Γροιλανδία: Τι θα κληρονομήσει ο Τραμπ σε περίπτωση απόκτησής της [χάρτης]

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει βαλθεί με τον ένα ή άλλο τρόπο να προσαρτήσει την Γροιλανδία στις ΗΠΑ, αποδίδωντας στο νησί τεράστια γεωστρατηγική αξία, αλλά και αμύθητο πλούτο σε ορυκτα. Αλλά αν ο Αμερικανός Πρόεδρος αποκτούσε τη Γροιλανδία, θα κληρονομούσε μια οικονομία που αναπτύσσεται αργά, επιδοτείται σε μεγάλο βαθμό και απέχει πολύ από την πλούσια σε πόρους δύναμη που συχνά φανταζόμαστε.

Παρά τη στρατηγική τοποθεσία της Γροιλανδίας στην Αρκτική και το πολυσυζητημένο ορυκτό της δυναμικό κάτω από τον πάγο, η σημερινή οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αλιεία -ιδιαίτερα στις γαρίδες- και στις δημόσιες δαπάνες που υποστηρίζονται από τη Δανία. Βραχυπρόθεσμα, η Γροιλανδία αντιπροσωπεύει περισσότερο ένα οικονομικό βάρος παρά μια επικερδή εξαγορά, σημειώνει η Wall Street Journal.

Η οικονομία της Γροιλανδίας στηρίζεται εδώ και χρόνια σε έναν συνδυασμό δανικών κρατικών επιδοτήσεων, εξαγωγών θαλασσινών και μεγάλης κλίμακας έργων υποδομής, όπως νέα αεροδρόμια. Ωστόσο, αυτές οι ενισχύσεις αποδυναμώνονται. Τα έσοδα από την αλιεία μειώνονται λόγω της πτώσης των αποθεμάτων και των τιμών των γαρίδων, η οποία προκαλείται εν μέρει από την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας και την αύξηση των πληθυσμών μπακαλιάρου που τρέφονται με γαρίδες.

Εν τω μεταξύ, η κατασκευαστική έκρηξη που συνδέεται με την ανάπτυξη αεροδρομίων μειώνεται. Ως αποτέλεσμα, η οικονομική ανάπτυξη παραμένει στάσιμη, με ανάπτυξη μόλις 0,8% το 2024 και 0,2% το 2025.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι οι Γροιλανδοί ανησυχούν περισσότερο για τις οικονομικές συνθήκες παρά για τα σενάρια ξένης εξαγοράς. Οι Γροιλανδοί αξιωματούχοι παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι όποιος αναλάβει την ευθύνη για το νησί πιθανότατα θα αντιμετωπίσει μια «καταβόθρα χρήματος» παρά ένα άμεσο οικονομικό κέρδος. Ο μετασχηματισμός μιας οικονομίας όπου περίπου το 98% των εξαγωγών είναι θαλασσινά σε ένα διαφοροποιημένο σύστημα με κορυφαία την εξόρυξη θα απαιτούσε πολλά χρόνια και δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις.

Γροιλανδία: Ένα απέραντο κράτος πρόνοιας

Η Γροιλανδία είναι επίσης ένα από τα μεγαλύτερα κράτη πρόνοιας στον κόσμο κατά κεφαλήν. Ο πληθυσμός της, μόλις 57.000 κατοίκων, είναι διασκορπισμένος σε ένα τεράστιο, σκληρό τοπίο, με κοινότητες συχνά προσβάσιμες μόνο από αέρος ή θαλάσσης. Παρά την απομόνωση αυτή, οι κάτοικοι επωφελούνται από το σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο της Δανίας, συμπεριλαμβανομένης της δωρεάν υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και των δημόσιων υπηρεσιών.

Περίπου το 40% του εργατικού δυναμικού απασχολείται από το κράτος. Η Δανία παρέχει ετήσια επιχορήγηση λίγο πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια, που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ των εσόδων της κυβέρνησης της Γροιλανδίας και περίπου στο 20% του ΑΕΠ. Η Δανία καλύπτει επίσης την αστυνόμευση, τα δικαστήρια, την υγειονομική περίθαλψη, τις εξωτερικές υποθέσεις και την άμυνα.

Εάν η δανική υποστήριξη αποσυρθεί ξαφνικά, ο αντίκτυπος θα είναι σοβαρός. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αντικαταστήσουν την επιχορήγηση της Δανίας, οι Γροιλανδοί θα γίνουν οι μεγαλύτεροι κατά κεφαλήν αποδέκτες ομοσπονδιακής υποστήριξης των ΗΠΑ – ξεπερνώντας κατά πολύ την Αλάσκα ή την Ουάσινγκτον. Για να φτάσει τη συνεισφορά της Δανίας, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να παρέχει το ισοδύναμο περίπου 17.500 δολαρίων ανά άτομο ετησίως, σημειώνει η WSJ.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν διατυπώσει διάφορες ιδέες, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων πληρωμών στους Γροιλανδούς ή μιας πορείας προς την ανεξαρτησία από τη Δανία σε συνδυασμό με οικονομική υποστήριξη των ΗΠΑ σε αντάλλαγμα για στρατηγική πρόσβαση. Έχουν γίνει συγκρίσεις με τη συμφωνία ελεύθερης σύνδεσης των Νήσων Μάρσαλ με τις ΗΠΑ, αν και η Γροιλανδία θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες πληρωμές λόγω της υψηλότερης βάσης κόστους της.

Γιατί επιμένει ο Τραμπ στην Γροιλανδία

Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι ο έλεγχος των ΗΠΑ είναι απαραίτητος για να αποτραπεί η Κίνα ή η Ρωσία από το να αποκτήσουν επιρροή στη Γροιλανδία. Δανοί αξιωματούχοι το αμφισβητούν αυτό, σημειώνοντας ελάχιστο κινεζικό ενδιαφέρον και περιορισμένη ρωσική δραστηριότητα. Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη μια στρατιωτική βάση στη βόρεια Γροιλανδία και έχουν μακροχρόνια δικαιώματα να επεκτείνουν τη στρατιωτική τους παρουσία με δανική ειδοποίηση.

Η υπουργός Επιχειρήσεων της Γροιλανδίας, Ναάϊα Ναθάνιελσεν, έχει τονίσει ότι το νησί επιδιώκει συνεργασίες με «ομοϊδεάτες» χώρες, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτησή του από τις δανικές επιδοτήσεις. Ωστόσο, τόνισε ότι η οικονομική ανεξαρτησία είναι μια μακροπρόθεσμη διαδικασία, σημειώνει η Journal. Εν τω μεταξύ, πολλοί Γροιλανδοί παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στις αμερικανικές προσπάθειες, φοβούμενοι την απώλεια της προστασίας της κοινωνικής πρόνοιας της Δανίας.

Η Γροιλανδία αντιμετωπίζει βαθύτερες διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως γήρανση του πληθυσμού, έλλειψη εργατικού δυναμικού, ανισότητα και διαρροή εγκεφάλων προς τη Δανία. Η μετανάστευση -ιδιαίτερα από τις Φιλιππίνες- έχει βοηθήσει στην κάλυψη ορισμένων κενών.

Αν και το νησί διαθέτει μεταλλευτικό δυναμικό, λειτουργεί επί του παρόντος μόνο ένα ορυχείο. Το υψηλό κόστος, οι απαιτήσεις υποδομών, οι σκληρές καιρικές συνθήκες και οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί -όπως οι απαγορεύσεις για την εξερεύνηση ουρανίου και πετρελαίου και φυσικού αερίου- έχουν καθυστερήσει την ανάπτυξη.

Η μελλοντική ανάπτυξη μπορεί να προέλθει από υδροηλεκτρική ενέργεια, κέντρα δεδομένων, τουρισμό και βελτιωμένες υποδομές, με τη Δανία να δεσμεύει πρόσφατα επιπλέον χρηματοδότηση 250 εκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι οικονομικές πραγματικότητες είναι απίθανο να αποτρέψουν το ενδιαφέρον του Τραμπ, το οποίο ορισμένοι θεωρούν λιγότερο επιχειρηματικό υπολογισμό και περισσότερο φιλοδοξία για εδαφική επέκταση.