Κίνα: Στοχεύει τα ζαχαρούχα αναψυκτικά για έσοδα και υγεία

Οι Κινέζοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που αναζητούν τρόπο να… «γλυκάνουν» τα δημόσια έσοδα, ίσως έχουν βρει ακριβώς τη λύση που χρειάζονται, σε έναν φόρο στα ζαχαρούχα αναψυκτικά που θα αποφέρει δισεκατομμύρια γιουάν ετησίως και θα ευθυγραμμίσει επίσης το Πεκίνο με τους παγκόσμιους κανόνες.

Η Κίνα παραμένει μια από τις τελευταίες μεγάλες οικονομίες χωρίς φόρο στα ζαχαρούχα αναψυκτικά ποτά. Τουλάχιστον 116 χώρες είχαν φορολογήσει τα ζαχαρούχα ποτά μέχρι τα μέσα του 2024, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Μέρες πριν από τις ετήσιες πολιτικές συναντήσεις της Κίνας, οι αξιωματούχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο φορολόγησης των ποτών με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, σύμφωνα με τους Financial Times. Αυτό θα είχε το διπλό όφελος της αντιμετώπισης ενός διευρυνόμενου δημοσιονομικού ελλείμματος παράλληλα με τις αυξανόμενες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

«Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, έχουν ήδη εφαρμόσει τέτοια μέτρα και η Κίνα είναι απίθανο να το ξεφύγει», δήλωσε στους FT ο Γιανγκ Ζιγιόνγκ, πρόεδρος της Κινεζικής Ακαδημίας Δημοσιονομικών Επιστημών, μιας δεξαμενής σκέψης που συνδέεται με το υπουργείο Οικονομικών. Η πρόταση ευθυγραμμίστηκε με μια παγκόσμια τάση και «καθοδηγήθηκε ουσιαστικά από τις σοβαρές προκλήσεις για την υγεία που αντιμετωπίζουμε σήμερα», είπε.

Οι υγειονομικό κίνδυνοι

Η υψηλή πρόσληψη προστιθέμενης ζάχαρης, όπως στα αναψυκτικά, αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας και συναφών παθήσεων όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης τύπου 2 και ορισμένοι καρκίνοι, αναφέρει ο ΠΟΥ. Ο οργανισμός έχει επανειλημμένα καλέσει τις κυβερνήσεις να επιβάλουν φόρους ζάχαρης και να περιορίσουν την κατανάλωση για να μειώσουν τους κινδύνους για την υγεία.

Τον περασμένο Ιούλιο, ο ΠΟΥ κάλεσε όλες τις χώρες να επιβάλουν φόρο ισοδύναμο με τουλάχιστον 20% της λιανικής τιμής των ζαχαρούχων ποτών, με στόχο την αύξηση των τιμών κατά 50% έως το 2035. Στην Κίνα, ένα μπουκάλι Coca-Cola 500ml πωλείται συνήθως για περίπου 3,5 γιουάν ($0,50), ενώ οι τοπικές μάρκες, όπως το ενεργειακό ποτό Super Drink της Eastroc, πωλούνται για 3 γιουάν.

Οι τελευταίες οδηγίες της Κίνας για τα τρόφιμα και τη διατροφή, που δημοσιεύθηκαν το 2025, έθεσαν ως στόχο τη μείωση της μέσης ημερήσιας πρόσληψης προστιθέμενης ζάχαρης σε όχι περισσότερο από 25 γραμμάρια ανά άτομο έως το 2030. Οι κινεζικές αρχές εκτιμούν ότι η μέση πρόσληψη αυτή τη στιγμή είναι 30 γραμμάρια ανά άτομο.

Μία πρόταση είναι η επιβολή υψηλότερων φόρων στα ποτά με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, σύμφωνα με τους FT. Εάν εγκριθεί, ο φόρος ζάχαρης είναι πιθανό να ενταχθεί στο υπάρχον καθεστώς φόρου κατανάλωσης, επιτρέποντας ταχεία εφαρμογή.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και την Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών στο The Lancet Public Health τον Νοέμβριο εκτίμησε ότι ένας φόρος 20% στα ζαχαρούχα ποτά μεταξύ 2026 και 2050 θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 130.000 πρόωρους θανάτους και να δημιουργήσει έσοδα 295,5 δισεκατομμυρίων γιουάν (43 δισεκατομμύρια δολάρια) σε διάστημα 24 ετών. Η μελέτη υπολόγισε ευρύτερα οικονομικά οφέλη που ισοδυναμούν με 0,0016% του ΑΕΠ της Κίνας.

Τα οικονομικά οφέλη για την Κίνα από την φορολόγηση ζαχαρούχων

Η αγορά ζαχαρούχων ποτών στην Κίνα αποτιμάται σε περίπου 700 δισεκατομμύρια γιουάν, σύμφωνα με το συμβουλευτικό Ινστιτούτο Ερευνών iiMedia. Αν και τα ποτά χωρίς ζάχαρη και τα ποτά με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη έχουν γίνει δημοφιλέστερα, οι ετήσιες πωλήσεις τους είναι περίπου 61,5 δισεκατομμύρια γιουάν, λιγότερο από το ένα δέκατο της αγοράς ζαχαρούχων ποτών.

Μια πηγή δήλωσε στους FT ότι η πιθανότητα σηματοδότησης ήταν πάντα στο επίκεντρο της συζήτησης με τις ρυθμιστικές αρχές. Αυτό περιλαμβάνει κόκκινη συσκευασία για να υποδεικνύει υψηλό ποσοστό προστιθέμενης ζάχαρης και πράσινη για να υποδεικνύει έλλειψη ζάχαρης.

Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ενδέχεται να εξακολουθούν να δυσκολεύονται να πείσουν τους καταναλωτές να σταματήσουν τα ζαχαρούχα ποτά τους.

Κατά τη διάρκεια των αυστηρών περιορισμών της Κίνας λόγω της Covid, οι νέοι αποκαλούσαν τα ζαχαρούχα ποτά «νερό με χαρούμενα λιπαρά», μια φράση που μετέδωσε την άνεση που προσέφεραν εν μέσω άγχους και κοινωνικής απομόνωσης.

Εάν δεν επιβληθεί ένας πολύ υψηλός φόρος, «θα έχει μόνο περιορισμένο αντίκτυπο στις τελικές πωλήσεις ζαχαρούχων ποτών όπως η Coca-Cola», δήλωσε ο Ζανγκ Γι, διευθύνων σύμβουλος του Ινστιτούτου Έρευνας iiMedia. «Οι μελέτες μας δείχνουν ότι οι άνθρωποι λένε ότι θέλουν προϊόντα χωρίς ζάχαρη, αλλά όταν ψωνίζουν, οι περισσότεροι εξακολουθούν να επιλέγουν τα ζαχαρούχα».

«Οι καταναλωτές είναι ξεκάθαροι στο μυαλό τους», πρόσθεσε. «Αλλά η γλώσσα τους είναι ειλικρινής».