Τα αποτελέσματα των τραπεζών για το τρίτο τρίμηνο έφεραν στο προσκήνιο με μεγαλύτερη ένταση τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον τραπεζικό κλάδο, καθώς οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι αυτοματοποιούν εργασίες ρουτίνας, αναδιαμορφώνουν τις πολιτικές προσλήψεων και εξετάζουν κατά πόσο τα οφέλη στην παραγωγικότητα μπορούν να μεταφραστούν σε αύξηση των εσόδων.
Όπως αναφέρει το CNBC, κατά τη διάρκεια της φετινής περιόδου ανακοινώσεων οικονομικών αποτελεσμάτων, η Barclays ανακοίνωσε περικοπές θέσεων εργασίας σε ορισμένους τομείς δραστηριότητάς της, όπου εφαρμόζονται λύσεις τεχνητής νοημοσύνης.
Από την πλευρά τους, η UniCredit και η Santander ανέφεραν ότι η τεχνολογία απελευθερώνει ανθρώπινους πόρους, επιτρέποντας στους εργαζομένους να επικεντρωθούν σε εργασίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη βελτίωση των εσωτερικών διαδικασιών.
Αντίστοιχες αλλαγές στη στελέχωση και στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας προωθούν και αμερικανικοί τραπεζικοί κολοσσοί, όπως η JPMorgan Chase και η Goldman Sachs.
Ωστόσο, παρά την προσπάθεια των τραπεζών να περιορίσουν το λειτουργικό τους κόστος μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι παραμένει δύσκολο να τεκμηριωθεί με σαφήνεια κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί σε ουσιαστική και μετρήσιμη αύξηση των εσόδων.
Οι τράπεζες περνούν την τεχνητή νοημοσύνη στην πράξη
Ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit, Andrea Orcel, χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη «ευκαιρία για επιτάχυνση», επισημαίνοντας ότι επιτρέπει στην τράπεζα να μετατοπίσει το βάρος των δραστηριοτήτων της προς πιο εμπορικές εργασίες, υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, καθώς και προς την ενίσχυση της επαφής και της συνεργασίας με τους πελάτες.
Όπως δήλωσε ο Orcel, ο ιταλικός τραπεζικός όμιλος, ο οποίος ανακοίνωσε τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη στην ιστορία του, ύψους 3,3 δισ. ευρώ, αξιοποιεί την τεχνολογία προκειμένου «να μας οδηγήσει στο επόμενο επίπεδο».
Στις 9 Νοεμβρίου, μιλώντας στην εκπομπή «Squawk Box Europe» του CNBC, ο Orcel χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη «ένα εργαλείο που δεν είχαμε προβλέψει ότι θα είχαμε στη διάθεσή μας και το οποίο αποδίδει εξαιρετικά καλά».
Από την πλευρά της, η Santander ανακοίνωσε ότι οι πρωτοβουλίες της στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης δημιούργησαν επιχειρηματική αξία ύψους 194 εκατ. ευρώ κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026.
Όπως δήλωσε ο οικονομικός διευθυντής της τράπεζας, José García Cantera, η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται πλέον «σε όλες τις διαδικασίες που εφαρμόζουμε στην τράπεζα».
«Προς το παρόν, η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό των διαδικασιών χαμηλής προστιθέμενης αξίας, επιτρέποντας στους εργαζομένους της τράπεζας να επικεντρώνονται σε δραστηριότητες μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας. Αυτό έχει αντίκτυπο τόσο στα έσοδα όσο και στο κόστος», δήλωσε ο Cantera στο CNBC.
«Είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε με ακρίβεια ποιο μέρος αυτών των αποτελεσμάτων οφείλεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Είναι, ωστόσο, σαφές ότι η τεχνολογία βελτιώνει την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουμε στους πελάτες μας, συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων, ενισχύει τη διαχείριση του κόστους και έχει αναμφίβολα πολύ θετικό αντίκτυπο στη συνολική λειτουργία της τράπεζας».
Η ολλανδική τράπεζα ABN AMRO αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την υποστήριξη των ελέγχων κατά του ξεπλύματος χρήματος, ενώ παράλληλα διευρύνει τη συνεργασία της με την Infosys, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των τεχνολογικών της υποδομών, διατηρώντας ωστόσο τον ανθρώπινο παράγοντα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτό δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος της τράπεζας, Marguerite Bérard, κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του τρίτου τριμήνου.
«Οι βελτιώσεις αυτές καθιστούν την τράπεζα πιο εύκολη στη λειτουργία και την επέκτασή της, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στους εργαζομένους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε δραστηριότητες που δημιουργούν αξία για τους πελάτες», ανέφερε.
Μείωση προσωπικού
Ορισμένες τράπεζες ανακοίνωσαν σημαντικές περικοπές θέσεων εργασίας κατά το τρίτο τρίμηνο, οι οποίες οφείλονται «εν μέρει, αλλά όχι αποκλειστικά, στην τεχνητή νοημοσύνη», σύμφωνα με τον Andrew Stimpson, διευθύνοντα σύμβουλο και επικεφαλής της ομάδας ανάλυσης ευρωπαϊκών τραπεζών της KBW.
«Οι περικοπές αφορούν κατά κανόνα θέσεις εργασίας σε διοικητικές και υποστηρικτικές λειτουργίες (back-office), και όχι τόσο σε τομείς που σχετίζονται άμεσα με την εξυπηρέτηση των πελατών και τις εμπορικές δραστηριότητες (front-office)», δήλωσε ο Stimpson στο CNBC.
Η Barclays ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να περικόψει 5.000 θέσεις εργασίας εντός του 2026, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 5% του συνολικού προσωπικού της.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της βρετανικής τράπεζας για τα οικονομικά αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου, περίπου το 60% των περικοπών θα αφορά υποστηρικτικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων θέσεων εργασίας για προγραμματιστές λογισμικού. Ωστόσο, η τράπεζα έσπευσε να διευκρινίσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία των περικοπών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των «Financial Times», η HSBC ενδέχεται να προχωρήσει σε περικοπές περίπου του 50% των θέσεων στελεχών διοίκησης και εξειδικευμένου προσωπικού, καθώς και έως και του 70% των θέσεων χρηματοοικονομικών συμβούλων, στον τομέα διαχείρισης περιουσίας (wealth management) της βρετανικής δραστηριότητάς της, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο εξυπηρετεί τους πελάτες της.
Η Goldman Sachs δήλωσε ότι προτίθεται να «περιορίσει την αύξηση του αριθμού των εργαζομένων», προχωρώντας παράλληλα σε περιορισμένο αριθμό περικοπών θέσεων εργασίας.
Αντίστοιχα, τα διευθυντικά στελέχη της JPMorgan έχουν λάβει οδηγίες να αποφεύγουν τις νέες προσλήψεις, καθώς η τράπεζα επεκτείνει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε όλες τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες.
Αυτό ανέφερε ο οικονομικός διευθυντής της τράπεζας, Jeremy Barnum, κατά την τηλεδιάσκεψη με αναλυτές για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του τρίτου τριμήνου.
Η αύξηση των εσόδων παραμένει η μεγαλύτερη πρόκληση
Μελέτη της KBW, η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, εξέτασε την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Η συχνότερα αναφερόμενη εφαρμογή της ήταν η εξυπηρέτηση πελατών, συμπεριλαμβανομένων των chatbot και της αυτοματοποιημένης ταξινόμησης των αιτημάτων τους.
Ακολουθούσαν λειτουργίες που δεν είναι άμεσα ορατές στους πελάτες, όπως οι εσωτερικές τραπεζικές διαδικασίες, οι έλεγχοι ταυτοποίησης και η πρόληψη του οικονομικού εγκλήματος.
Η μείωση του κόστους εξακολουθεί να αποτελεί τον συχνότερα αναφερόμενο στόχο: λίγο λιγότερες από τις μισές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που κατέγραψε η KBW αποσκοπούσαν στον περιορισμό των δαπανών ή στη βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας.
Ωστόσο, η έκθεση διαπιστώνει ότι οι τράπεζες διερευνούν ολοένα και περισσότερο τρόπους αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση των εσόδων τους, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η τεχνολογία δεν θεωρείται ακόμη σημαντικός παράγοντας αύξησης της κερδοφορίας.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η διαχείριση περιουσίας (wealth management) και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες αναδεικνύονται σε δύο κρίσιμους τομείς για να διαπιστωθεί κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των τραπεζικών εσόδων και όχι απλώς στη μείωση του λειτουργικού κόστους.
Οι τράπεζες φαίνεται να συγκλίνουν σε μεγάλο βαθμό στην εκτίμηση ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη στον τομέα της διαχείρισης περιουσίας (wealth management).
Όπως δήλωσε ο Stimpson, η τεχνολογία θα μπορούσε να επιτρέψει στους χρηματοοικονομικούς συμβούλους να εξυπηρετούν μεγαλύτερο αριθμό πελατών, καθώς αυτοματοποιεί και καθιστά πολύ πιο αποτελεσματικές διαδικασίες όπως η ένταξη νέων πελατών και η σύνταξη αναφορών.
Η Sophia Whitbread, αναλύτρια στην Ninety One, επισήμανε ότι τα μέχρι στιγμής στοιχεία τεκμηριώνουν κυρίως τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στη βελτίωση της εξυπηρέτησης και της αλληλεπίδρασης με τους πελάτες, καθώς και στην ενίσχυση της παραγωγικότητας των εργαζομένων, και όχι ακόμη στη δημιουργία μετρήσιμης αύξησης των εσόδων.
Ωστόσο, πρωτοβουλίες που επιτρέπουν στους συμβούλους να αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την υποστήριξη περισσότερων πελατών θα μπορούσαν να διευρύνουν την πρόσβαση σε εξατομικευμένες χρηματοοικονομικές συμβουλές, χωρίς να απαιτείται αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των διαχειριστών πελατειακών σχέσεων.
Όπως σημείωσε, ο τομέας της διαχείρισης περιουσίας ενδέχεται να αποτελέσει το σημαντικότερο πεδίο αξιολόγησης της δυνατότητας της τεχνητής νοημοσύνης να ενισχύσει τα έσοδα των τραπεζών, καθώς σε αυτόν η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον χρηματοοικονομικό σύμβουλο, ενισχύοντας τις δυνατότητές του, αντί να τον υποκαταστήσει.
«Για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, το πιθανότερο μοντέλο είναι ο συνδυασμός “ανθρώπινου συμβούλου και τεχνητής νοημοσύνης”, ιδιαίτερα στην UBS, τη Standard Chartered, καθώς και στις μονάδες private banking της Deutsche Bank, της ABN AMRO και των γαλλικών τραπεζών, και όχι μια πλήρως αυτοματοποιημένη σχέση με τον πελάτη», ανέφερε η Whitbread, παραπέμποντας ως αντίστοιχο παράδειγμα από τις ΗΠΑ στα εργαλεία συμβουλευτικής και χρηματοοικονομικού σχεδιασμού της JPMorgan.
Οι προσλήψεις στρέφονται προς τις τεχνολογικές δεξιότητες
Η τεχνητή νοημοσύνη περιορίζει επίσης τις παραδοσιακές ευκαιρίες απασχόλησης στη διαχείριση έργων και στις διοικητικές και υποστηρικτικές λειτουργίες των τραπεζών (back-office), σύμφωνα με τον Mark Astbury, διευθυντή της εταιρείας συμβούλων προσλήψεων Morgan McKinley.
Αντίθετα, αυξάνεται η ζήτηση για «ειδικευμένους επαγγελματίες στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της μηχανικής λογισμικού και της ανάλυσης δεδομένων», δήλωσε ο Astbury στο CNBC.
«Ο χρηματοπιστωτικός τομέας του Λονδίνου εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε έναν κλάδο που προσλαμβάνει προσωπικό με τεχνολογική εξειδίκευση. Η ζήτηση για ανθρώπινο δυναμικό δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά οι δεξιότητες στις οποίες επενδύουν οι τράπεζες αλλάζουν».
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει ολοένα και περισσότερες εργασίες ρουτίνας, οι οποίες παραδοσιακά εκτελούνταν από εργαζομένους στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, «οι τράπεζες θα χρειαστεί να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύουν και αναπτύσσουν τη νέα γενιά στελεχών», σημείωσε.
«Ήδη παρατηρούμε ότι οι ανώτερες θέσεις ευθύνης απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες ξεπερνούν κατά πολύ την απλή χρήση εργαλείων όπως το Copilot ή το Gemini. Εκτιμώ, μάλιστα, ότι και οι θέσεις εισαγωγικού επιπέδου θα αποκτούν ολοένα και πιο έντονο τεχνολογικό χαρακτήρα».



































