Μετά την απογοήτευση ήρθε η οργή στους αγρότες των ΗΠΑ, καθώς η εκτίναξη των τιμών των λιπασμάτων μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, θέτει εμπόδια στην παραγωγή με τις προβλέψεις για το επόμενο διάστημα να είναι δυσοίωνες.
Ο αγροτικός τομέας στις ΗΠΑ ήδη πλήττεται σοβαρά, με τα εισοδήματα των αγροτών να παρουσιάζουν πτωτική τάση τα τελευταία δύο χρόνια ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων τιμών των σιτηρών και του υψηλότερου κόστους παραγωγής.
Τα εισοδήματα των αγροτών παρουσίαζαν πτωτική τάση τα τελευταία δύο χρόνια, ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων τιμών των σιτηρών και των υψηλότερων κόστους παραγωγής
Χαρακτηριστικό είναι πριν ξεκινήσει ο πόλεμος των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν τον Φεβρουάριο, η αμμωνία που χρησιμοποιεί στα χωράφια ένας αγρότης με καλαμπόκι κόστιζε 800 δολάρια την τόνο. Τώρα η τιμή έχει φτάσει στα 1.050 δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι ένας αγρότης θα πρέπει να πληρώσει 53.000 δολάρια περισσότερα για το προϊόν σε σχέση με πριν τον πόλεμο — «μια αύξηση κόστους που δεν είχε προβλεφθεί καθόλου», όπως λέει παραγωγός.
Η περίπτωση αυτή δεν είναι η μοναδική. Σε όλες τις ΗΠΑ, οι αγρότες ταλαντεύονται από μια τεράστια αύξηση στην τιμή των θρεπτικών συστατικών των καλλιεργειών που προκλήθηκε από τον πόλεμο με το Ιράν — σε μια εποχή που η οικονομία της γεωργίας βρισκόταν ήδη υπό πίεση, με τις τιμές στα αγροτικά προϊόντα να παραμένουν ίδιες.
Το 70% δεν αντέχει οικονομικά στις ΗΠΑ
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα από την American Farm Bureau Federation (AFBF) διαπιστώθηκε ότι περίπου το 70% των ερωτηθέντων δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά όλα τα λιπάσματα που χρειάζεται.
Οι εκπρόσωποι του αγροτικού τομέα, όπως αναφέρουν οι FT, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Οι προοπτικές για τον αγροτικό τομέα είναι δυσοίωνες αυτή τη στιγμή και οι αγροτικές περιοχές χρειάζονται βοήθεια, προειδοποιούν.
Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν προκάλεσε αναταράξεις σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύτηκαν καθώς ο αποκλεισμός των λιμανιών του Κόλπου έκοψε το εμπόριο πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου και ταρακούνησε τις αλυσίδες εφοδιασμού για τα πάντα, από τα πετροχημικά έως το ήλιο.
Όμως, τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνο μια στρατηγική πλωτή οδός για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου: είναι επίσης ένας βασικός αγωγός για τα λιπάσματα, ένα βασικό αγαθό απαραίτητο για εκατοντάδες εκατομμύρια αγρότες σε όλο τον κόσμο.
Η εκτόξευση των τιμών
Οι χώρες της Μέσης Ανατολής που επηρεάστηκαν από το κλείσιμο των Στενών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, του πιο διαδεδομένου αζωτούχου λιπάσματος, σύμφωνα με την AFBF.
Η διακοπή των προμηθειών έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, η τιμή των αζωτούχων λιπασμάτων έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 30%, ενώ η τιμή της ουρίας έχει σημειώσει μια εντυπωσιακή αύξηση κατά 47%, που αποτελεί ρεκόρ, σύμφωνα με την AFBF.
Εν τω μεταξύ, η τιμή του αγροτικού ντίζελ, που χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία όλων των μηχανημάτων, από τρακτέρ και σπαρτικές μηχανές έως διασκορπιστές λιπασμάτων, έχει αυξηθεί κατά 46% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ανέφερε η ομοσπονδία.
Το χειρότερο είναι ότι η ραγδαία αύξηση των τιμών συνέπεσε ακριβώς με την περίοδο που οι αγρότες ετοιμάζονταν για την ανοιξιάτικη σπορά, μια κρίσιμη στιγμή στο αγροτικό ημερολόγιο.
Η γεωργία βρίσκεται τώρα σε μια «αρκετά δύσκολη κατάσταση — το αποκορύφωμα πολλών ετών σκληρών οικονομικών συνθηκών», αναφέρουν αναλυτές, εξηγώντας ότι πολλοί αγρότες χάνουν χρήματα από το 2023. «Μερικοί… χρεοκοπούν. Αναγκάζονται να απευθυνθούν στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση για να ζητήσουν βοήθεια.»
Η υψηλή τιμή των θρεπτικών ουσιών αποτελεί από καιρό ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των αγροτών. Μία από τις πιο δραματικές αυξήσεις της όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ώθησε προς τα πάνω την τιμή του φυσικού αερίου, της βασικής πρώτης ύλης για την αμμωνία και, κατά συνέπεια, για την ουρία. Από τότε, οι τιμές δεν έχουν μειωθεί σημαντικά.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οι τιμές των λιπασμάτων θα χρειαστούν 1-1½ χρόνο για να σταθεροποιηθούν, ενώ τα καύσιμα έξι μήνες
Εξαντλήθηκαν τα χρηματικά αποθέματα
Τώρα, όμως, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη από ό,τι το 2022. Αν και τα κόστη δεν έχουν αυξηθεί τόσο απότομα όσο τότε, οι τιμές του καλαμποκιού είναι σήμερα πολύ χαμηλότερες. Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Ένωσης Καλλιεργητών Καλαμποκιού, με βάση το «νόμισμα του καλαμποκιού», οι αγρότες χρειάζονται πλέον 185 μπούσελ καλαμποκιού για να αγοράσουν έναν τόνο ουρίας, το «υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ».
Αν ληφθεί υπόψη και ο πληθωρισμός, το καλαμπόκι και η σόγια είναι σε πολύ παρόμοια επίπεδα με αυτά που είχαν στα μέσα και τέλη της δεκαετίας του ’70, ενώ το κόστος των εισροών, όπως τα λιπάσματα και τα καύσιμα, έχει σχεδόν τετραπλασιαστεί κατά την ίδια χρονική περίοδο.
Οι πιέσεις στο κόστος σημαίνουν ότι «πολλοί αγρότες εξάντλησαν τα χρηματικά τους αποθέματα» τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να μην έχουν πλέον διαθέσιμο κεφάλαιο για να πληρώσουν τα υψηλότερα κόστη εισροών.
Πότε θα σταθεροποιηθούν οι τιμές των λιπασμάτων
Όμως, όπως αναφέρεται, δεν υποφέρουν όλοι οι αγρότες στο Midwest. Πολλοί ήταν αυτοί που προπλήρωσαν τα λιπάσματα το περασμένο φθινόπωρο, πολύ πριν από τον πόλεμο, εξασφαλίζοντας χαμηλότερες τιμές.
Αλλά αυτό δεν θα τους βοηθήσει αν η κρίση στην προσφορά επιμείνει, κάτι που πολλοί θεωρούν πολύ πιθανό, καθώς όπως εκτιμούν αναλυτές, το άνοιγμα των Στενών δεν έχει ως αποτέλεσμα τα λιπάσματα να φτάνουν ξαφνικά στα λιμάνια την επόμενη μέρα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οι τιμές των λιπασμάτων θα χρειαστούν 1-1½ χρόνο για να σταθεροποιηθούν, ενώ τα καύσιμα έξι μήνες.
Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα κατά τη συγκομιδή, με τους αναλυτές να προβλέπουν ότι πολλοί αγρότες δεν θα έχουν την οικονομική δυνατότητα να χορηγήσουν θρεπτικά συστατικά στις καλλιέργειες τους κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να μειωθούν.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Διπλό το «χτύπημα» στους αγρότες των ΗΠΑ
Ακόμη και πριν από τον πόλεμο, το Ιλινόις είχε πληγεί από τις συνέπειες των πολιτικών του προέδρου Τραμπ, ιδίως από τους εμπορικούς πολέμους που πυροδότησαν οι δασμοί.
Χαρακτηριστικό είναι όπως αναφέρουν οι FT, ότι εδώ και αρκετό καιρό, οι αγρότες σόγιας του Μεσοδυτικού χάνουν επίσης μερίδιο αγοράς στην Κίνα προς όφελος της Βραζιλίας. Οι εμπορικές εντάσεις των ΗΠΑ με το Πεκίνο έχουν απλώς επιταχύνει αυτή τη διαδικασία, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η κυβέρνηση Τραμπ παρενέβη για να βοηθήσει τον τομέα στα τέλη του περασμένου έτους με ένα πακέτο αγροτικής ενίσχυσης ύψους 12 δισ. δολαρίων, σχεδιασμένο εν μέρει για να αμβλύνει τον αντίκτυπο του εμπορικού πολέμου.
