Ένα από τα πιο επίκαιρα θέματα το τελευταίο διάστημα είναι οι πιθανολογούμενες αλλαγές στην αγορά εργασίας λόγω της αυξανόμενης χρήσης της ΑΙ σε ποικίλους κλάδους της οικονομίας. Ένας εξ αυτών είναι οι μονάδες επεξεργασίας απορριμάτων – ένας ιδιαίτερα απαιτητικός και επικίνδυνος χώρος εργασίας.
Είναι ενδεικτικό ότι ο δείκτης κινητικότητας προσωπικού (turnover) στα εργοστάσια ανακύκλωσης αγγίζει ετησίως το 40%, όπως αναφέρει το BBC, κυρίως λόγω αυξημένου κινδύνου τραυματισμών μα και ασθενειών που συνεπιφέρει το εν λόγω επάγγελμα.
Μάλιστα, στη Μεγάλη Βρετανία το ποσοστό επαγγελματικών ατυχημάτων στα εργοστάσια ανακύκλωσης ξεπερνούν κατά 45% τον ετήσιο μέσο όρο.
Ήδη στο άρθρο «Systematic Review: Occupational illness in the waste and recycling sector» του περιοδικού Occupational Medicine από το 2017 είχε αναφερθεί ότι η συχνότητα εμφάνισης τραυματισμών και ασθενειών στον κλάδο δεν έχει καταγραφεί επαρκώς. Σε περαιτέρω έρευνα κάλεσε πέρσι και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος.
Σε αυτό το «τοξικό» πλαίσιο και ενόψει των αυξανόμενων αναγκών σε ανακύκλωση, μπορεί η τεχνολογία και ειδικότερα η τεχνητή νοημοσύνη να δώσουν διέξοδο στις ανάγκες του κλάδου;
Τρεις εταιρείες σε Μ. Βρετανία και ΗΠΑ αποπειρώνται να απαντήσουν στο ερώτημ αυτό, με τον δικό της τρόπο καθεμία.
Ρομπότ βοηθούν στην ανακύκλωση
Η TeknTrash, μια βρετανική εταιρεία που ειδικεύεται στη διαχείριση αποβλήτων μέσω ΑΙ, συνεργάζεται με την κινεζική RealMan Robotics, η οποία ειδικεύεται στους έξυπνους ρομποτικούς βραχίονες και αναπτύσσει το βοηθό ονόματι ALPHA (Automated Litter Processing Humanoid Assistant).
Ειδικότερα, η RealMan παρέχει το υλικό και η TeknTrash το προσαρμόζει για την ανακύκλωση βιομηχανικών αποβλήτων – παράδειγμα αποτελεί μια μονάδα ανακύκλωσης στο ανατολικό Λονδίνο ιδιοκτησίας Sharp Group.
Πώς μπορούν όμως τα ρομπότ να «μάθουν τη δουλειά»; Μα φυσικά αντιγράφοντας τις ανθρώπινες κινήσεις, όπως εξηγεί ο ιδρυτής και CEO της TeknTrash, Al Costa.
Πρόκειται για μια χρονοβότα διαδικασία: «Η αγορά θεωρεί πως αρκεί να συνδέσεις τα ρομπότ στην πρίζα και μετά θα σου κάνουν τη δουλεά στην εντέλεια. Χρειάζονται όμως ένας μεγάλος αριθμό δεδομένων για να είναι πρακτικώς χρήσιμα», λέει ο ίδιος στο BBC.
Βραχίωνες με τεχνητή νοημοσύνη
Το ίδιο υποστηρίζει και η Rebecca Hu-Thrams, ιδιοκτήτρια της Glacier από την Καλιφόρνια. Η εν λόγω εταιρεία κατασκευάζει ρομποτικούς βραχίωνες με τη χρήση ΑΙ, αποσκοπώντας στη διαχείριση απορριμάτων με μειωμένο κόστος. Τα μηχανήματα εκπαιδεύονται με δισεκατομμύρια εικόνες, προκειμένου να μπορούν να αναγνωρίζουν κάθε τύπο απορρίματος.
Όπως εξηγεί η ίδια στο BBC, ο σχεδιασμός των βραχιώνων προβλέπει την ενσωμάτωσή τους σε διαφόρων ειδών εγκαταστάσεις: «Πάντα σχεδιάζαμε την τεχνολογία μας έτσι, ώστε να εφαρμόζεται όχι μόνο σε μεγάλα αστικά εργοστάσια, αλλά και σε ημι-αγροτικές εγκαταστάσεις που λειτουργούν με περιορισμένο προϋπολογισμό».
AI-powered διαλογή απορριμάτων
Στις ΗΠΑ κατασκευάζονται μονάδες ανακλυκλωσης, όπου η τεχνητή νοημοσύνη είναι οργανικό μέρος της διαδικασίας. Για παράδειγμα, η AMP Robotics από το Κολοράντο λειτουργεί ήδη τρία εργοστάσια, ενώ προμηθεύει τον εξοπλισμό της σε δεκάδες άλλες εγκαταστάσεις στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο της εταιρείας, η τεχνητή νοημοσύνη έχει σχεδιαστεί ειδικά για να αντιμετωπίζει τυπικές προκλήσεις επεξεργασίας Αστικών Στέρεων Αποβλήτων, ενώ τα μηχανήματα της εταιρείας μπορούν να ενσωματωθούν απρόσκοπτα σε υπάρχουσες υποδομές, ελαχιστοποιώντας το κόστος.
Σύμφωνα με τον CEO της αμερικανικής εταιρείας, τα ρομπότ ξεπερνούν τους ανθρώπους τόσο σε ταχύτητα όσο και σε ακρίβεια.
Μετάβαση στην αυτοματοποίηση
Οι ανωτέρω εταιρείες αποπειρώνται να δόσουν λύσεις σε έναν κλάδο που εκ των πραγμάτων είναι μη βιώσιμος από την πλευρά της απασχόλησης.
Αλλά και ο πανεπιστημιακός χώρο υποστηρίζει ότι η στροφή προς τον αυτοματοποίηση είναι σήμερα απαραίτητη.
Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο της Marian Chertow, ομότιμης καθηγήτριας βιομηχανικής οικολογίας στο Yale: «Η ρομποτική σε συνδυασμό με συστήματα όρασης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη δυνατότητα ανάκτησης υλικών, την εμπειρία των εργαζομένων και την ανταγωνιστικότητα στον τομέα της ανακύκλωσης».
Το μέλλον της εργασίας
Αν ρίξουμε στα ρομπότ τη… βρώμικη δουλειά, τι θα απογίνουν όσοι εργαζόμενοι αντικατασταθούν στα εργοστάσια ανακύκλωσης;
Για την κ. Chertow η λύση βρίσκεται στην αναβάθμιση των ικανοτήτων. «Το πλάνο είναι η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του προσωπικού. Θα συντηρούν και θα επιβλέπουν τα ρομπότ. Και αυτό θα απομακρύνει τους ανθρώπους από τυχόν κινδύνους, όπως το δυσάρεστο περιβάλλον, η ανύψωση βαριών αντικειμένων και ο θόρυβος».
