Τους πρώτους σοβαρούς κραδασμούς από τις αναταράξεις που φέρνει η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αρχίσει και αισθάνεται η επιχειρηματική κοινότητα, καθώς τα κλειστά Στενά του Ορμούζ προκαλούν πληθώρα παρενεργειών σε πολλούς κλάδους.
Από τη βιομηχανία έως την ακτοπλοία και τα ακίνητα, οι ελληνικές επιχειρήσεις βιώνουν –αν και σε διαφορετικό βαθμό– τις επιπτώσεις στο κόστος παραγωγής.
Ο μεγαλύτερος φόβος εντοπίζεται στις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου σε επίπεδα μεγαλύτερα των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Αρκετές θεωρούν δεδομένο πως εάν συνεχισθεί επί μακρόν η πολεμική σύρραξη και δεν… βγει σύντομα λευκός καπνός θα υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων.
Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι στην παρούσα φάση επιλέγουν να τηρήσουν στάση αναμονής, και επιλέγουν να απορροφήσουν το έξτρα κόστος, ελπίζοντας σε γρήγορη αποκλιμάκωση της σύρραξης. Σημειώνουν ακόμη ότι δεν είναι η πρώτη φορά που οι ελληνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια ενεργειακή κρίση.
Εχουν νιώσει στο πετσί τους, τις… παρενέργειες που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την απόφαση της Ευρώπης να σταματήσει την προμήθεια ρωσικού αερίου.
Ο βαθμός που επηρεάζεται η κάθε εταιρεία εξαρτάται από τις δραστηριότητές της και από το αν διαθέτει διαφοροποιημένο δίκτυο προμηθευτών ή ικανό απόθεμα για την ικανοποίηση της ζήτησης.
Κοινή είναι η ανησυχία πολλών για τη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της τιμής στις πρώτες ύλες και να πιέσει προς τα κάτω την κατανάλωση – άρα στην κερδοφορία τους.
Ευρύ φάσμα επιπτώσεων
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της εταιρείας Πλαστικά Κρήτης, η οποία υπογραμμίζει στην ετήσια έκθεση ότι το κόστος των πλαστικών πρώτων υλών αυξήθηκε κατά 100% μέσα σε έναν μήνα από το ξέσπαμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Όπως αναφέρεται, η έκθεση της εταιρείας σε κινδύνους είναι «αρκετά υψηλή». Ειδικότερα, η Πλαστικά Κρήτης εκτίθεται στον κίνδυνο μεταβολών της τιμής του πολυαιθυλενίου (PE) και του πολυπροπυλενίου (PP) ως βασικές πρώτες ύλες. Επιπλόν σημείο ανησυχίας αποτελεί η διασφάλιση ποσοτήτων πρώτων υλών, καθότι τα εργοστάσια του ομίλου διαθέτουν προς ώρας απόθεμα για δύο με τέσσερις μήνες.
Ο συναγερμός της αστάθειας ηχεί και για τη βιομηχανία αλουμινίου, αφού οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή ασκούν άμεσες πιέσεις στον κλάδο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ετήσια έκθεση της Παΐρης ΑΒΕΕ: άμεση προτεραιότητα δίνεται την έγκαιρη προμήθεια πρώτων υλών υπό ευνοϊκές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό, η εταιρεία αναπτύσσει σχέσεις με ποικίλους προμηθευτές, ώστε να διασφαλίσει την απρόσκοπτη ροή πρώτων υλών και να διαχειριστεί ευκολότερα το σχετικό κόστος.
Η κρίση του κόστους καραδοκεί φυσικά και για την ελληνική ακτοπλοΐα. Ήδη η Attica Group εξηγεί στα οικονομικά αποτελέσματα του 2025 ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί πηγή αβεβαιότητας. Η εταιρεία έχει οδηγηθεί σε ενέργειες για τη διαχείριση του ενεργειακού κόστους, με σκοπό τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης καυσίμων.
Την ίδια ανησυχία αναφορικά με τις θαλάσσιες μεταφορές μοιράζεται και η Y/KNOT INVEST Α.Ε. για τον κλάδο ξηρού φορτίου, καθόσον η ανασφάλεια σε Περσικό Κόλπο και Ερυθρά Θάλασσα έχει επηρεάσει τη δυναμική των ναύλων. Ως απάντηση στην αναταραχή η εταιρεία επιλέγει «τη σύναψη συμβάσεων χρονοναύλωσης που γεωγραφικά αποκλείουν τη διέλευση του πλοίου από τιςεν λόγω Περιοχές Υψηλού Κινδύνου».
Ο συναγερμός της αστάθειας ηχεί και για τη βιομηχανία αλουμινίου, αφού οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή ασκούν άμεσες πιέσεις στον κλάδο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ, η οποία στην ετήσια οικονομική έκθεσή της εκτιμά ότι «τυχόν παρατεταμένες αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος δύνανται να επηρεάσουν το κόστος παραγωγής του Ομίλου», δεδομένης της ενεργοβόρας φύσης των δραστηριοτήτων του. Αναφορικά με τη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας, η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ υιοθετεί μέτρα όπως η γεωγραφική διαφοροποίηση προμηθευτών και η «μείωση της εξάρτησης από τις αγορές spot μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων που συμβάλλουν στη διασφάλιση επάρκειας», όπως αναφέρει η έκθεση.
Ανεπηρέαστος από τους γεωπολιτικούς κραδασμούς δεν μένει ούτε ο τουρισμός. Όπως τονίζει ο όμιλος Prodea Investments, ο οποίος δραστηριοποιείται στην Κύπρο μέσω της MHV, υπάρχει το ενδεχόμενο μείωσης εσόδων από την ξενοδοχειακή δραστηριότητα.
Ορμούζ: Το κλίμα ανασφάλειας διαχέεται
Δυσμενή αντίκτυπο προβλέπουν πάντως και οι εταιρείες που δεν δραστηριοποιούνται οικονομικά στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Παραγωγή τροφίμων, μεταλλουργία και υπηρεσίες πρόκειται αργά ή γρήγορα να επηρεαστούν από την ανάφλεξη στη γεωπολιτική «αρένα».
Για παράδειγμα, η ΣΙΔΜΑ Μεταλλουργική αναφέρει στην ετήσια έκθεση για το 2025 ότι οι αυξημένες πιέσεις στις τιμές ενέργειας τροφοδοτούν ένα κλίμα ανασφάλειας διεθνώς. Όπως αναφέρεται, ο όμιλος εκτίθεται μόνο σε κίνδυνο μεταβολής επιτοκίων, γι΄αυτό και εξετάζεται η χρήση χρηματοοικονομικών εργαλείων αντιστάθμισης κινδύνου.
Κινδύνους από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή εντοπίζει και ο όμιλος AVE, ιδίως όσον αφορά τη μεταβλητότητα στις ενεργειακές ροές και το αποτύπωμά αυτής στο κόστος λειτουργίας αλλά και στην συμπεριφορά των καταναλωτών.
Σημαντική επίδραση προβλέπει και η Κρι Κρι ΑΕ, αφού οι κραδασμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα θα μπορούσαν να αυξήσουν τις «κοστολογικές παραμέτρους» της εταιρείας αλλά και να πλήξουν τη ζήτηση των προϊόντων της, όπως αναφέρεται στην ετήσια οικονομική έκθεση για το 2025.
Από τον κλάδο των τροφίμων, αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών αναμένει και η Loulis Food Ingredients από την παράταση των συγκρούσεων. Για τον λόγο αυτό επιχειρεί τη διαφοροποίηση των προμηθευτών της, προσαρμόζοντας παράλληλα την εφοδιαστική της αλυσίδα όπου αυτό απαιτείται.
Έμμεσα επηρεάζεται και ο κλάδος του λιανεμπορίου. Για παράδειγμα, η Fourlis, παρότι δεν έχει επιχειρηματική δραστηριότητα στο Ιράν, αναμένει αύξηση μεταφορικού κόστους και logistics, πληθωριστικές τάσεις που μπορεί να πλήξουν την κατανάλωση καθώς και μεταβολές στις τιμές ενέργειας. Τα ανωτέρω εκτιμάται ότι μπορούν να πλήξουν το λειτουργικό κόστος της εταιρείας κατά τη διάρκεια του έτους καθώς και να συμπιέσουν το περιθώριο κόστους.
