ΕΕ: Οι επιδόσεις των περιφερειών σε σύγκριση με το προ πανδημίας ΑΕΠ τους

Μεταξύ του 2019, του τελευταίου έτους πριν από την COVID-19, και του 2024, το ΑΕΠ της ΕΕ αυξήθηκε συνολικά κατά 5,6% σε πραγματικούς όρους.

Ωστόσο, οι εξελίξεις στις 244 περιφέρειες στο επίπεδο 2 της ονοματολογίας των εδαφικών μονάδων για στατιστικές (NUTS 2) με διαθέσιμα δεδομένα ποικίλλουν σημαντικά.

Συνολικά 197 περιφέρειες σημείωσαν ανάπτυξη, με υψηλότερα επίπεδα οικονομικής δραστηριότητας το 2024 από ό,τι το 2019.

Αντίθετα, το ΑΕΠ μειώθηκε σε 46 περιφέρειες και παρέμεινε αμετάβλητο σε 1 περιφέρεια, την ισπανική περιφέρεια Ciudad de Ceuta.

Η πιο ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ καταγράφηκε στην περιφέρεια της ιρλανδικής πρωτεύουσας Eastern and Midland, η οποία είχε επίσης το υψηλότερο ΑΕΠ ανά κάτοικο το 2024, καθώς το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 38,0% μεταξύ 2019 και 2024.

Οι άλλες δύο ιρλανδικές περιφέρειες σημείωσαν επίσης πολύ υψηλές αυξήσεις: η Βόρεια και Δυτική κατά 36,4% (η 2η υψηλότερη στην ΕΕ) και η Νότια κατά 26,0% (η 6η υψηλότερη). Εκτός Ιρλανδίας, τα υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης σημειώθηκαν σε:

• την πρωτεύουσα της Ρουμανίας, Βουκουρέστι-Ιλφοβ (αύξηση 33,0%)·
• τη Μάλτα (αύξηση 32,9%)·
• την εξόχως απόκεντρη γαλλική περιοχή, τη Μαγιότ (αύξηση 32,1%).

Σχεδόν όλες οι πρωτεύουσες της ΕΕ κατέγραψαν επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας κατά την υπό εξέταση περίοδο, με μόνη εξαίρεση την περιφέρεια Ελσίνκι – Ουσίμαα στη Φινλανδία.

Το ΑΕΠ της μειώθηκε κατά 1,9% σε πραγματικούς όρους.

Οι χαμένοι

Η βουλγαρική περιφέρεια Γιουγκοϊστότσεν κατέγραψε τη μεγαλύτερη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας μεταξύ 2019 και 2024, με το ΑΕΠ να μειώνεται κατά 20,5%.

Σε τέσσερις άλλες περιφέρειες, σημειώθηκαν διψήφιες συρρικνώσεις:

• Δυτική Μακεδονία (Ελλάδα), με -18,0%·
• Γκρόνινγκεν (Ολλανδία), με -14,0%·
• Και Νότια Μουντενία και Νότια Βεστ Ολτενία (και οι δύο Ρουμανία), με -13,5% και -11,3% αντίστοιχα.

Τεκμηρίωση της παρακμής

Το παραπάνω στοιχείο έρχεται να ενισχύσει την τεκμηρίωση της παρακμής της Δ, Μακεδονίας.

Έτσι, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, την 1η Ιανουαρίου του 2025, ο συνολικός πληθυσμός της περιοχής ήταν 243.575 άνθρωποι, ενώ, κατά την απογραφή του 2021, ήταν 254.595.

Δηλαδή, μέσα σε μια τετραετία, ο πληθυσμός της Δυτικής Μακεδονίας συρρικνώθηκε κατά κάτι περισσότερο από 11.000 ανθρώπους, κατατάσσοντάς την στους «ουραγούς» της πληθυσμιακής κατανομής της χώρας, με 2,4%.

Παράλληλα, η Δυτική Μακεδονία είναι μία από τις τέσσερις Περιφέρειες της χώρας που βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο του 50% της ΕΕ, στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, με 48,9%.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, το 2025, η Δυτική Μακεδονία κατατάχθηκε δεύτερη σε ποσοστό πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Αυτό το ποσοστό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο της χώρας, που ανερχόταν στο 26,9%.

Επιπρόσθετα, το διάστημα 2009 – 2024, η Δυτική Μακεδονία παρουσίασε μείωση του οικονομικά ενεργού πληθυσμού κατά 7,9%, ποσοστό που την κατατάσσει στην τέταρτη θέση πανελλαδικά.

Σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, η μετάβαση από την εξάρτηση από τον λιγνίτη έχει επιφέρει σοβαρές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες.

Έτσι, η ανεργία στους νέους έως 24 ετών στη Δυτική Μακεδονία άγγιζε το 47%, ενώ η περιοχή καταγράφει μία από τις υψηλότερες ανεργίες στην ΕΕ, με ποσοστό 19,7% το 2021.