. Αυτό μπορεί να μην αποτελεί πρόβλημα αν η αναμενόμενη ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες AI τελικά υλοποιηθεί· αν όμως δεν συμβεί αυτό, ενδέχεται να ακολουθήσει μια σημαντική διόρθωση της αγοράς.
Επιπλέον υπάρχει και ο πόλεμος με τον Ιράν. Οι διαταραχές στην παραγωγή ενέργειας, τη ναυτιλία και το εμπόριο έχουν καταδείξει πώς μια σύγκρουση στο εξωτερικό μπορεί να προκαλέσει οικονομικές πιέσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από το πεδίο της μάχης. Μια περαιτέρω κλιμάκωση συνιστά κίνδυνο για μια προοπτική που είναι ήδη αβέβαιη.































![Γεωργία: Η ΚΑΠ, οι κίνδυνοι και η ασφάλεια των τροφίμων [γραφήματα]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2025/05/ot_agrotes_money2025_2-1.png)


