Μία σημαντική νομική ήττα του Τραμπ

Την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου, τα διεθνή χρηματιστήρια εκτινάχθηκαν. Θεώρησαν θετική την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της χρήσης από τον Ντόναλντ Τραμπ του Νόμου IEEPA για την επιβολή δασμών και εκτίμησαν ότι η εξέλιξη αυτή θα είναι θετική για τη διεθνή οικονομία.

Ο συντηρητικός δικαστής Τζον Ρόμπερτς που διορίστηκε το 2005 από τον τότε πρόεδρο Τζωρτζ Μπους σημείωσε: «Ο πρόεδρος διεκδικεί  εξαιρετική εξουσία να επιβάλλει μονομερώς δασμούς απεριόριστου ποσού, διάρκειας και εμβέλειας. Δεδομένου του εύρους, της ιστορίας και του συνταγματικού πλαισίου αυτής της διεκδικούμενης εξουσίας, πρέπει να προσδιορίσει μια σαφή εξουσία του Κογκρέσου για την άσκησή της».

Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι η απόφαση αυτή θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη νομική ήττα του Τραμπ από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο.

·         Το Ανώτατο Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε υπερβεί τις εξουσίες του επικαλούμενος έναν ομοσπονδιακό νόμο περί εξουσιών έκτακτης ανάγκης για να επιβάλει τους «αμοιβαίους» δασμούς του στον κόσμο, καθώς και στοχευμένους φόρους στις εισαγωγές που η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι αποσκοπούν στην καταπολέμηση της διακίνησης φαιντανύλης.

·         Αυτή είναι μια σημαντική οπισθοδρόμηση για τη Ρεπουμπλικανική κυβέρνηση. Ωστόσο, η απόφαση αυτή ενδέχεται να μην οδηγήσει σε μόνιμη μείωση των τιμών

·         Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να επικαλεστεί άλλους εκτελεστικούς κλάδους για να διατηρήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δασμών.

·         Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση, σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ είπε ότι θα επιβάλει παγκόσμιο συντελεστή 15% σε όλες τις χώρες σύμφωνα με το άρθρο 122 του νόμου περί εμπορίου του 1974, το οποίο επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές για έως και έξι μήνες. Λίγες ώρες αργότερα όμως επανήλθε στην αρχική απόφασή του

·         Είπε επίσης ότι η κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει το άρθρο 301 για να ξεκινήσει έρευνες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επιβολή πρόσθετων δασμών.

Αλλά η κίνηση θα μπορούσε επίσης να δώσει στην κυβέρνηση την ευκαιρία να μετριάσει ορισμένους δασμούς σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Σύμφωνα με το Yale Budget Lab, χωρίς τους δασμούς ΙΕΕΡΑ, ο συνολικός μέσος πραγματικός συντελεστής των ΗΠΑ θα ήταν 9,1%, ο υψηλότερος από το 1946, με εξαίρεση το 2025. Αν είχαν διατηρηθεί τα τιμολόγια του ΙΕΕΡΑ, το ποσοστό αυτό θα ήταν 16,9%.

Ένα βασικό ζήτημα που θα προκύψει τις επόμενες ημέρες είναι η αποπληρωμή των δασμών που έχουν ήδη επιβληθεί – ύψους σχεδόν 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

·         Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο σημείωσε: «Το Δικαστήριο δεν αποφασίζει σήμερα για το εάν, και εάν ναι, πώς η κυβέρνηση θα πρέπει να προχωρήσει στην επιστροφή των δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχει εισπράξει από τους εισαγωγείς».

·         Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε: «Έχουμε εξαργυρώσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια…» Με όσους δεν συμφωνούν πιθανότατα θα καταλήξουμε στο δικαστήριο για τα επόμενα πέντε χρόνια».

Οι «αμοιβαίοι» δασμοί που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ είχαν οδηγήσει σε αρκετές εμπορικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει συντελεστή 15%. Δεν είναι σίγουρο πώς θα αντιδράσουν οι διάφορες χώρες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι «πολλές» από τις εμπορικές συμφωνίες που συνήψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν σε ισχύ, ενώ άλλες θα πρέπει να τροποποιηθούν μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου: «Ορισμένες παραμένουν σε ισχύ. Πολλές παραμένουν στη θέση τους. Κάποιες δεν θα μείνουν και θα αντικατασταθούν».

Και αυτές οι αντικαταστάσεις, διεθνείς παρατηρητές εκτιμούν ότι θα είναι θετικές για τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα, στη σημερινή περίοδο αβεβαιότητας.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος δύσκολα θα ξεπεράσει τη νομική του ήττα, η οποία όμως φαίνεται να είναι θετική για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Ιδιαίτερα δε γι’ αυτούς που χρησιμοποιούν εισαγόμενα αγαθά. Την ίδια στιγμή όμως το αλλοπρόσαλλο στυλ των αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι εξυπηρετεί τα περί Μεγάλης Ξανά Αμερικής λεγόμενά του.