Η απόκτηση του ελέγχου του πετρελαίου του Ιράν θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή κυριαρχία των ΗΠΑ και να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης στην Κίνα, σύμφωνα με ανώνυμες πηγές που επικαλείται το Bloomberg.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει το πετρέλαιο ως ευλογία για τις ΗΠΑ αν και αναγνωρίζει τους πολιτικούς κινδύνους από την περαιτέρω εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Τι υποστηρίζει ο Τραμπ για το πετρέλαιο
«Αν είχα την επιλογή μου, τι θα ήθελα να κάνω; Να πάρω το πετρέλαιο, γιατί είναι εκεί για να το πάρουν. Δεν υπάρχει τίποτα που μπορούν να κάνουν γι’ αυτό», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. «Δυστυχώς, ο αμερικανικός λαός θα ήθελε να μας δει να επιστρέφουμε σπίτι. Αν ήταν στο χέρι μου, θα έπαιρνα το πετρέλαιο, θα κρατούσα το πετρέλαιο. Θα έβγαζα πολλά χρήματα».
Οι θέσεις του Τραμπ είναι ήδη γνωστές. Ο έλεγχος του πετρελαίου ενισχύει το ρόλο των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή, όπως έδειξε και η αξιοποίηση των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.
Ωστόσο, η εστίαση στο ιρανικό αργό πετρέλαιο τροφοδοτείται επίσης από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της πεποίθησης του Τραμπ ότι η υπαγωγή των ενεργειακών ροών της Τεχεράνης υπό την αμερικανική σφαίρα θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του ισχύ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, σύμφωνα με πηγές.
Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ σε Μέση Ανατολή θεωρούνται από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ ως μείωση της επιρροής της Κίνας.
Ωστόσο η άσκηση μακροπρόθεσμου ελέγχου στην ενέργεια του Ιράν είναι μια τεράστια επιχείρηση που πιθανότατα θα απαιτούσε πολύ πιο ουσιαστική επένδυση χρημάτων και προσωπικού από τις ΗΠΑ στη σύγκρουση ενώ θα εγείρει πρόσθετα ερωτήματα σχετικά με το διεθνές δίκαιο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών επιθυμεί ένα γρήγορο τέλος στον πόλεμο, καθώς αντιμετωπίζουν επίσης υψηλότερες τιμές βενζίνης στην πατρίδα τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες στον Τραμπ αρέσει η ιδέα να πάρει το πετρέλαιο του Ιράν αλλά δεν υπάρχουν επίσημα σχέδια για κάτι τέτοιο και ότι δεν αποτελεί μέρος του τρέχοντος προγράμματος. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ανέφερε τον έλεγχο των ενεργειακών εγκαταστάσεων της Τεχεράνης μεταξύ των όρων για μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών πριν από την προθεσμία της Τρίτης για το Ιράν.
Η στάση της Κίνας
Το Πεκίνο είναι πιθανό να δει τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν διαφορετικά, καθώς ο Τραμπ αγωνίζεται να εξασφαλίσει την υποστήριξη των συμμάχων των ΗΠΑ στη σύγκρουση και αποσύρει στρατιωτικούς πόρους από την Ασία στη Μέση Ανατολή. Σε αντίθεση με άλλους Ασιάτες ηγέτες, ο Σι δεν έχει ακόμη σχολιάσει άμεσα τον πόλεμο, αλλά η Κίνα έχει περάσει χρόνια προετοιμαζόμενη για ένα τέτοιο ενδεχόμενο δημιουργώντας μεγάλα αποθέματα, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγή υδρογονανθράκων και προωθώντας μια τεράστια βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η Κίνα και ο τομέας διύλισης της θα υποφέρουν εάν το πετρέλαιο παραμείνει στα τρέχοντα επίπεδα αλλά η χώρα έχει επίσης σημαντική ικανότητα να αντέξει οικονομικά προβλήματα, ένα γεγονός που η κυβέρνηση Τραμπ ήδη υποτίμησε όταν επέβαλε τους δασμούς το 2025.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας σε ανακοίνωσή του δήλωσε ότι αντιτίθεται στη χρήση βίας για την «παραβίαση των νόμιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων άλλων χωρών», προσθέτοντας ότι «η κυριαρχία, η ασφάλεια και η εδαφική ακεραιότητα του Ιράν θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και η πλήρης και μόνιμη κυριαρχία του επί των φυσικών πόρων του και όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων θα πρέπει να διαφυλάσσεται».
Τα σχόλια του Τραμπ τη Δευτέρα γίνονται πριν από την επίσκεψή του στο Πεκίνο στις 14-15 Μαΐου για τη σύνοδο κορυφής με τον Σι, μια κρίσιμη δοκιμασία για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν ανταλλάξει δασμούς και έχουν προσπαθήσει να περιορίσουν η μία τις αλυσίδες εφοδιασμού της άλλης, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων ορυκτών και μαγνητών που αποτελούν κρίσιμα συστατικά της σύγχρονης μεταποίησης. Το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ για την παγκόσμια οικονομία εδώ και δεκαετίες περιπλέκει περαιτέρω αυτή τη δυναμική.
Τα λάφυρα του νικητή
Ο Τραμπ έχει συχνά χαρακτηρίσει ως στρατηγικός λάθος ότι οι ΗΠΑ δεν κατάσχεσαν το πετρέλαιο του Ιράκ μετά την αμερικανική εισβολή του 2003, ενώ θα μπορούσαν να είχαν αποζημιώσει το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων εκεί.
«Τα λάφυρα ανήκουν στον νικητή», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα. «Έχω πει, “γιατί να μην τα χρησιμοποιήσουμε;” Τα λάφυρα πηγαίνουν στον νικητή, και εμείς δεν τα έχουμε».
Πίεση από την Κίνα
Οι γεωπολιτικές κινήσεις του Τραμπ επηρεάζουν ήδη την Κίνα.
Πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο, τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας ήταν σημαντικοί αγοραστές αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, εκμεταλλευόμενα τις εκπτώσεις για τις προμήθειες που υπόκεινται σε κυρώσεις και χρηματοδοτώντας ουσιαστικά την κυβέρνηση στο Καράκας. Ενώ η Κίνα μπορεί ακόμα να αγοράζει το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας, οι ενεργειακοί αναλυτές λένε ότι είναι σε υψηλότερο κόστος και η επιρροή του Πεκίνου στην περιοχή έχει μειωθεί.
Ομοίως, η Κίνα ήταν ένας κορυφαίος πελάτης για το φθηνό αργό πετρέλαιο του Ιράν που υπόκειται σε κυρώσεις πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ. Αλλά η σύγκρουση μετέτρεψε την έκπτωση στο ιρανικό αργό σε ένα μικρό premium.
Ακόμα και η εξαίρεση των ΗΠΑ που επιτρέπει αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου που είχε προηγουμένως υποβληθεί σε κυρώσεις έχει πιέσει το Πεκίνο. Αφού η κυβέρνηση των ΗΠΑ διέταξε τη χαλάρωση των κυρώσεων, τα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου με προορισμό την Κίνα άλλαξαν γρήγορα προορισμούς προς την Ινδία. Εμφανίστηκαν επίσης και άλλοι αγοραστές από την Ασία, προκαλώντας άνοδο των τιμών.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ προηγουμένως «άνοιξαν την πόρτα στην Κίνα να αγοράσει προβληματικά βαρέλια με έκπτωση» υποστηρίζει ο Book, αλλά τώρα, «οι στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ την κλείνουν».
Η κρίση εγείρει ερωτήματα για τον τεράστιο ανεξάρτητο τομέα διύλισης στην Κίνα, ο οποίος δέχεται πρωτοφανείς πιέσεις μια κρίση που θα προκαλέσει πόνο, αλλά μπορεί επίσης να βοηθήσει στην εξάλειψη μέρους της σημαντικής υπερπροσφοράς.
