Πράγα: Κατασκευαστικός «πυρετός» στην πρωτεύουσα της Τσεχίας

Στο ιστορικό κέντρο της Πράγας, στην πρωτεύουσα της Τσεχίας κυριαρχούν οι μπαρόκ εκκλησίες, με τους γοτθικούς πύργους και τις κόκκινες κεραμοσκεπές. Περιβάλλονται όμως απο σύχρονα κτιρια με σκυρόδεμα. Ανάμεσα σε αυτα τα δύο στοιχεία της πόλης , διαμορφώνονται νέες γειτονιές, με μεγάλες λεωφόρους, πάρκα και σύγχρονα κτίρια μικτής χρήσης και αυτο κυρίως χάρη στην πρωτοβουλία τσεχών και σλοβάκων δισεκατομμυριούχων επενδυτών.

Μια διαδικασία μεταμόρφωσης, που διαρκεί δύο δεκαετίες και έως τωρα κοστίζει πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλάζει τους εγκαταλελειμμένους σιδηροδρομικούς σταθμούς, τα εργοστασια και τις αποθηκες εμπορευμάτων, κυρίως στις περιοχές Bubny-Zatory στο βορρά και Smichov στα νοτιοδυτικά.

Είναι, η σημαντικότερη προσπάθεια αναδιαμόρφωσης της τσεχικής πρωτεύουσας από το τέλος του κομμουνισμού, πριν από σχεδόν 40 χρόνια, σημειώνει το Bloomberg.

Για τους κατασκευαστές, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η οικονομική απόδοση, αλλά και το να αφήσουν το στίγμα τους σε μια πόλη 1,4 εκατομμυρίων κατοίκων. Η τσεχική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό ταχύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η αγορά ακινήτων της είναι μία από τις πιο δυναμικές της περιοχής.

«Η Πράγα είναι ένας ελκυστικός προορισμός για τους επενδυτές», δήλωσε ο Πάβελ Χνιλίτσκα, ιδρυτής του αρχιτεκτονικού γραφείου Pavel Hnilicka Architects and Planners. «Αρχίζουμε σιγά-σιγά να βλέπουμε να αναδύονται κάπως μεγαλύτερα και πιο σημαντικά έργα ανάπτυξης, του είδους που παρατηρούμε και αλλού στην Ευρώπη».
Η καθυστέρηση της πόλης σε αυτό το είδος αναδιαμόρφωσης, η οποία ξεκίνησε σε άλλα μέρη της Ευρώπης τη δεκαετία του 1960, μπορεί να εξηγηθεί από μια σειρά παραγόντων.

Οκτω εκατομμύρια τουρίστες στην Πράγα

Η Πράγα γλίτωσε σε μεγάλο βαθμό από τους βομβαρδισμούς και την καταστροφή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρότι παρέμεινε υπό ναζιστική κατοχή για περισσότερα από έξι χρόνια, από τον Μάρτιο του 1939 έως τον Μάιο του 1945. Τόσο οι αρχές όσο και οι κάτοικοι προστατεύουν σθεναρά τον ιστορικό πυρήνα της πόλης, τμήματα του οποίου χρονολογούνται από τον 9ο αιώνα. Πέρυσι, περισσότερα από 8 εκατομμύρια άτομα επισκέφθηκαν την πόλη — που αποτελεί το σκηνικό του πρόσφατου μυθιστορήματος του Νταν Μπράουν «Το Μυστικό των Μυστικών» — και η Πράγα από μόνη της παρήγαγε το 34,9% της συνολικής προστιθέμενης αξίας του τουριστικού τομέα στη χώρα.

Ωστόσο, αυτό οφείλεται κυρίως στην κληρονομιά του κομμουνισμού και στην ταραχώδη μετάβαση στη δημοκρατία. Οι περίπλοκοι νόμοι, η ασαφής ιδιοκτησία γης και η γραφειοκρατία είχαν ως αποτέλεσμα να χρειαστούν χρόνια για να επιστραφούν τα οικόπεδα στους αρχικούς ιδιοκτήτες τους. Για να αποφύγουν τα προβλήματα, οι ξένοι επενδυτές που συνέβαλαν στην ανασυγκρότηση της ευρύτερης οικονομίας τη δεκαετία του 1990 απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό τον τομέα των ακινήτων.

Η πρώτη αναθεώρηση του πολεοδομικού πλαισίου της Πράγας εδώ και δεκαετίες τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο, μετά από μακρές δημόσιες συζητήσεις, πολλαπλές αναθεωρήσεις και σκληρές πολιτικές διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με το Μητροπολιτικό Σχέδιο, η πόλη διαθέτει πλέον ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για την αναδιαμόρφωση, το οποίο αποσκοπεί να κατευθύνει τις κατασκευές προς εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές περιοχές και περιοχές με καλή εξυπηρέτηση από τα μέσα μαζικής μεταφοράς, παρέχοντας παράλληλα σαφέστερους κανόνες για τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω χώροι μπορούν να προσαρμοστούν σε νέες χρήσεις. Στόχος είναι η προσθήκη των τόσο αναγκαίων κατοικιών χωρίς να συμβάλει στην αστική εξάπλωση, στην κατεδάφιση υφιστάμενων γειτονιών ή, το πιο αμφιλεγόμενο, στην κατασκευή προς τα ύψη. Επιτρέπονται πύργοι άνω των 21 ορόφων, αλλά μόνο σε ορισμένες περιοχές στο νότο.

Τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον, η Πράγα θα συνεχίσει να διαφέρει σημαντικά από τις γειτονικές πόλεις, οι οποίες υπέστησαν πολύ σοβαρότερες ζημιές κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και είχαν λιγότερο περιοριστικούς κανόνες χωροταξίας. Στη Βαρσοβία, για παράδειγμα, ο ορίζοντας αποτελείται από ένα μείγμα πύργων γραφείων και κατοικιών. Και στη Μπρατισλάβα, τα πολυώροφοι κτίρια κυριαρχούν στο νέο κέντρο της πόλης.

«Δεν προσθέτει πολλά νέα επίπεδα», δήλωσε ο Μάρτιν Ουρέντνιτσεκ, επικεφαλής του Τμήματος Κοινωνικής Γεωγραφίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Καρόλου της Πράγας, αναφερόμενος στις εξελίξεις. «Χρησιμοποιεί και μετασχηματίζει τμήματα της πόλης που έχουν μείνει πίσω από τη βιομηχανική εποχή».

«Ευκαιρίες»

Τον Αύγουστο, περίπου μία εβδομάδα μετά τα 34α γενέθλιά του, ο πλουσιότερος άνδρας της Ευρώπης ανατολικά της Γερμανίας, ο Μίχαλ Στρνάντ, αναδείχθηκε ως ένας από τους επενδυτές πίσω από αυτό που θα είναι το μεγαλύτερο έργο αναδιαμόρφωσης της Πράγας.

Ανέφερε ότι η AKIPIA, ένας πρόσφατα ιδρυθείς επενδυτικός όμιλος του οποίου είναι χρηματοδότης, σχεδίαζε να συνεισφέρει στη χρηματοδότηση ενός έργου αξίας 4,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο τη μετατροπή ενός εγκαταλελειμμένου σιδηροδρομικού σταθμού στην περιοχή Bubny της πόλης σε μια γειτονιά για περισσότερους από 20.000 κατοίκους, η οποία θα περιλαμβάνει ένα πάρκο και τη νέα έδρα της Τσεχικής Φιλαρμονικής.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Strnad εντάχθηκε στους συναδέλφους δισεκατομμυριούχους Patrik Tkac και Ivan Jakabovic, τους Σλοβάκους ιδρυτές της J&T Investment Group, καθώς και στον Marek Dospiva της Penta Investments, της οποίας ο κλάδος ακινήτων ανέλαβε την ηγεσία του έργου νωρίτερα φέτος.

Η περιοχή αποτελεί «μια εξαιρετική ευκαιρία», ανέφερε ο Dospiva σε γραπτές δηλώσεις του.
Για δεκαετίες, ο σιδηροδρομικός σταθμός του Bubny παρέμενε σχεδόν άδειος, με μερικά εργαστήρια και αποθήκες να χρησιμοποιούνται μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2010

Στεγαστικό- νέες κατοικίες

Περίπου το 77% των κατοίκων θεωρεί την έλλειψη προσιτών κατοικιών — είτε προς ενοικίαση είτε προς αγορά — ως μείζον πρόβλημα για την πόλη, σύμφωνα με έρευνα της Kantar που αναφέρθηκε τον Οκτώβριο από τον εθνικό τηλεοπτικό σταθμό Czech TV.

Ωστόσο, το Μητροπολιτικό Σχέδιο δεν απαιτεί από τους κατασκευαστές να προορίζουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό προσιτών κατοικιών στα νέα συγκροτήματα· αντίθετα, εστιάζει στην αξιοποίηση γης για την ενίσχυση της συνολικής προσφοράς.

Ο Αντιδήμαρχος Πέτρ Χλάβατσεκ, πανεπιστημιακός καθηγητής ο οποίος είναι και ο ίδιος αρχιτέκτονας και υπεύθυνος για τη χωροταξική και στρατηγική ανάπτυξη της πόλης, δήλωσε ότι επιδιώκει καλύτερο συντονισμό μεταξύ των δημόσιων αρχών και των επενδυτών. Μπορούν να συνταχθούν συμφωνίες πολεοδομικού σχεδιασμού που θα συνδέουν μεγάλα έργα με συνεισφορές για σχολεία, πάρκα, δρόμους και άλλες δημόσιες υποδομές, δίνοντας στην Πράγα τη δυνατότητα να αξιοποιήσει μέρος της αξίας που δημιουργείται όταν χορηγείται άδεια ανάπτυξης, εξήγησε.

Η αγορά θα επωφεληθεί επίσης από την παρουσία περισσότερων μικρών και μεσαίου μεγέθους κατασκευαστικών εταιρειών, σύμφωνα με τον Χλάβατσεκ, ο οποίος θεωρείται φαβορί για τη θέση του επόμενου δημάρχου.

Ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της πρώτης Τσεχοσλοβακικής Δημοκρατίας, από το 1918 έως το 1938 — η οποία έληξε με την παραχώρηση συνοριακών εδαφών στη ναζιστική Γερμανία, την Πολωνία και την Ουγγαρία — η χώρα «ήταν ο κήπος της Ευρώπης, με τεράστιο αριθμό αγροτών και κάθε είδους μικρές επιχειρήσεις. Τώρα, έχουμε μετατραπεί σε κόμβο για μεγα-εταιρείες».