Ξεκινά ένα καυτό εξάμηνο για τις γεωπολιτικές σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας με επίκεντρο την ενέργεια και συγκεκριμένα τις έρευνες και τη γεώτρηση για τους υδρογονάνθρακες σε Ιόνιο και Κρήτη αλλά και το μεγάλο επενδυτικό σχέδιο του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Η Άγκυρα εμμέσως απέναντι σε αυτά τα projects που αναβαθμίζουν τη γεωπολιτική θέση της χώρας μας αντιτάσσει τα θαλάσσια πάρκα. Ένα στο Βόρειο Αιγαίο και ένα ακόμα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή η Τουρκία προχωρά και το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να φέρει προς ψήφιση στο κοινοβούλιο της τον Οκτώβριο.
Η Αθήνα από τη δική της πλευρά πέρα από τη νομιμότητα των κινήσεων της οι οποίες στηρίζονται στο διεθνές Δίκαιο, έχει χτίσει ισχυρές συμμαχίες με τον αμερικανικό παράγοντα αλλά και τη Γαλλία. Η παρουσία κολοσσών στις επενδυτικές δραστηριότητες της ελληνικής επικράτειας (Chevron και ExxonMobil αλλά και Meridiam και Nexans) αποτελούν την έμπρακτη στήριξη δύο μεγάλων γεωπολιτικών δυνάμεων.
Τα ορόσημα για τους «Υδρογονάνθρακες 2.0»
Η πορεία του ελληνικού project «Υδρογονάνθρακες 2.0» μπαίνει σε μία κρίσιμη φάση. Το επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται τόσο στην πρώτη θαλάσσια γεώτρηση μετά από 40 χρόνια όσο και στην ανανέωση των γεωλογικών δεδομένων με νέες σεισμικές έρευνες.Ορόσημο και των δύο αυτών δραστηριοτήτων που θα λάβουν χώρα στη Δυτική Ελλάδα και στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης είναι ο Νοέμβριος.
Τότε αναμένεται αφενός να έχει εγκριθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Energean – ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY για τη γεώτρηση στο υπεράκτιο «Μπλοκ 2», αφετέρου να έχει ολοκληρωθεί ο διεθνής διαγωνισμός για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών σε περιοχές που έχουν αλλά και δεν έχουν παραχωρηθεί σε επενδυτές upstream.
Προς το τελευταίο τρίμηνο επίσης της χρονιάς δεν αποκλείεται να εκτελεστούν και σεισμικές έρευνες από τη Chevron στα τέσσερα από τα πέντε θαλάσσια μπλοκ που διαχειρίζεται με τη HELLENiQ ENERGY και συγκεκριμένα στα: «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ». Στο «Μπλοκ 10» είχαν εκτελεστεί οι εργασίες και για την πρόσκτηση 3D γεωφυσικών δεδομένων.
Ένα μήνα νωρίτερα, τον Οκτώβριο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές η τουρκική κυβέρνηση δεν αποκλείεται να έχει ολοκληρώσει το σχέδιο νόμου για τη «γαλάζια πατρίδα» με διεκδικήσεις πέραν των κανόνων του διεθνούς δικαίου. Και κατά πάγια τακτική της Άγκυρας η όποια κινητικότητα της Αθήνας στο επίπεδο των ερευνών για υδρογονάνθρακες προκαλεί αντιδράσεις.
Νέος γύρος σεισμικών ερευνών
Στις 11 Νοεμβρίου, όμως, λήγει και η προθεσμία για την υποβολή προσφορών στην Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) από εταιρείες της αγοράς σεισμικών ερευνών.
Η ΕΔΕΥΕΠ έχει απευθύνει διεθνή δημόσια πρόσκληση για τη χορήγηση αδειών αναζήτησης για την πρόσκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) εντός θαλασσίων περιοχών στη Δυτική και Νότια Ελλάδα. Σχετικό αίτημα είχε υποβάλει η γνωστή από τις προ δεκαπενταετίας σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα PGS Exploration.
Ο στόχος των σχεδιαζόμενων σεισμικών ερευνών είναι να εξασφαλίσουν, σύμφωνα με τα πλέον σύγχρονα πρότυπα που ακολουθούνται στη βιομηχανία υδρογονανθράκων, την πρόσκτηση και επεξεργασία δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης, τα οποία θα βοηθήσουν στην αξιολόγηση του δυναμικού σε υδρογονάνθρακες της περιοχής. Οι σεισμικές έρευνες που θα προτείνουν οι αιτούντες μπορούν να καλύπτουν ολόκληρη την Προς Αναζήτηση Περιοχή (Ιόνιο Πέλαγος και Νότια της Κρήτης), ή μόνο κάποιες υποπεριοχές αυτής, και μπορεί να είναι δισδιάστατες (2D) ή/και τρισδιάστατες (3D).
Το πεδίο του διαγωνισμού απαρτίζεται από θαλάσσιες περιοχές, εκ των οποίων άλλες είναι παραχωρημένες (υπόκεινται σε ενεργές Συμβάσεις Μίσθωσης) και άλλες είναι μη παραχωρημένες (ελεύθερες Συμβάσεων Μίσθωσης).
Η Chevron
Στο παζλ… των εξελίξεων στο project των ερευνών για τους υδρογονάνθρακες προστίθενται και τα επόμενα βήματα της Chevron.
Ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός με βάση τον σχεδιασμό προβλέπεται να εκτελέσει με τη σειρά του δισδιάστατες (2D) και τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες στο διάστημα του τελευταίου τριμήνου του 2026 με το πρώτο τρίμηνο του 2027 στα θαλάσσια μπλοκ της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Απομένει να γίνει γνωστό αν το σχήμα Chevron – HELLENiQ ENERGY θα επιλέξει να τις εκτελέσει αναθέτοντας σε εταιρεία της επιλογής του ή αν θα αξιοποιήσει τον διεθνή διαγωνισμό της ΕΔΕΥΕΠ.
Όπως και να έχει η Άγκυρα επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο με το οποίο επιδιώκεται ο ορισμός ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Το μνημόνιο αυτό, που κατά την ελληνική πλευρά είναι άκυρο, περιλαμβάνει εντός των ορίων του και τις θαλάσσιες παραχωρήσεις της Chevron νότια της Κρήτης.
Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Ένα ακόμη επενδυτικό σχέδιο αυτό της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) αμφισβητείται από την Άγκυρα ως προς τη νομιμότητα του.
Η παρακώλυση από τουρκικά πολεμικά σκάφη πριν από δύο χρόνια του ειδικού σκάφους που εκτελούσε βυθομετρήσεις ανοιχτά της Κάσου για την πόντιση του καλωδίου είχε ως αποτέλεσμα το πάγωμα ενός στρατηγικής σημασίας ευρωπαϊκού έργου, το οποίο αναβάθμιζε τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας και την Κύπρου.
Οι τελευταίες εξελίξεις με την υπογραφή από τον ΑΔΜΗΕ της συμφωνίας εισόδου του γαλλικού κολοσσού Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του GSI αλλά και με την επίσης γαλλική Nexans για την εκτέλεση των αναγκαίων ερευνών βυθού και μελετών, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, συμπεριλαμβάνονται στα «επιχειρήματα» της τουρκικής πλευράς για τις αποφάσεις που εξέδωσε με τα θαλάσσια πάρκα αλλά και για το νομοσχέδιο που αφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η γαλλική στήριξη στο έργο και η προ μηνών δήλωση του Εμανουέλ Μακρόν για τη στήριξη των ελληνικών κυριαραρχικών δικαιωμάτων δεν περνούν επίσης απαρατήρητες από την Άγκυρα.
Οι εκτιμήσεις θέλουν την πλευρά των επενδυτών να είναι έτοιμη στις αρχές του Φθινοπώρου προκειμένου να ζητήσει NAVTEX για την εκτέλεση και των υπόλοιπων ερευνών βυθού που αφορούν στον GSI.
