Saks: Γιατί τα πολυκαταστήματα αλλάζουν μοντέλο για να επιβιώσουν

Τα πολυκαταστήματα σε Ευρώπη και ΗΠΑ αλλάζουν ρότα. Δεν αρκούνται πλέον στο να πουλούν προϊόντα· επιχειρούν να πουλήσουν εμπειρίες. Εκθέσεις τέχνης, γευσιγνωσίες κρασιού, αρχιτεκτονικές ξεναγήσεις και θεματικά events μπαίνουν στο επίκεντρο της στρατηγικής τους, σε μια προσπάθεια να ανακτήσουν την προσοχή των καταναλωτών που έχουν στραφεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο ή στις μπουτίκ των ίδιων των luxury brands. Όπως επισημαίνει το Reuters,, η στροφή αυτή δεν είναι αισθητική, αλλά ζήτημα επιβίωσης.

Η Saks ως σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης

Η Saks Global έχει εξελιχθεί στο πιο ηχηρό παράδειγμα των πιέσεων που δέχεται ο κλάδος. Η εταιρεία κατέγραψε σημαντική πτώση εσόδων και ζημιές, ενώ η αδυναμία κάλυψης χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων οδήγησε σε αλλαγή διοίκησης και σενάρια αναδιάρθρωσης. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, τα προβλήματα της Saks δεν περιορίζονται σε λάθη αποθεμάτων ή υψηλό δανεισμό. Aντικατοπτρίζουν τη συρρίκνωση του παραδοσιακού μοντέλου πολυκαταστήματος, το οποίο πιέζεται ταυτόχρονα από φθηνότερες αλυσίδες και από τις απευθείας πωλήσεις των οίκων πολυτελείας.

Η αρχιτεκτονική ως εργαλείο πωλήσεων

Σε πόλεις όπως το Παρίσι, ιστορικά πολυκαταστήματα επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ανακαινίσεις. Η λογική είναι απλή: ο χώρος πρέπει να αποτελεί προορισμό. Η αναβίωση εμβληματικών κτιρίων και η ανάδειξη της πολιτιστικής τους ταυτότητας στοχεύει στο να παρατείνει τον χρόνο παραμονής των επισκεπτών και να ενισχύσει την κατανάλωση. Όπως σημειώνει το Reuters, τέτοιες επενδύσεις μπορούν να αυξήσουν την επισκεψιμότητα, αλλά δεν εγγυώνται κερδοφορία.

Εμπειρία πολυτέλειας πέρα από τις αγορές

Νέοι παίκτες επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την έννοια του πολυκαταστήματος.

Στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, ευρωπαϊκές αλυσίδες συνδυάζουν αγορές με fine dining, bars σαμπάνιας και αποκλειστικές παρουσιάσεις σχεδιαστών. «Ο καταναλωτής δεν θέλει απλώς να ψωνίσει, θέλει να νιώσει μέρος ενός τρόπου ζωής», σχολιάζει στο Reuters, στέλεχος της αγοράς ακινήτων λιανικής.

Συνεργασίες, παραχωρήσεις και νέα μοντέλα

Αναλυτές εκτιμούν ότι το μέλλον ανήκει στα υβριδικά μοντέλα. Αντί να διαχειρίζονται πλήρως τα brands, τα πολυκαταστήματα παραχωρούν χώρο και προσωπικό, αφήνοντας τις ίδιες τις μάρκες να ελέγχουν τα αποθέματα και την εικόνα τους. Παράλληλα, πειραματίζονται με απρόσμενες συνεργασίες, ακόμη και με ψηφιακές ή χαμηλού κόστους πλατφόρμες, προκαλώντας συζητήσεις αλλά και αντιδράσεις. Το Reuters επισημαίνει ότι τέτοιες κινήσεις μπορούν να αυξήσουν την επισκεψιμότητα, αλλά ενέχουν ρίσκο για την ταυτότητα του καταστήματος.

Ζοφερές προβλέψεις για τις πωλήσεις

Οι αριθμοί παραμένουν αμείλικτοι. Οι παγκόσμιες πωλήσεις πολυκαταστημάτων εκτιμάται ότι μειώθηκαν κατά 4% έως 6% το 2025 και δύσκολα θα ανακάμψουν ουσιαστικά έως το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters. Την ίδια στιγμή, οι online παίκτες κερδίζουν μερίδια αγοράς, προσφέροντας ευκολία, ταχύτητα και προνόμια που τα φυσικά καταστήματα δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η κρίση της Saks λειτουργεί ως προειδοποίηση αλλά και ως καταλύτης. Αν τα πολυκαταστήματα καταφέρουν να μετατραπούν σε χώρους εμπειρίας με ισχυρή ψηφιακή ταυτότητα, ίσως βρουν ξανά τη θέση τους. Αν όχι, κινδυνεύουν να μείνουν απλώς μνημεία μιας άλλης εποχής λιανικού εμπορίου.