Ελληνική οικονομία: Τα κρίσιμα τεστ με Κομισιόν και οίκους – Οι δύσκολες ερωτήσεις

Σημαντικά ορόσημα υπάρχουν για την ελληνική οικονομία κατά το επόμενο χρονικό διάστημα. Η χρονιά έχει μπει για τα καλά και ο πρώτος έλεγχος της ελληνικής οικονομίας από την Κομσιιόν ξεκίνησε, ενώ τα πρώτα στοιχεία για το κλείσιμο του 2025 δείχνουν ότι ο προϋπολογισμός ξεπέρασε και πάλι τους στόχους, κάτι το οποίο οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ακρίβεια που κυριαρχεί.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες ξεκινούν από το τέλος Φεβρουαρίου, οπότε και κλείνει τυπικά και ουσιαστικά το δημοσιονομικό έτος για το 2025. Το οικονομικό επιτελείο θα έχει πλέον εικόνα για την πορεία των φορολογικών εσόδων και των δαπανών.

Κατά το πρώτο 15ημερο του Μαρτίου αναμένεται να ανακοινωθούν και τα στοιχεία για το δ’ τρίμηνο του 2025, οπότε θα διαμορφωθεί και ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης για το 2026.

Τα δημοσιονομικά και το Ταμείο Ανάκαμψης

Ακολούθως, στις 21 Απριλίου η Eurostat και η ΕΛΣΤΑΤ θα πιστοποιήσουν το κλείσιμο του 2025. Από το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί και το εάν θα υπάρξει λήψη νέων μέτρων που θα ισχύσουν το 2026, πέραν των όσων θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της φετινής ΔΕΘ και θα αφορούν την εκλογική χρονιά του 2027.

Στο μεσοδιάστημα θα πραγματοποιηθεί και ένα νέος έλεγχος για το Ταμείο Ανάκαμψης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη λήξη του Ταμείου να τοποθετείται στο τέλος Αυγούστου,

Είναι πλέον γνωστό πως συγκεκριμένοι τομείς στους οποίους υστερεί η αξιοποίηση των πόρων από τον πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία φέρει την ευθύνη να ολοκληρώσει τη βασική αποστολή του Ταμείου μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026.

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί 177 ορόσημα.

Άλλωστε, περί τα μέσα Μαΐου αναμένονται και οι εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκτός από αυτές θα δώσει και μια γενική εικόνα για την πορεία ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Οι οίκοι αξιολόγησης

Παράλληλα, οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης θα…επισκεφτούν και φέτος την Ελλάδα, προκειμένου να κρίνουν την προοδό της, αλλά και να επισημάνουν τα προβλήματα που υπάρχουν.

Οι αξιολογήσεις για το αξιόχρεο με την DBRS στις 6 Μαρτίου και τη Moody’s στις 13 Μαρτίου. Θα ακολουθήσει η Scope στις 20 Μαρτίου, η S&P στις 24 Απριλίου και η Fitch στις 8 Μαΐου.

Από το ερχόμενο φθινόπωρο ξεκινά στις 4 Σεπτεμβρίου με την DBRS. Ακολουθούν οι Moody’s και Scope που θα ανακοινώσουν τις αξιολογήσεις τους για την Ελλάδα στις 18 Σεπτεμβρίου. Στις 23 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η S&P και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch.

Προβλήματα

Πάντως, οι οίκοι κάθε άλλο παρά αγνοούν τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και το «ευρύ και επίμονο» έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Είναι γεγονός ότι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει σε αρνητικό έδαφος, παρά τη βελτίωση το 2025, και αποτελεί πηγή εξωτερικής ευπάθειας.

Παράλληλα, οι εμπορικοί πόλεμοι και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να πιέσουν τις αναδυόμενες αγορές και να επηρεάσουν έμμεσα και την Ελλάδα, κυρίως μέσω του εξωτερικού τομέα και των επιπτώσεων στις χρηματοπιστωτικές ροές.

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που πρέπει να αξιολογεί κάθε επενδυτής, κάτι που αποτυπώνεται και από τη σκοπιά των οίκων αξιολόγησης.

Η αβεβαιότητα

Πρώτον, το πολιτικό ρίσκο παραμένει μια αβεβαιότητα, ειδικά σε συνθήκες που η παρούσα κυβέρνηση δείχνει να δυσκολεύεται και να υπάρχουν αντιδράσεις σε μεγάλη μερίδα του εκλογικού σώματος, όπως φαίνεται και σε δημοσκοπήσεις. Άλλωστε, οι ίδιες μετρήσεις δείχνουν ότι είναι ιδιαιτέρως δύσκολο να επιτευχθεί πλειοψηφία στην επόμενη Βουλή από το κυβερνόν κόμμα.

Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό δημόσιο χρέος, παρά το γεγονός ότι μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει ανησυχίες σε περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης ή αρνητικών εξωτερικών σοκ. Άλλωστε, η Ελλάδα συνεχίζει να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος σε όλη την Ευρώπη.

Για αυτό και παρά την επαναφορά της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα, η πιστοληπτική αξιολόγηση από όλους τους οίκους αξιολόγησης που έχουν προηγηθεί, παραμένει στα χαμηλότερα όρια και μάλιστα μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον, το οποίο είναι ιδιαίτερα ασταθές.

Η εικόνα του δημογραφικού

Και δεν είναι μόνο τα παραπάνω, όπως έχουν σημειώσει σε παλαιότερες αξιολογήσεις τους οι ίδιοι οίκοι. Σύμφωνα με αυτές, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικούς περιορισμούς στη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη, όπως τη στενή παραγωγική βάση με υψηλή εξάρτηση από υπηρεσίες. Η συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως των γυναικών και ηλικιωμένων εργαζομένων, παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η γήρανση του πληθυσμού, η πτώση των γεννήσεων και η «διαρροή» εξειδικευμένων νέων περιορίζουν το δυνητικό αναπτυξιακό δυναμικό.

Αυτές οι διαρθρωτικές αδυναμίες υπογραμμίζουν τη σημασία της διατήρησης της μεταρρυθμιστικής δυναμικής στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με έμφαση στην ψηφιοποίηση, την καινοτομία και την αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και οι επενδύσεις.

Παράλληλα, οι εξωτερικές ευπάθειες και οι υπολειπόμενες προκλήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα εξακολουθούν να περιορίζουν τη μακροπρόθεσμη μακροοικονομική βιωσιμότητα της χώρας.

Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει σταθερές αξιολογήσεις από μεγάλους διεθνείς οίκους, κρατώντας μια θέση εντός του επενδυτικού βαθμού, παρά τις προκλήσεις του χρέους και των δημοσιονομικών πιέσεων. Αλλά παραμένει στα χαμηλά της επενδυτικής κλίμακας του «Β».