Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να παραμένει σε πλήρη εξέλιξη και να τροφοδοτεί ένα νέο κύμα αβεβαιότητας στις αγορές, το ελληνικό χρηματιστήριο δείχνει μια σχεδόν αντιφατική εικόνα: κρατά ρυθμό, χωρίς όμως να παίρνει ρίσκα.
Η χθεσινή συνεδρίαση θύμισε έντονα την προχθεσινή. Ίδιο μοτίβο, ίδιες ισορροπίες, με τις τράπεζες αυτή τη φορά να δίνουν κάτι παραπάνω στον τόνο και να κρατούν το πρόσημο θετικό.
Δεν υπήρξε ενθουσιασμός. Υπήρξε όμως αντοχή. Περισσότερο με μια διάθεση διατήρησης ισορροπιών. Οι επενδυτές συνεχίζουν να κινούνται επιλεκτικά, χωρίς να ανοίγουν πλήρως το παιχνίδι.
Την ίδια ώρα, υπήρξε και αντίδραση από τον Τιτάνα, που άρχισε να ανακτά μέρος του χαμένου εδάφους, επιβεβαιώνοντας ότι κάποια χαρτιά αρχίζουν να βρίσκουν στηρίξεις.
Διυλιστήρια και… σύμμαχοι
Αν κάτι ξεχώρισε, ήταν η έντονη κίνηση στα διυλιστήρια. Motor Oil και ΕΛΠΕ κινήθηκαν με άνοδο άνω του 3%, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους βασικούς «κερδισμένους» της συγκυρίας.
Δεν είναι τυχαίο. Σε ένα περιβάλλον ενεργειακής αβεβαιότητας, οι εταιρείες του κλάδου βρίσκονται στο επίκεντρο, με τις αγορές να προεξοφλούν ότι μπορούν να διατηρήσουν ισχυρές επιδόσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόσφατη ανάλυση της Eurobank, που βάζει στο «καλάθι» των επιλογών όχι μόνο τα διυλιστήρια, αλλά και τη ΔΕΗ και τη Metlen.
Μια λίστα που δεν πέρασε απαρατήρητη από τα desks.
Το «φρένο» της JP Morgan
Από την άλλη πλευρά, ήρθε και το αντίβαρο. Η JP Morgan υποβάθμισε την ελληνική αγορά σε «ουδέτερη», μια κίνηση που –όπως λένε παράγοντες της αγοράς– δεν βοηθά την ψυχολογία.
Και όχι μόνο για τον συμβολισμό. Όταν ένας μεγάλος διεθνής οίκος στέλνει τέτοιο σήμα, επηρεάζει τον τρόπο που βλέπουν την αγορά οι ξένοι επενδυτές.
Στο παρασκήνιο, η συζήτηση εστιάζει και σε κάτι ακόμη: όσο το δολάριο ενισχύεται, τόσο οι ευρωπαϊκές αγορές –και κυρίως οι μικρότερες– χάνουν μέρος της ελκυστικότητάς τους.
Και η Ελλάδα ανήκει σε αυτή την κατηγορία.
Το δίλημμα της «αναβάθμισης»
Υπάρχει όμως και μια πιο σύνθετη ανησυχία που αρχίζει να ακούγεται πιο συχνά.
Το ενδεχόμενο αναβάθμισης της Ελλάδας σε ανεπτυγμένη αγορά. Θεωρητικά, πρόκειται για θετική εξέλιξη.
Στην πράξη όμως, αρκετοί επενδυτές αναρωτιούνται αν οι εκροές από funds που επενδύουν σε αναδυόμενες αγορές θα είναι τελικά μεγαλύτερες από τις εισροές από τα funds των ανεπτυγμένων.
Είναι ένα ερώτημα που δεν έχει ακόμη απάντηση, αλλά ήδη απασχολεί σοβαρά τα χαρτοφυλάκια.
Ένα «καμπανάκι» που δεν ακούγεται
Υπάρχουν και εξελίξεις που –τουλάχιστον προς το παρόν– η αγορά επιλέγει να αγνοεί.
Η παραίτηση του επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας των ΗΠΑ, Τζόζεφ Κεντ με αιχμές κατά του πολέμου αποτελούν ένα τέτοιο παράδειγμα.
Στο παρασκήνιο, αρκετοί εκτιμούν ότι πρόκειται για ένδειξη βαθύτερων προβλημάτων.
Ωστόσο, στο ταμπλό δεν έχει φανεί ακόμη κάποια ουσιαστική αντίδραση. Οι επενδυτές, τουλάχιστον για την ώρα, επιλέγουν να μην δώσουν βάρος.
——————————————————
Στο Παρίσι
Να σας πω ότι ο επικεφαλής της Euronext, Στεφάν Μπουζνα επιφύλαξε θερμή υποδοχή στον Έλληνα υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη στο πλαίσιο του στο 14ου συνεδρίου της Euronext στο Παρίσι.
Άλλωστε το μήνυμα που μετέφερε, μεταξύ άλλων, ήταν ότι θα προωθήσει την ένωση κεφαλαιαγορών.
Όπως και ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών.
Και οι Γάλλοι είναι αυτό που θέλουν.
Το συζητάμε χρόνια
Τώρα θα μου πείτε ότι το ακούτε χρόνια αυτό.
Αλλά να σας πω ότι η νέα γενιά υπουργών, οι δύο, Πιερρακάκης και Heinen είναι γεννηθέντες τη δεκαετία του ‘80, μάλλον έχει άλλες διαθέσεις… Και αυτό φάνηκε στο conference της Euronext σε κάθε πάνελ.
Εστίαση στην άμυνα
Όπως και σε κάθε πάνελ αναδείχθηκε η εστίαση όλων στις αμυντικές δαπάνες και στη χρηματοδότηση αυτών.
Οπερ σημαίνει ότι δεν περιμένουν πολλά από τις κυβερνήσεις. Το γιατί είναι γνωστό… μικρά δημοσιονομικά περιθώρια. Η εναλλακτική είναι η λιτότητα, κάτι που δεν είναι στο τραπέζι.
Αλλά στο τραπέζι είναι τα defence bonds, defence funds και ό,τι άλλο defence εργαλείο χρηματοδότησης.
Η θέση της Ελλάδας
Φυσικά μην βαυκαλιζόμαστε ότι κάπου μέσα σε αυτό το περιβάλλον είναι η ελληνική αγορά. Όχι. Ας υπάρχουν όπως έμαθα επαφές με μικρές εταιρείες που έχουν κάποιο κομμάτι σε αυτήν την απέραντη αλυσίδα.
Πάνω από 300 εταιρείες δραστηριοποιούνται στον ελληνικό χώρο αλλά δεν έχουν πρόθεση για μεγαλύτερης κλίμακας ανάπτυξη.
Και χρηματοδότηση μέσω αγοράς κατ’ επέκταση.
Φωτεινή εξαίρεση
Φωτεινή εξαίρεση φυσικά ήταν ο Κριστιαν Χατζημηνάς, που με τη Theon έχει κατακτήσει ένα σημαντικό και καίριο κομμάτι του μεγάλου αμυντικού σύμπαντος. Ήταν εκεί και όχι μόνο.
Είναι και μέρος μίας πρωτοβουλίας από το ευρωπαϊκό corporate ώστε να σταματήσει η δαιδαλώδης γραφειοκρατία της Ευρώπης να εμποδίζει τον κλάδο να αναπτυχθεί. Και όχι μόνο αυτόν φυσικά.
Θα σας πω περισσότερα λίαν συντόμως, καθώς αυτές τις ημέρες θα κατατεθεί στην κομισιόν ένα πλέγμα προτάσεων για να γίνει, όπως μου είπαν, bypass της γραφειοκρατίας.
Να σας θυμίσω εδώ ότι η Ένωση Ελλήνων Επιχειρηματιών έχει επίσης καταθέσει προτάσεις στην ελληνική κυβέρνηση για βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος… από το 2024!
Άλλες προτεραιότητες
Για να επιστρέψω όμως στα της ελληνικής αγοράς, ήταν εμφανές ότι βρισκόμαστε σε άλλους ρυθμούς. Ενώ υπάρχουν σκέψεις για περισσότερες κινήσεις σε περιφερειακό επίπεδο, ακόμη αυτές είναι σε εμβρυακό στάδιο.
Προέχει τώρα η προετοιμασία για τη μετάβαση στην πλατφόρμα της Euronext. Η οποία θα ολοκληρωθεί το 2027, ώστε στην επόμενη διετία να ολοκληρωθεί και η πλατφόρμα των παραγωγών.
Εξαιρετικά στελέχη
Να σας πω όμως ότι ορισμένα στελέχη της Ελληνικά Χρηματιστήρια (ΕΧΑΕ) έχουν ήδη δείξει την αξία τους. Και δεν αποκλείεται να τα δούμε και σε πανευρωπαϊκές θέσεις στη δομή της Euronext.
——————————————————
Πότε θα ανακοινωθούν τα μέτρα;
Στο μεταξύ, επί ελληνικού εδάφους τα μέτρα τα οποία θα ανακοινώσει κατά τις επόμενες ημέρες επεξεργάζεται η κυβέρνηση. Ο πόλεμος στο Ιράν δείχνει ότι θα έχει διάρκεια, ενώ οι οικονομικές συνέπειες στην ελληνική αγορά είναι ήδη ορατές.
Στο οικονομικό επιτελείο γνωρίζουν ότι το πλαφόν στα καύσιμα και τα τρόφιμα δεν είναι επαρκές μέτρο και επεξεργάζονται την επόμενη σειρά παρεμβάσεων, η οποία περιλαμβάνει το fuel pass, την επιδότηση ρεύματος, αλλά –σε δεύτερο χρόνο- και το market pass.
Η ενέργεια στο επίκεντρο
Πέραν των παραπάνω, η κυβέρνηση αναμένεται να προχωρήσει και στη λήψη πρωτοβουλιών για την αναχαίτιση του κόστους σε ό,τι αφορά την ενεργοβόρο βιομηχανία, κάτι το οποίο η ελληνική εγχώρια βιομηχανία ζητά –ούτως ή άλλως- εδώ και ένα πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπό διαμόρφωση πακέτο θα είναι προσαρμοσμένο στους ευρωπαϊκούς κανόνες και σε αυτό θα περιλαμβάνονται -μεταξύ άλλων- κρατικές ενισχύσεις για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, καθώς και σημαντικά έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης και αποθήκευσης ενέργειας , που θα χρηματοδοτηθούν και από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Το θέμα θα συζητηθεί και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα συνεδριάσει την Πέμπτη και Παρασκευή.
Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ συμφωνούν ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα και να υπάρξει προετοιμασία για το ενδεχόμενο η κρίση να διαρκέσει πέρα από όσο αναμενόταν αρχικά.
Fed – ΕΚΤ: Οι λέξεις που κινούν τις αγορές
Το βλέμμα, ωστόσο, στρέφεται τώρα στις κεντρικές τράπεζες. Η διήμερη συνεδρίαση της Federal Reserve που ξεκινάει σήμερα αποτελεί τον βασικό καταλύτη. Ο Jerome Powell βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο, με τις αγορές να αναζητούν όχι τόσο την απόφαση για τα επιτόκια, όσο την κατεύθυνση.
Το ερώτημα είναι διπλό: πόσο ανθεκτικός παραμένει ο πληθωρισμός και πόσο χώρο έχει η Fed να κινηθεί χωρίς να πιέσει περαιτέρω την οικονομία. Κάθε λέξη, κάθε αλλαγή στον τόνο, αποκωδικοποιείται άμεσα από τα χαρτοφυλάκια.
Στην Ευρώπη, η ΕΚΤ φαίνεται να βρίσκεται σε ακόμη πιο δύσκολη θέση. Η ανάπτυξη παραμένει ασθενική, ενώ ο πληθωρισμός δεν έχει υποχωρήσει όσο θα ήθελε. Το πραγματικό δίλημμα είναι πιο βαθύ: πρόωρη χαλάρωση με ρίσκο αξιοπιστίας ή καθυστέρηση με κόστος στην οικονομία.
Η Christine Lagarde καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις, δίνοντας σήμα χωρίς να δεσμεύεται. Για τις αγορές, το συμπέρασμα είναι σαφές: οι αποφάσεις έχουν σημασία, αλλά οι δηλώσεις έχουν μεγαλύτερη. Και η επενδυτική κοινότητα περιμένει να ακούσει πως ακριβώς θα σκιαγραφήσουν την κρίση που διαμορφώνεται… με επίκεντρο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
