Την σύμβαση για μια μονάδα εταιρείας του Χονγκ Κονγκ για τη λειτουργία δύο λιμένων στη Διώρυγα του Παναμά ακύρωσε το ανώτατο δικαστήριο της χώρας, θέτοντας υπό αμφισβήτηση μια συμφωνία πώλησης των τερματικών σταθμών και ενισχύοντας τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να επαναφέρει την επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή.
Σε ομόφωνη απόφαση που δημοσιεύθηκε αργά την Πέμπτη, το Ανώτατο Δικαστήριο δήλωσε ότι η παραχώρηση για μια μονάδα της CK Hutchison Holdings για τη λειτουργία των λιμένων Balboa και Cristóbal σε κάθε άκρο της διώρυγας Παναμά ήταν αντισυνταγματική, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Το δικαστήριο ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι η απόφαση, σε μια αγωγή που κατέθεσε ο ελεγκτής του Παναμά μετά από κυβερνητικό έλεγχο που ισχυριζόταν παρατυπίες, ελήφθη μετά από «ευρεία διαβούλευση και συζήτηση».
Η απόφαση θα ενθουσιάσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος υποσχέθηκε πέρυσι να «ανακτήσει τον έλεγχο» της διώρυγας που συνδέει τον Ειρηνικό και την Καραϊβική.
Επίσης, θέτει υπό αμφισβήτηση μια σχεδιαζόμενη συμφωνία βάσει της οποίας η Κίνα, η οποία έχει επενδύσει σημαντικά στον Παναμά από τότε που η χώρα άλλαξε την διπλωματική της αναγνώριση από την Ταϊβάν το 2017, ήλπιζε να διατηρήσει την κυριαρχία της στα δύο λιμάνια.
Παρατυπίες στην επέκταση μίσθωσης
Οι Αμερικανοί επικριτές της κινεζικής επιρροής στη λατινοαμερικανική χώρα έχουν επικεντρωθεί στα δύο λιμάνια, τα οποία η CK Hutchison λειτουργεί για σχεδόν 30 χρόνια. Η σύμβαση παρατάθηκε για 25 χρόνια το 2021, χωρίς διαδικασία υποβολής προσφορών.
Η CK Hutchison δήλωσε τον περασμένο Μάρτιο ότι συμφώνησε να πουλήσει το 90% των μετοχών της στην εταιρεία που κατέχει και διαχειρίζεται τα δύο λιμάνια σε μια κοινοπραξία που περιλάμβανε την BlackRock.
Η πρόταση περιλάμβανε επίσης 80% μερίδιο σε θυγατρικές που διαχειρίζονται τα 43 μη κινεζικά λιμάνια της CK σε 23 χώρες.
Η συμφωνία των 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων επαινέθηκε από τον Τραμπ, ο οποίος την χαιρέτισε ως ένδειξη ότι η κυβέρνησή του «ανακτούσε» τη διώρυγα. Αλλά το Πεκίνο αργότερα επέμεινε ότι ο κρατικός ναυτιλιακός γίγαντας της Κίνας, Cosco, θα έπρεπε να έχει πλειοψηφικό μερίδιο, ωθώντας τους αγοραστές να το επανεξετάσουν.
Η τιμή της μετοχής της CK Hutchison μειώθηκε κατά 3,2% στο Χονγκ Κονγκ στα 64,15 δολάρια Χονγκ Κονγκ (8,21 δολάρια ΗΠΑ) ανά μετοχή. Η εταιρεία δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Ο Παναμάς πρόκειται να αναγκαστεί να θέσει ξανά σε δημοπρασία τα λιμάνια εν μέσω εικασιών ότι οι αξιωματούχοι θα μπορούσαν να τα διαχωρίσουν για να μεγιστοποιήσουν την αξία. Ο πρόεδρος του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, και η ναυτιλιακή αρχή της χώρας αναμένεται να ανακοινώσουν τα επόμενα βήματα την Παρασκευή.
Ο υπουργός Οικονομικών του Παναμά, Φελίπε Τσάπμαν, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, δήλωσε στους FT ότι η χώρα του είχε τονίσει στην Κίνα κατά την προετοιμασία για την απόφαση ότι «η εκτελεστική εξουσία δεν έχει καμία επιρροή και δεν ελέγχει τι κάνει ένας άλλος κλάδος του κράτους».
«Έχουμε την ευθύνη να αποδεχτούμε τις αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου», πρόσθεσε.
Η απαγόρευση κρατικών οντοτήτων από εκμετάλλευση λιμένων στην διώρυγα
Ο Τσάπμαν σημείωσε επίσης ότι η νομοθεσία του Παναμά δεν επιτρέπει σε κρατικές εταιρείες να κατέχουν παραχωρήσεις λιμένων, μια διάταξη που θα απέκλειε την κίνηση του Πεκίνου να εξασφαλίσει πλειοψηφικό μερίδιο για την Cosco.
Μια άλλη πηγή δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα αποφασίσει εάν ο κρατικός φορέας εκμετάλλευσης της διώρυγας, η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά, θα διαχειρίζεται τα λιμάνια σε προσωρινή βάση μέχρι να μπορέσουν να υποβληθούν σε διαγωνισμό. Δεν ήταν άμεσα σαφές πότε θα ληφθεί αυτή η απόφαση.
Η απόφαση του δικαστηρίου δεν μπορεί να εφεσιβληθεί, αλλά η Hutchison μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις, οι οποίες ενδέχεται να καθυστερήσουν την εφαρμογή της.
Ο ελεγκτής του Παναμά άσκησε την αγωγή, σχετικά με το εάν η CK Hutchison είχε παραβιάσει τις συμβάσεις παραχώρησης και το σύνταγμα, τον Ιούλιο του περασμένου έτους. Ακολούθησε κυβερνητικό έλεγχο που ισχυρίστηκε παρατυπίες και έδειξε ότι χάθηκαν έσοδα 1,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τότε που η Hutchison ανέλαβε τα λιμάνια το 1997.
Οι ΗΠΑ κατασκεύασαν τη διώρυγα των 82 χιλιομέτρων πριν από περισσότερο από έναν αιώνα και την έλεγχαν και μια παρακείμενη έκταση εδάφους μέχρι που υπέγραψαν συνθήκη το 1977 για σταδιακή παράδοση στον Παναμά, η οποία ολοκληρώθηκε το 1999.
