Στη σκιά της συμφωνίας-μαμούθ μεταξύ της Unilever και της McCormick, υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν έβαλε πουθενά την υπογραφή του, αλλά ουσιαστικά την επέβαλε. Ο λόγος για τον Nelson Peltz — τον ακτιβιστή επενδυτή που εδώ και χρόνια επιδίωκε να διαλύσει το μοντέλο του πολυσχιδούς κολοσσού.
Για τον Peltz, η συμφωνία των 66 δισ. δολαρίων δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική εξέλιξη. Είναι η δικαίωση μιας στρατηγικής που ακολουθεί εδώ και δεκαετίες: η πίεση, η επιμονή και, τελικά, η διάσπαση.
Ο αθέατος πρωταγωνιστής πίσω από το deal της Unilever
Όταν ο Peltz μπήκε στο διοικητικό συμβούλιο της Unilever το 2022, δεν έκρυψε ποτέ τις προθέσεις του. Θεωρούσε ότι η εταιρεία ήταν υπερβολικά πολύπλοκη, εγκλωβισμένη σε ένα ξεπερασμένο μοντέλο που συνδύαζε ετερόκλητες δραστηριότητες — από τρόφιμα μέχρι προϊόντα προσωπικής φροντίδας.
Μέσω του fund του, του Trian Partners, που κατέχει περίπου το 1% των μετοχών της Unilever, άσκησε συστηματική πίεση για τη διάσπαση του ομίλου. Και ειδικά για την αποχώρηση από τον τομέα τροφίμων, που θεωρούσε ότι κρατούσε πίσω την αποτίμηση της εταιρείας.
Πηγές κοντά στο διοικητικό συμβούλιο κάνουν λόγο για «αδιάκοπη πίεση», περιγράφοντας τον Peltz ως τον βασικό καταλύτη πίσω από τις εξελίξεις, εξηγούν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.
Η επιρροή του στη Unilever
Η επιτυχία του Peltz δεν οφείλεται μόνο στην επιμονή του, αλλά και στη στρατηγική του τοποθέτηση εντός της εταιρείας. Με σύμμαχο τον πρόεδρο Ian Meakins, κατάφερε να μετατρέψει μια ιδέα —που για χρόνια θεωρούνταν δύσκολη και δαπανηρή— σε κεντρική στρατηγική επιλογή.
Η άνοδος του Fernando Fernández στη θέση του CEO θεωρείται επίσης μέρος αυτής της στροφής.
Ο Fernández εμφανίστηκε πιο πρόθυμος να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές, σε αντίθεση με προηγούμενες διοικήσεις που δίσταζαν.
Αντίθετα, η απομάκρυνση του πρώην CEO Hein Schumacher αποδόθηκε εν μέρει στην αντίθεσή του στην πλήρη διάσπαση του τομέα των τροφίμων. Ήταν επιφυλακτικός ως προς το να προχωρήσουν τόσες αλλαγές σε τόσο σύντομο χρόνο.
Από τη θεωρία στην πράξη
Για χρόνια, η Unilever υποστήριζε ότι η διάσπαση του τομέα τροφίμων θα ήταν υπερβολικά περίπλοκη και δαπανηρή. Brands όπως η Hellmann’s και η Knorr παρουσιάζονταν ως σταθερές «μηχανές μετρητών», καθώς μπορούσαν να ενίσχυουν σημαντικά τις ταμειακές ροές της εταιρείας.
Ο Peltz, όμως, δεν πείστηκε ποτέ. Η προσέγγισή του ήταν σαφής: οι επενδυτές δεν θέλουν πολυσχιδείς εταιρείες, αλλά καθαρά, εστιασμένα επιχειρηματικά μοντέλα.
Η συμφωνία με τη McCormick αποδεικνύει ότι τελικά επικράτησε αυτή η λογική.
Η πορεία προς τη διάσπαση
Η ιδέα διαχωρισμού της δραστηριότητας τροφίμων «ήταν στα σκαριά εδώ και πολλά χρόνια», σύμφωνα με πηγή κοντά στο διοικητικό συμβούλιο.
Οι πιέσεις για πώληση ξεκίνησαν μετά την απόρριψη εχθρικής πρότασης 143 δισ. δολαρίων από την Kraft Heinz το 2017. Ο τότε CEO Paul Polman κατεύνασε τους μετόχους πουλώντας τη δραστηριότητα μαργαρίνης στην KKR για 6 δισ. λίρες.
Έκτοτε, διαδοχικοί CEO πούλησαν τμήματα τροφίμων και ποτών: ο Alan Jope πούλησε τη δραστηριότητα τσαγιού, ενώ επί Hein Schumacher ανακοινώθηκε η απόσχιση του παγωτού.
«Μετά το παγωτό, το διοικητικό συμβούλιο ήθελε πλήρη διάσπαση πολύ γρήγορα», αναφέρει μια πηγή στους FT, αλλά η έλλειψη αγοραστών δυσκόλευε την κατάσταση.
Γιατί επελέγη η McCormick
Παρά τις συζητήσεις με άλλους πιθανούς αγοραστές, η McCormick αποδείχθηκε η πιο βιώσιμη επιλογή. Η αμερικανική εταιρεία είχε εδώ και χρόνια ως στόχο μια τέτοια συγχώνευση, την οποία θεωρούσε ιδανική συμφωνία.
Η συγκυρία έπαιξε καθοριστικό ρόλο: η πτώση της μετοχής της McCormick κατά 40% τα τελευταία τρία χρόνια κατέστησε τη συμφωνία πιο ελκυστική από πλευράς αποτίμησης.
Οι διαπραγματεύσεις επιταχύνθηκαν εντυπωσιακά, με τις τελικές συμφωνίες να επιτυγχάνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Peltz, o επενδυτής που «έσπαγε» εταιρείες
Η παρέμβαση στην Unilever δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση. Ο Peltz έχει χτίσει τη φήμη του ακριβώς πάνω σε τέτοιες κινήσεις.
Το 2006 πίεσε την Wendy’s να πουλήσει την αλυσίδα καφέ Tim Hortons ενώ ένα χρόνο αργότερα άσκησε πιέσεις στην Cadbury για να πουλήσει τον κλάδο ποτών της.
Το 2011 κατάφερε να πείσει την Kraft, η οποία είχε εξαγοράσει την Cadbury, να αποσχίσει τον διεθνή κλάδο σνακ της.
Το μοτίβο είναι πάντα το ίδιο: εντοπίζει «βαριές» εταιρικές δομές, πιέζει για απλοποίηση και επιδιώκει να απελευθερώσει αξία για τους μετόχους.
Η αγορά δεν πείστηκε — ακόμη
Παρά τη σαφή στρατηγική κατεύθυνση, η αγορά ωστόσο δεν… χειροκρότησε. Η μετοχή της Unilever υποχώρησε κατά περίπου 7% την ημέρα της ανακοίνωσης, όταν οι επενδυτές είδαν τους όρους της συμφωνίας.
Οι μέτοχοι της Unilever θα κατέχουν περίπου το 55% της νέας εταιρείας —η οποία θα έχει καθαρό χρέος περίπου τέσσερις φορές τα EBITDA της— ενώ η McCormick θα κατέχει το 35%. Ο όμιλος σχεδιάζει να αρχίσει να πουλά το υπόλοιπο 9,9% έναν χρόνο μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Οι επενδυτές ανησυχούν για τον υψηλό δανεισμό του νέου σχήματος και για τη δομή της συμφωνίας. Επιπλέον, η πρόθεση της Unilever να πουλήσει σταδιακά το υπόλοιπο ποσοστό της δημιουργεί φόβους για μελλοντική πίεση στις τιμές.
Ωστόσο, για τον Peltz αυτά είναι δευτερεύοντα. Η στρατηγική του δεν εστιάζει στη βραχυπρόθεσμη αντίδραση της αγοράς, αλλά στη μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση.
Η «τελική πράξη» μιας μακράς διαδικασίας
Η συμφωνία αυτή δεν γεννήθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που ξεκίνησε ουσιαστικά μετά την αποτυχημένη προσέγγιση της Kraft Heinz το 2017.
Από τότε, η Unilever προχώρησε σε διαδοχικές αποεπενδύσεις, προετοιμάζοντας σταδιακά το έδαφος για μια πιο ριζική κίνηση.
Ο Peltz απλώς επιτάχυνε το αναπόφευκτο.
Η επόμενη μέρα — και η κληρονομιά του Peltz
Μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας, η Unilever θα μετατραπεί σε μια πιο «καθαρή» εταιρεία, επικεντρωμένη στην ομορφιά και την προσωπική φροντίδα — τομείς με υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για νέες εξαγορές και στρατηγικές κινήσεις. Όμως, το σημαντικότερο είναι ότι αλλάζει η ίδια η ταυτότητα της εταιρείας.
Για τον Nelson Peltz, αυτή είναι άλλη μία επιβεβαίωση της επιρροής του.
Δεν είναι απλώς ένας επενδυτής — είναι ένας «αρχιτέκτονας» εταιρικών μετασχηματισμών.
Ένας επενδυτής που δεν συμβιβάζεται
Η ιστορία της Unilever αποδεικνύει κάτι ευρύτερο: ότι οι ακτιβιστές επενδυτές δεν περιορίζονται πλέον σε περιφερειακό ρόλο. Μπορούν να καθορίσουν τη στρατηγική των μεγαλύτερων πολυεθνικών στον κόσμο.
Και ο Peltz είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η συμφωνία με τη McCormick μπορεί να δίχασε τους μετόχους.
Αλλά για τουλάχιστον έναν επενδύτη, τον Nelson Peltz, αποτελεί ξεκάθαρα μια μεγάλη νίκη.
