Η αμερικανική ρυθμιστική αρχή πολιτικής αεροπορίας ήρε την εντολή που είχε προκαλέσει την αναστολή της εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη τη χώρα για αρκετές ώρες, μετά από μια «προσωρινή διακοπή στις τηλεπικοινωνίες», η οποία οδήγησε την Παρασκευή στην ακύρωση χιλιάδων πτήσεων.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) είχε ανακοινώσει το απόγευμα της Παρασκευής ότι όλα τα αεροδρόμια της χώρας τελούσαν υπό καθεστώς καθολικής αναστολής απογειώσεων (ground stop), «λόγω έκτακτων περιστάσεων και για λόγους ασφαλείας».
Το μέτρο παρέμεινε σε ισχύ για σχεδόν πέντε ώρες και ήρθη τελικά στις 20:15, ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ (EST).
«Χρησιμοποιούμε μικρά χάλκινα καλώδια της δεκαετίας του 1980»
Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι δήλωσε σε ενημέρωση των δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο, το βράδυ της Παρασκευής, ότι τα συστήματα επικοινωνίας του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας παρουσίασαν «αστάθεια», καθώς παλαιοί αναλογικοί μεταγωγείς (switches) υπερφορτώθηκαν από τον όγκο των δεδομένων.
«Διαθέτουμε παλαιούς μεταγωγείς και παλαιούς δρομολογητές. Εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε μικρά χάλκινα καλώδια της δεκαετίας του 1980», δήλωσε ο Ντάφι.
«Πρόκειται για ένα παρωχημένο σύστημα, το οποίο κατέρρευσε και η κατάρρευση επηρέασε ολόκληρη τη χώρα. Το σύστημα υπερφορτώθηκε».
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, pέρυσι, ο Ντάφι εξασφάλισε από το Κογκρέσο πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 12,5 δισ. δολαρίων για την προμήθεια νέας γενιάς ραντάρ και την αναβάθμιση του πεπαλαιωμένου εξοπλισμού στους πύργους ελέγχου των αμερικανικών αεροδρομίων. Παράλληλα, είχε ζητήσει επιπλέον 30 δισ. δολάρια για έναν ευρύτερο εκσυγχρονισμό του συστήματος. Ωστόσο, την Παρασκευή απηύθυνε νέα έκκληση στο Κογκρέσο για ακόμη μεγαλύτερη χρηματοδότηση: «Θέλω 50 δισ. δολάρια».
«Ας επενδύσουμε, ώστε να μη χρειαστεί ποτέ ξανά να εμφανιστούμε στις 8.30 το βράδυ σε συνέντευξη Τύπου για να εξηγήσουμε γιατί διακόπηκαν οι αεροπορικές μετακινήσεις και γιατί δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα αεροδρόμια, μακριά από τις οικογένειές τους, χωρίς να γνωρίζουν καν πού θα περάσουν τη νύχτα», δήλωσε.
Ο Ντάφι πρόσθεσε ότι, έως ότου αντικατασταθούν τα υφιστάμενα συστήματα, δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα επαναληφθεί ένα παρόμοιο περιστατικό.
Χιλιάδες ακυρώσεις
Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, έως τις 20.30, ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ, οι ακυρώσεις πτήσεων σε ολόκληρη τη χώρα είχαν ξεπεράσει τις 8.000. Τα αεροδρόμια που επλήγησαν περισσότερο ήταν το Ο’Χερ στο Σικάγο, το Ντάλας -Φορτ Γουόρθ, το ΛαΓκουάρντια της Νέας Υόρκης και το διεθνές αεροδρόμιο της Ατλάντα.
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, ο οποίος στεκόταν δίπλα στον Ντάφι το βράδυ της Παρασκευής, άφησε να εννοηθεί ότι η ταχεία αναβάθμιση των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας συνέβαλε στην αστοχία των παρωχημένων συστημάτων της χώρας.
«Ο νέος εξοπλισμός, η νέα τεχνολογία […] επιβάρυναν υπερβολικά το παλαιότερο σύστημα. Γι’ αυτό και ο υπουργός Ντάφι κατέστησε απολύτως σαφές ότι οι αποσπασματικές λύσεις δεν λειτουργούν. Xρειαζόμαστε ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο σύστημα», δήλωσε ο Μάλιν.
Ο ίδιος ανέφερε επίσης στους δημοσιογράφους ότι «δεν υπήρξε στην πραγματικότητα κυβερνοεπίθεση» και ότι «δεν υπάρχει καμία σύνδεση με τη Microsoft», αναφερόμενος στη διακοπή λειτουργίας που επηρέασε εκατομμύρια χρήστες της εταιρείας λογισμικού μέσα στην ίδια εβδομάδα. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι δεν μπορεί ακόμη να αποκλειστεί οριστικά το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης.
Τους τελευταίους μήνες, η FAA έχει αρχίσει να θέτει σε εφαρμογή ένα νέο «έξυπνο» εργαλείο προγραμματισμού, βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, για τη διαχείριση των βαρδιών των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Ο Ντάφι, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά οποιαδήποτε σύνδεση του συγκεκριμένου συστήματος με το περιστατικό της Παρασκευής.
Παρότι η εντολή αναστολής των απογειώσεων έχει πλέον αρθεί και οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να επαναλάβουν κανονικά τις πτήσεις τους, εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες αναμένεται να παραμείνουν εγκλωβισμένοι σε διάφορα σημεία των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας συμβούλων αεροπορικών μεταφορών Cirium, 1,5 εκατομμύριο επιβάτες επρόκειτο να αναχωρήσουν από αμερικανικά αεροδρόμια μετά τις 16.00.
Δεύτερη φορά που επιβάλλεται καθολική αναστολή πτήσεων
Είναι μόλις η δεύτερη φορά που επιβάλλεται καθολική αναστολή πτήσεων σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Η προηγούμενη φορά ήταν τον Ιανουάριο του 2023, όταν παρουσιάστηκε βλάβη στο σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων της FAA, γνωστό ως Notice to Air Missions (NOTAM), εξαιτίας ενός κατεστραμμένου αρχείου δεδομένων.
Η FAA διαπίστωσε ότι η αναστολή των απογειώσεων, η οποία διήρκεσε 90 λεπτά και είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση περισσότερων από 10.000 πτήσεων, οφειλόταν σε ανθρώπινο λάθος και όχι σε κυβερνοεπίθεση.
Οι επιπτώσεις από τέτοιου είδους αναστολές μπορούν να διαρκέσουν για ημέρες, καθώς ενδέχεται να οδηγήσουν αεροσκάφη και πληρώματα σε διαφορετικές τοποθεσίες από εκείνες όπου προβλεπόταν να βρίσκονται, προκαλώντας σοβαρές ανατροπές στον μελλοντικό προγραμματισμό των πτήσεων.
Ο Ντάφι είχε δηλώσει στους Financial Times, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ότι η διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ απειλεί να υπονομεύσει την ασφάλεια των πτήσεων και να ανακόψει την οικονομική ανάπτυξη.
Όπως ανέφερε, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του πέρυσι, αρμόδιοι αξιωματούχοι τον είχαν ενημερώσει ότι «τα πάντα είναι παλιά, ελάχιστα έχουν αναβαθμιστεί ή εκσυγχρονιστεί, ενώ ο ορίζοντας για τις απαραίτητες αναβαθμίσεις […] εκτείνεται σε βάθος 15 έως 20 ετών».
Η διακοπή λειτουργίας της Παρασκευής σημειώθηκε μόλις δύο ημέρες αφότου ο επικεφαλής του κλαδικού φορέα Airlines for America, ο πρώην κυβερνήτης του Νιου Χάμσαϊρ, Κρίστοφερ Σουνού, είχε δηλώσει σε διάσκεψη στο Λονδίνο ότι το σύστημα ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας των ΗΠΑ «στέκεται όρθιο χάρη σε σπάγκους και μονωτική ταινία».
Σε δηλώσεις του στους Financial Times, ο Σουνού ανέφερε ότι οι επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν «αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς», υπογράμμισε, ωστόσο, ότι απαιτούνται επιπλέον δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί το σύστημα.
