ΕΕ: Νέοι κανόνες για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές για τη βελτίωση των φυτών

Νέους κανόνες για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGTs), ενέκρινε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεσπίζοντας ένα πλαίσιο για τη στήριξη ενός πιο ανταγωνιστικού και βιώσιμου αγροδιατροφικού τομέα στην ΕΕ.

Τα NGT είναι σύγχρονες τεχνικές που κάνουν ακριβείς, στοχευμένες αλλαγές στο DNA των φυτών

Ο κανονισμός έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, τη μείωση των εξωτερικών εξαρτήσεων και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τους ευρωπαίους φορείς, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα για την υγεία ανθρώπων και ζώων και την προστασία του περιβάλλοντος. Επίσης, στηρίζει τους στόχους βιωσιμότητας της ΕΕ, επιτρέποντας την ανάπτυξη πιο ανθεκτικών και αποδοτικών στη χρήση πόρων καλλιεργειών.

Τα NGT είναι σύγχρονες τεχνικές που κάνουν ακριβείς, στοχευμένες αλλαγές στο DNA των φυτών για την ταχύτερη ανάπτυξη βελτιωμένων ποικιλιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αντέχουν καλύτερα στην ξηρασία, τις πλημμύρες και άλλες προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα.

Το κείμενο δεν έχει ακόμη εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μόλις εγκριθεί, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι περισσότερες διατάξεις θα εφαρμοστούν μετά από μεταβατική περίοδο 24 μηνών, ώστε να δοθεί χρόνος για την υιοθέτηση εκτελεστικών κανόνων. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να εφαρμοστεί από τα μέσα του 2028.

Δύο κατηγορίες φυτών NGT

Ο κανονισμός διακρίνει δύο κατηγορίες:

• Κατηγορία 1 (NGT-1):

Φυτά που θεωρούνται ισοδύναμα με τις συμβατικές ποικιλίες. Οι εθνικές αρχές θα επαληθεύουν το καθεστώς τους, αλλά οι απόγονοί τους δεν θα απαιτούν περαιτέρω ελέγχους. Τα φυτά και προϊόντα NGT-1 δεν θα φέρουν επισήμανση, εκτός από τους σπόρους και το αναπαραγωγικό υλικό, επιτρέποντας στους φορείς να διατηρούν αλυσίδες εφοδιασμού χωρίς NGT, αν το επιθυμούν.

Ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως η ανθεκτικότητα σε ζιζανιοκτόνα και η παραγωγή γνωστών εντομοκτόνων ουσιών, εξαιρούνται από αυτή την κατηγορία.

• Κατηγορία 2 (NGT-2):

Φυτά με πιο σύνθετες γενετικές τροποποιήσεις. Αυτά παραμένουν υπό το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο για τους ΓΤΟ (GMO), συμπεριλαμβανομένης της αδειοδότησης, της ιχνηλασιμότητας και της υποχρεωτικής επισήμανσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρεθούν από την καλλιέργεια NGT-2 και να εφαρμόσουν μέτρα συνύπαρξης για την αποφυγή ακούσιας παρουσίας τους σε άλλα προϊόντα.

«Οι αγρότες μας χρειάζονται πρακτικές λύσεις για να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και να παραμείνουν ανταγωνιστικοί. Αυτοί οι νέοι κανόνες τους παρέχουν πρόσβαση στην καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα σαφήνεια, δικαιοσύνη και υψηλά πρότυπα σε ολόκληρη την ΕΕ», επισήμανε σχετικά η Μαρία Παναγιώτου, υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας.