Ένα θρίλερ είναι σε εξέλιξη στον Περσικό Κόλπο καθώς διατηρείται το καθεστώς έντονης αβεβαιότητας στα Στενά του Ορμούζ, με εκατοντάδες πλοία να «παγώνουν» τις κινήσεις τους, παρά τις δηλώσεις περί ελεύθερης διέλευσης. Η εικόνα που διαμορφώνεται τις τελευταίες ώρες είναι αντιφατική: από τη μία ανακοινώσεις για άνοιγμα των Στενών, από την άλλη στρατιωτικός έλεγχος και απαιτήσεις αδειοδότησης.
Πλοία ετοιμάζονται να σηκώσουν άγκυρα, ενώ άλλα – κυρίως κινεζικά – κινούνται επιλεκτικά είτε προς τον Περσικό Κόλπο είτε εκτός αυτού. Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα των περίπου 1.000 πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή παραμένει σε στάση αναμονής, περιμένοντας ξεκάθαρα σήματα για το τι ισχύει.
Αντιφατικά μηνύματα από Ιράν και ΗΠΑ
Η σύγχυση εντάθηκε μετά τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι τα Στενά είναι «πλήρως ανοικτά αλλά και αυτών των ιρανών αξιωματούχων που έκαναν λόγο για ελεύθερη διέλευση, μετά όμως από άδεια των Φρουρών της Επανάστασης.
Την ίδια στιγμή η U.S. Central Command (CENTCOM) συνεχίζει να επιβάλλει στην πράξη ναυτικό αποκλεισμό. Όπως ανακοίνωσε, το αντιτορπιλικό USS Rafael Peralta (DDG 115) ανέκοψε εμπορικό πλοίο στις 17 Απριλίου και το υποχρέωσε να επιστρέψει σε ιρανικό λιμάνι. Συνολικά, 19 πλοία έχουν ήδη συμμορφωθεί, χωρίς καμία επιτυχή προσπάθεια διαφυγής.
Το Ιράν, από την πλευρά του, χαρακτηρίζει τον αποκλεισμό παραβίαση της εκεχειρίας και προειδοποιεί με αντίμετρα, ανεβάζοντας περαιτέρω τους τόνους.
Bimco: Ανακριβής η δήλωση Τραμπ
Όλα τα παραπάνω κάνουν τη διεθνή ναυτιλία να αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την όλη κατάσταση. Η μεγαλύτερη ναυτιλιακή οργάνωση, η BIMCO, έσπευσε μάλιστα να χαρακτηρίσει ως «ανακριβή» την ανακοίνωση Τραμπ για ελεύθερα Στενά. Συγκεκριμένα, ο Jakob Larsen, Chief Safety & Security Officer της BIMCO, σχολίασε ότι «η ανακοίνωση της 17ης Απριλίου, περίπου στις 14:00 GMT, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι πλήρως ανοικτά, είναι ανακριβής. Η κατάσταση σχετικά με τις απειλές από νάρκες στο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS) στους θαλάσσιους διαδρόμους που χρησιμοποιούν τα πλοία παραμένει ασαφής και η BIMCO εκτιμά ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποφυγής της περιοχής. Αυτό σημαίνει ότι το TSS δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλές για διέλευση αυτή τη στιγμή».
Jakob Larsen, Chief Safety & Security Officer της BIMCO
«Είναι πολύ νωρίς να εκτιμήσουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, καθώς ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει ακόμη κάτι, τουλάχιστον σε θέματα ασφάλειας των πλοίων», σημειώνει από την πλευρά του ο Γιάννης Κοτζιάς, πρόεδρος του Συνδέσμου Μεσιτών Ναυτιλιακών Συμβάσεων και συνιδρυτής της Xclusiv. «Ανά πάσα στιγμή η κατάσταση μπορεί να αλλάξει προς το χειρότερο. Δεν γνωρίζουμε εάν οι διαδρομές είναι καθαρές από νάρκες, ούτε αν είναι πραγματικά ελεύθερη η διέλευση. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει όλοι οι εμπλεκόμενοι να δεσμευθούν επισήμως ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη ναυσιπλοΐα, προκειμένου να κινηθούν τα πλοία», τονίζει, προσθέτοντας ότι τις επόμενες ημέρες, όταν θα καταγραφούν τα δεδομένα κίνησης των πλοίων, θα προκύψουν πιο ολοκληρωμένα συμπεράσματα.
Γιάννης Κοτζιάς , πρόεδρος του Συνδέσμου Μεσιτών Ναυτιλιακών Συμβάσεων και συνιδρυτής της Xclusiv
Πλοία έκαναν αναστροφή
Την ίδια στιγμή, η εικόνα στη θάλασσα παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Ο διευθύνων σύμβουλος της Vespucci Maritime, Lars Jensen, επισημαίνει ότι πολλά από τα πλοία που είχαν αρχικά επιχειρήσει να αποχωρήσουν από τον Περσικό Κόλπο είτε έχουν σταματήσει είτε έχουν ήδη κάνει αναστροφή. «Η κατάσταση εξελίσσεται ώρα με την ώρα και παραμένει ασταθής», σημειώνει.
Παρόμοια εικόνα μεταδίδεται και από δεδομένα παρακολούθησης ναυσιπλοΐας, τα οποία δείχνουν ότι, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση περί «ελεύθερης διέλευσης», μεγάλος αριθμός πλοίων επιχείρησε αρχικά να κινηθεί προς έξοδο από τον Κόλπο. Ωστόσο, μέχρι τις 22:00 ώρα Αθήνας, τα περισσότερα είχαν αναστρέψει πορεία, ενώ τα υπόλοιπα παρέμεναν σε στάση.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Vespucci Maritime, Lars Jensen
Κινήσεις από CMA-CGM
Ο αναλυτής της Xeneta, Peter Sand, τονίζει ότι προστίθεται ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας σε μια ήδη τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με άμεσες επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παρά τις πρόσφατες εξελίξεις, η ουσία της κρίσης παραμένει αμετάβλητη. Η προσωρινή και εύθραυστη εκεχειρία αναμένεται να λήξει την επόμενη εβδομάδα, ενώ τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να επηρεάζεται τόσο από περιορισμούς του Ιράν όσο και από την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων, προσθέτει ο αναλυτής της Xeneta.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, συνεχίζει, παρατηρούνται κινήσεις «δοκιμής» από μεγάλους ναυτιλιακούς ομίλους, όπως η CMA CGM, με πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να κατευθύνονται προς την περιοχή.
Ο αναλυτής της Xeneta Peter Sand
Τέλος ο Peter Sand σημειώνει ότι οι επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά μεταφορών είναι ήδη εμφανείς. Παρότι οι τιμές ναύλων στις ευρωπαϊκές γραμμές εμφανίζουν πτωτική τάση, η εικόνα στις γραμμές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι διαφορετική, με σημαντική άνοδο. Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δυναμική, με τις επόμενες ώρες και ημέρες να θεωρούνται κρίσιμες.
«Απελευθερώνονται» τα κρουαζιερόπλοια
Πάντως, μετά το Celestyal Discovery, που όπως έγραψε το ot.gr αναχώρησε νωρίς το πρωί από το Ντουμπάι και έπλεε τα μεσάνυχτα εκτός του Περσικού Κόλπου με κατεύθυνση το λιμάνι Μουσκάτ του Ομάν, σύμφωνα με το MarineTraffic, δύο ακόμη κρουαζιερόπλοια έβαλαν ρότα για έξοδο από τον Κόλπο. Συγκεκριμένα, το δεύτερο πλοίο της Celestyal, το Celestyal Journey, καθώς και το Mein Schiff 5 της TUI Cruises κατευθύνονται προς τα Στενά του Ορμούζ.
