Η λιγνιτική μονάδα «Πτολεμαΐδα V» της ΔΕΗ αλλάζει… πίστα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ενέκρινε χθες την τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων σηκώνοντας την αυλαία για τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου. Έτσι η επιχείρηση έχει εξασφαλίσει πλέον ένα σημαντικό «πακέτο» αδειοδοτήσεων, ενώ παράλληλα έχει ήδη κατατεθεί αίτημα προς τον ΔΕΣΦΑ για τη σύνδεση της μονάδας με το δίκτυο φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η μονάδα θα σταματήσει οριστικά τη λειτουργία της με καύσιμο λιγνίτη στα τέλη του έτους
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό αν ληφθεί υπόψη ότι η «Πτολεμαΐδα V» αποτελεί πλέον τη μοναδική εν λειτουργία λιγνιτική μονάδα της χώρας, μετά και το «σβήσιμο» των τελευταίων τριών μονάδων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου την περασμένη Παρασκευή. Με άλλα λόγια, το έργο που σχεδιάστηκε ως η πιο σύγχρονη λιγνιτική μονάδα της Ελλάδας μετατρέπεται πλέον σε όχημα της μεταλιγνιτικής εποχής.
Το χρονοδιάγραμμα της μετατροπής
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η μονάδα θα σταματήσει οριστικά τη λειτουργία της με καύσιμο λιγνίτη στα τέλη του έτους. Σε πρώτη φάση θα μετατραπεί έως το τέλος του 2027 σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου (OCGT) ισχύος 295 MW και στη συνέχεια, εντός του 2029, θα εξελιχθεί σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου (CCGT) ισχύος 439 MW. Μάλιστα, έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση εκτέλεσης του έργου με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Η αλλαγή καυσίμου στη μονάδα αποτελεί μια επιλογή που αποτυπώνει τη στρατηγική της ΔΕΗ να διατηρήσει ισχυρή θερμική παραγωγή, αλλά με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και μεγαλύτερη λειτουργική ευελιξία. Η νέα μονάδα φυσικού αερίου θα εμφανίζει μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του θείου και σωματιδίων, καθώς και σημαντικά χαμηλότερες εκπομπές οξειδίων του αζώτου. Η αποδοτικότητα και η ευελιξία της θα είναι από τις υψηλότερες, ενώ θα είναι τεχνολογικά έτοιμη να χρησιμοποιήσει υδρογόνο όταν αυτό καταστεί διαθέσιμο μέσω του δικτύου φυσικού αερίου.
Οι νέοι περιβαλλοντικοί όροι
Η σχετική απόφαση, που φέρει την υπογραφή του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ κ. Κωνσταντίνου Δημόπουλου, τροποποιεί το είδος της δραστηριότητας της εγκατάστασης, ενσωματώνοντας πλέον και την ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο. Η δυναμικότητα της μονάδας παραμένει στα 4.620 GWh ετήσιας παραγωγής από λιγνίτη, ενώ προστίθεται πρόβλεψη για παραγωγή 1.800 GWh σε λειτουργία ανοικτού κύκλου και 2.700 GWh σε λειτουργία συνδυασμένου κύκλου με φυσικό αέριο.
Η νέα μονάδα προβλέπεται να καλύπτει κυρίως τις ανάγκες του Mega Data Center που σχεδιάζει να εγκαταστήσει η ΔΕΗ στην αυλή του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ενισχύοντας παράλληλα την ευστάθεια του εθνικού ηλεκτρικού συστήματος. Με αυτόν τον τρόπο, η Δυτική Μακεδονία επιχειρεί να μετασχηματιστεί από κέντρο εξόρυξης λιγνίτη σε κόμβο ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών νέας γενιάς.
Ενίσχυση του χαρτοφυλακίου φυσικού αερίου
Όσο για την απολιγνιτοποίηση αποκτά πλέον μη αναστρέψιμα χαρακτηριστικά. Η παραγωγή των λιγνιτικών μονάδων υποχώρησε το 2025 στις 2,70 TWh (τεραβατώρες), μειωμένη κατά 16,44% σε σχέση με το 2024, ενώ και οι δείκτες διαθεσιμότητας των λιγνιτικών σταθμών καταγράφουν επίσης σημαντική πτώση.
Σε αυτό το νέο ενεργειακό περιβάλλον, η ΔΕΗ ενισχύει συνολικά την παρουσία της στο φυσικό αέριο. Ο όμιλος διαθέτει ήδη τέσσερις σταθμούς συνολικής ισχύος 2,7 GW και παράλληλα προχωρά, εκτός από τη μετατροπή της «Πτολεμαΐδας V», και στην κατασκευή νέας μονάδας υψηλής αποδοτικότητας στην Αλεξανδρούπολη ισχύος 840 MW (ΔΕΗ 71% και ΔΕΠΑ Εμπορίας 29%), με δυνατότητα χρήσης υδρογόνου (hydrogen ready). Έτσι, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς από φυσικό αέριο αναμένεται να φτάσει τα 3,8 GW.
Η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), με τη ΔΕΗ να επενδύει δυναμικά σε φωτοβολταϊκά πάρκα και μονάδες αποθήκευσης ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία.
