ΗΠΑ: Πώς η συμφωνία με το Ιράν επηρεάζει το κόστος των τροφίμων παγκοσμίως

Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή δεν αφορά μόνο τις αγορές ενέργειας. Παρότι η πρώτη αντίδραση των επενδυτών επικεντρώθηκε στην πτώση των τιμών του πετρελαίου, οι επιπτώσεις ενδέχεται να γίνουν ιδιαίτερα αισθητές και στα τρόφιμα, έναν τομέα που έχει ήδη δεχθεί ισχυρές πιέσεις από την ενεργειακή κρίση των τελευταίων μηνών.

Η πολεμική σύγκρουση είχε προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, φυσικού αερίου και βασικών πρώτων υλών. Η μείωση των ενεργειακών ροών οδήγησε σε εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και μεταφοράς σε ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα.

Σύμφωνα με τους αναλυτές είναι πιθανό να χρειαστεί λίγος χρόνος για να επιστρέψουν οι ροές πετρελαίου μέσω του Πορθμού στα προπολεμικά επίπεδα

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επιστροφή στην κανονική ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ θα χρειαστεί χρόνο και ο αντίκτυπος του πολέμου θα συνεχίσει να επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία για τους επόμενους μήνες, αναφέρει σε δημοσίευμά του το BBC.

Τι αναμένεται στις τιμές των τροφίμων

Οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να βελτιωθούν εάν τα αποθέματα λιπασμάτων πλησιάσουν ξανά στα φυσιολογικά επίπεδα, καθώς το κόστος τους έχει εκτοξευθεί, ασκώντας πίεση στους αγρότες.

Μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες λιπασμάτων και καλλιεργειών στον κόσμο, η Yara, δήλωσε ότι η κατάσταση παραμένει αβέβαιη και ότι οι αγρότες ενδέχεται να «χρειαστούν στοχευμένη υποστήριξη για να διαχειριστούν τη συνεχιζόμενη αστάθεια» βραχυπρόθεσμα.

Όπως εκτιμά αναλυτής παγκόσμιας ενέργειας στην Quilter Cheviot η κατάπαυση του πυρός «θα πρέπει να βοηθήσει στην άμβλυνση της άμεσης πίεσης στις αγορές λιπασμάτων» – αλλά δεν θα είναι άμεση.

Πρόσθεσε ότι περίπου το ένα τρίτο των εμπορευόμενων λιπασμάτων και σημαντικοί όγκοι φυσικού αερίου, που χρησιμοποιούνται για λιπάσματα με βάση το άζωτο, ρέουν μέσω των Στενών του Ορμούζ και ότι οι «παραμένουσες ζημιές στις ενεργειακές υποδομές» θα χρειαστούν χρόνο για να αποκατασταθούν.

«Επιπλέον, η καλλιεργητική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει σε πολλά μέρη του κόσμου, επομένως η επανέναρξη των παραδόσεων αζωτούχων και φωσφορικών λιπασμάτων θα είναι πολύ αργά για τις γεωργικές καλλιέργειες, κάτι που θα επηρεάσει αρνητικά την παγκόσμια παραγωγή».

Το καύσιμο αεριωθούμενων – ένα άλλο υποπροϊόν του πετρελαίου – που διαπραγματεύεται στη Βορειοδυτική Ευρώπη (NWE) έχει ήδη δει μια μικρή πτώση στην τιμή του.

Τα καύσιμα αεριωθούμενων NWE, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχουν μειωθεί στα 1.033 δολάρια ανά τόνο, σε σύγκριση με 831 δολάρια ανά τόνο πριν από τη σύγκρουση και περίπου 1.840 δολάρια στο αποκορύφωμά τους.

Πότε θα ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ;

«Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!» δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προαναγγέλλοντας τη συμφωνία, η οποία, όπως είπε, θα περιλαμβάνει την επαναλειτουργία του στενού για την εμπορική ναυτιλία.

Το BBC Verify, το οποίο ελέγχει δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, αναφέρει ότι τα επίπεδα κυκλοφορίας παραμένουν χαμηλά στα Στενά του Ορμούζ, παρά την ανακοίνωση.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic, μόνο δύο πλοία με ενεργούς ιχνηλάτες τοποθεσίας έχουν βγει από την πλωτή οδό από την Κυριακή – ένα φορτηγό πλοίο χύδην φορτίου και ένα δεξαμενόπλοιο.

Εκατοντάδες σκάφη έχουν κολλήσει στον κόλπο, με τον κίνδυνο ναρκών ή χτυπημάτων από μη επανδρωμένα αεροσκάφη να αυξάνει τον κίνδυνο για τα πληρώματα και να εμποδίζει την ασφαλή διέλευση.

Πάντως σύμφωνα με τους αναλυτές είναι πιθανό να χρειαστεί λίγος χρόνος για να επιστρέψουν οι ροές πετρελαίου μέσω του Πορθμού στα προπολεμικά επίπεδα.

Τι σημαίνει αυτό για τις τιμές του πετρελαίου

Κανονικά, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG διέρχονται από τα Στενά και η ουσιαστική διακοπή της κυκλοφορίας έχει αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου. Αυτό με τη σειρά του έχει επηρεάσει αρνητικά το κόστος της βενζίνης, του ντίζελ και των καυσίμων αεροσκαφών.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η τιμή του αργού πετρελαίου Brent, του παγκόσμιου δείκτη αναφοράς πετρελαίου, κορυφώθηκε περίπου στα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών ήταν λίγο κάτω από τα 70 δολάρια.

Μετά την είδηση ​​της συμφωνίας-πλαισίου, το Brent υποχώρησε στα 83,55 δολάρια το βαρέλι.