Τους δύο βασικούς κινδύνους που ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές τράπεζες από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, στοιχειοθετεί η Autonomous, τονίζοντας ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών πιθανόν να οδηγήσει σε αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.
Όπως αναφέρει η επενδυτική, η ναυτιλία δεν αποτελεί προς το παρόν βασική πηγή ανησυχίας, ενώ προχώρησε σε υποβάθμιση της Τράπεζας Πειραιώς σε «ουδέτερη» σύσταση, καθώς η αποτίμησή της εμφανίζεται πλέον λιγότερο ελκυστική σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Αντίθετα, προτιμώνται η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα, ενώ για την Alpha Bank διατηρείται σύσταση «υποαπόδοσης».
Υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους σημαντικούς εισαγωγείς πετρελαίου στην Ευρώπη, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρατεταμένα υψηλές τιμές ενέργειας. Η αύξηση του κόστους εισαγωγών επηρεάζει αρνητικά το ισοζύγιο πληρωμών, καθώς οι καθαρές εισαγωγές παραμένουν υψηλές, παρά τη σημαντική δραστηριότητα στον κλάδο της διύλισης.
Το πετρέλαιο αποτελεί βασικό παράγοντα του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο έφτασε το 5,7% του ΑΕΠ το 2025. Παράλληλα, σημαντικό μέρος των εισαγωγών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, κυρίως από το Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία, γεγονός που αυξάνει την έκθεση της χώρας σε πιθανές διαταραχές στην περιοχή. Αντίθετα, οι εισαγωγές φυσικού αερίου προέρχονται κυρίως από τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν και τις ΗΠΑ (LNG), και θεωρούνται λιγότερο ευάλωτες στην τρέχουσα κρίση.
Πιέσεις από τα spreads και το κόστος κεφαλαίου
Η Autonomous επισημαίνει ότι η διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των spreads των ελληνικών κρατικών ομολόγων έναντι της Γερμανίας. Η σχέση μεταξύ τιμών πετρελαίου και spreads θεωρείται άμεση, αν και μέχρι στιγμής η άνοδος των spreads είναι πιο περιορισμένη από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας.
Η αύξηση των spreads μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος ιδίων κεφαλαίων για τις τράπεζες, επηρεάζοντας τις αποτιμήσεις τους. Ωστόσο, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να εμφανίζονται σχετικά φθηνές, καθώς το κόστος κεφαλαίου που αποτιμά η αγορά παραμένει υψηλό.
Διαχειρίσιμος ο κίνδυνος από τη ναυτιλία
Παρά τη σημασία της ναυτιλίας για την ελληνική οικονομία, η Autonomous εκτιμά ότι ο σχετικός κίνδυνος για τις τράπεζες είναι προς το παρόν περιορισμένος. Η έκθεση των ελληνικών τραπεζών στον κλάδο ανέρχεται στο 8%-10% των ενήμερων δανείων, με υγιή ανάπτυξη το 2025.
Μόνο ένα μικρό ποσοστό του στόλου που χρηματοδοτείται από τις τράπεζες (κάτω του 3%) φαίνεται να επηρεάζεται άμεσα από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενώ τα πλοία καλύπτονται από ασφαλίσεις πολεμικού κινδύνου. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφονται αυξημένα έσοδα λόγω της αποθήκευσης φορτίων εν μέσω κρίσης, ενώ η άνοδος των ναύλων έχει ενισχύσει συνολικά τον κλάδο.
Κίνδυνοι για την ποιότητα ενεργητικού
Οι βασικοί κίνδυνοι για τις τράπεζες συνδέονται με τις δευτερογενείς επιπτώσεις της κρίσης, όπως η άνοδος του πληθωρισμού και πιθανή επιβράδυνση του τουρισμού λόγω ακυρώσεων. Ωστόσο, το σημείο εκκίνησης θεωρείται θετικό, καθώς οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν ισχυρότερα «μαξιλάρια» προβλέψεων σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές.
Παράλληλα, η εικόνα των προβλέψεων είναι πιο σύνθετη από ό,τι αποτυπώνεται στους βασικούς δείκτες, καθώς περιλαμβάνει και επιβαρύνσεις από πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων, με την Alpha Bank να εμφανίζει υψηλότερες σχετικές ανάγκες στο μέλλον.
Συνολικά, η ικανότητα απορρόφησης ζημιών του κλάδου παραμένει ικανοποιητική, με τα προ φόρων κέρδη να αντιστοιχούν περίπου στο 4% των δανείων το 2026, προσφέροντας «μαξιλάρι» έναντι πιθανών απωλειών.
Υποβάθμιση της Πειραιώς – Προτίμηση σε Eurobank και Εθνική
Η Autonomous υποβάθμισε τη μετοχή της Τράπεζας Πειραιώς σε «ουδέτερη», καθώς, παρά το γεγονός ότι παραμένει σχετικά φθηνή, υπάρχουν πλέον άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες με παρόμοιες ή χαμηλότερες αποτιμήσεις και χαμηλότερο ρίσκο.
Παρότι η διοίκηση έχει θέσει φιλόδοξους στόχους ανάπτυξης και διανομών κεφαλαίου έως το 2030, οι προβλέψεις για τα κέρδη βραχυπρόθεσμα κρίνονται λιγότερο «εντυπωσιακές», όπως αναφέρει. Η Autonomous βλέπει περιθώρια ανόδου μέσω υψηλότερης ανάπτυξης καταθέσεων, πιθανών μερισμάτων από την Εθνική Ασφαλιστική και αξιοποίησης πλεονάζοντος κεφαλαίου, που θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τις διανομές.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι, παρά το θετικό αυτό σενάριο, οι στόχοι της διοίκησης δεν αποκλίνουν ουσιαστικά από τον μέσο όρο του κλάδου, ενώ η υλοποίηση των σχεδίων παραμένει ζητούμενο.
Κατά την Autonomous, η Eurobank, ενισχυμένη και από τη δραστηριότητα της Eurolife, προσφέρει πιο ελκυστικό και λιγότερο ριψοκίνδυνο τρόπο έκθεσης στις προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς.
Οι τιμές στόχοι είναι στα 18 ευρώ για την Εθνική, στα 9,1 ευρώ για την Πειραιώς, στα 5,2 ευρώ για τη Eurobank και στα 3,6 ευρώ για την Alpha Bank.
