Η επιβράδυνση της ζήτησης για ηλεκτρικά οχήματα, η απώλεια μεριδίου αγοράς έναντι των κινεζικών ανταγωνιστικών εταιρειών και το υψηλότερο κόστος δανεισμού έχουν δημιουργήσει την τέλεια καταιγίδα για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία τα τελευταία πέντε χρόνια, καθώς ο όγκος των πωλήσεων όχι μόνο δεν έχει επανέλθει στα προ πανδημίας επίπεδα, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από αυτά.
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν μακρά ιστορία στην παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού και όπλων όταν καλούνται να το πράξουν σε καιρό πολέμου και ήδη ορισμένες εταιρείες δοκιμάζουν μια στροφή προς αυτό, ελπίζοντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει σωτηρία.
Αναλυτές της Citi έχουν ονομάσει αυτήν τη στροφή ως «οτιδήποτε εκτός από αυτοκίνητα», όπως γράφει το CNBC.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες
Τις προηγούμενες μέρες, η Renault ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει ένα επίγειο drone για στρατιωτική και πολιτική χρήση. Είχε προηγηθεί τον Ιανουάριο η ανακοίνωση για συνεργασία με τον αμυντικό όμιλο Turgis Gaillard με σκοπό την παραγωγή drones στη Γαλλία.
Την ίδια στιγμή, η γερμανική Volkswagen φέρεται να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την ισραηλινή αμυντική εταιρεία Rafael για την παραγωγή εξαρτημάτων για συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Οι δύο εταιρείες βρίσκονται σε συζητήσεις για τη μετατροπή του εργοστασίου της VW στο Όσναμπρουκ της Γερμανίας σε εγκαταστάσεις κατασκευής εξαρτημάτων για το ισραηλινό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας Iron Dome που παράγει η Rafael, όπως έγραψαν πρόσφατα οι FT.
Σκληρός ανταγωνισμός
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν άμεσα τους κινεζικούς ανταγωνιστές, όπως η BYD. Ενώ οι πωλήσεις καινούργιων αυτοκινήτων μειώθηκαν στην ΕΕ μέχρι τον Ιανουάριο, η BYD εξέπληξε την αγορά ανακοινώνοντας αύξηση 175% σε ετήσια βάση στις παραδόσεις, φτάνοντας τις 13.982 μονάδες, σύμφωνα με στοιχεία της ACEA.
Η πτώση του κλάδου αντανακλάται και στις τιμές των μετοχών των αυτοκινητοβιομηχανιών. Ο δείκτης Stoxx 600 Automobiles έχει υποχωρήσει κατά 30% τα τελευταία πέντε χρόνια έως τις 2 Απριλίου, ενώ η VW έχει καταρρεύσει κατά πάνω από 60% από τότε. Η Stellantis, η οποία κατέχει μάρκες όπως η Fiat και η Peugeot, έχει χάσει 58% της αξίας της την ίδια περίοδο.
Ανθηση της αμυντικής βιομηχανίας
Αντίθετα, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σε άνθηση. Η επείγουσα ανάγκη για επανεξοπλισμό από τον πόλεμο στην Ουκρανία και έπειτα και η εμφανής ρήξη στις σχέσεις εντός του ΝΑΤΟ σημαίνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να καταστεί πιο αυτάρκης στην αμυντική της παραγωγή.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιενέχει διακηρύξει επισήμως ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια «εποχή επανεξοπλισμού»και ότι θα κινητοποιήσει 800 δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις στον τομέα της άμυνας μέσω δανείων και άλλων προγραμμάτων.
«Για την αμυντική βιομηχανία, το ζήτημα είναι μάλλον πώς θα επεκταθεί η παραγωγή και όχι αν θα επεκταθεί. Η ανακατεύθυνση της παραγωγικής ικανότητας αποτελεί ευκαιρία για την αυτοκινητοβιομηχανία», σχολίασε στο CNBC ο Ρίκο Λούμαν, ανώτερος οικονομολόγος του τομέα μεταφορών και logistics στην ολλανδική τράπεζα ING.
Ωστόσο, άλλοι αναλυτές αμφισβητούν αν το να ακολουθήσει η αυτοκινητοβιομηχανία τα βήματα του αμυντικού τομέα θα είναι αρκετό για να σώσει την προβληματική αυτοκινητοβιομηχανία, επισημαίνοντας διάφορες ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα των αυτοκινητοβιομηχανιών να αναπτυχθούν σε αυτόν τον χώρο.
Αυτοκινητοβιομηχανία και άμυνα
Η σχέση μεταξύ των αυτοκινητοβιομηχανιών και της κατασκευής όπλων ήταν πάντα μια σχέση συμβίωσης.
Η μετάβαση από τον τομέα των τροχών σε αυτόν των όπλων και το αντίστροφο είναι εφικτή, εν μέρει επειδή πολλές από τις βασικές δεξιότητες είναι σε μεγάλο βαθμό μεταβιβάσιμες, σύμφωνα με τους ειδικούς.
«Υπάρχει σημαντική αλληλεπικάλυψη στις ικανότητες, καθώς και οι δύο βιομηχανίες βασίζονται στην προηγμένη κατασκευή, στις πολύπλοκες εφοδιαστικές αλυσίδες και στη μηχανική», δήλωσε η Ζουζάνα Πελάκοβα, διευθύντρια οικονομικών και επιχειρήσεων στο σλοβακικό κέντρο μελετών Globsec.
«Υπάρχει επίσης ένα ιστορικό προηγούμενο. Χώρες όπως η Σλοβακία και η Τσεχία -που σήμερα συγκαταλέγονται μεταξύ των παγκόσμιων ηγετών στην κατά κεφαλήν παραγωγή αυτοκινήτων- έχτισαν μεγάλο μέρος της ισχύος τους στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας πάνω σε ένα εργατικό δυναμικό που κάποτε εργαζόταν στις αμυντικές βιομηχανίες πριν από το τέλος του σοσιαλισμού».
Η VW βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, καθώς αντιμετωπίζει επιδείνωση της κερδοφορίας και προγραμματίζει να μειώσει το προσωπικό της κατά 35.000 άτομα πριν από το 2030. Εάν οι συνομιλίες με την Rafael ή άλλους υποψήφιους αγοραστές από τον τομέα της άμυνας αποδώσουν καρπούς, η δυνατότητα της VW να επαναπροσδιορίσει τη χρήση του παρωχημένου εργοστασίου της στο Όσναμπρουκ –το οποίο η εταιρεία πρόκειται να κλείσει το 2027– θα μπορούσε να σώσει έως και 2.300 θέσεις εργασίας.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη συνδικαλιστική οργάνωση της Γερμανίας δήλωσε ότι η μεταφορά μεγάλου αριθμού εργαζομένων από άλλους βιομηχανικούς τομείς σε εταιρείες του αμυντικού κλάδου είναι «μη ρεαλιστική» και «δεν αποτελεί λύση» στα διαρθρωτικά προβλήματα του κλάδου, καθώς, όπως υποστηρίζει «αυτό δεν θα είναι αρκετό για να αντισταθμίσει τις επικείμενες απώλειες θέσεων εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία, στους προμηθευτές και σε άλλους βασικούς τομείς της μεταλλουργίας και της ηλεκτρολογίας».
