Η θερινή περίοδος ολοκληρώνεται αφήνοντας ένα ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα στους προϋπολογισμούς των ελληνικών νοικοκυριών, με την αντλία των καυσίμων να αναδεικνύεται στον αδιάψευστο «μάρτυρα» των πιέσεων που δέχθηκε η αγορά.
Έντονες οικονομικές πιέσεις δέχθηκαν τα ελληνικά νοικοκυριά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού λόγω των υψηλών τιμών των καυσίμων, οι οποίες ξεπέρασαν το ψυχολογικό όριο των δύο ευρώ
Η αμόλυβδη βενζίνη, εδραιωμένη σταθερά πάνω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο, δεν αποτέλεσε απλώς έναν αριθμό στους φωτεινούς πίνακες των πρατηρίων, αλλά τον καθοριστικό παράγοντα που διαμόρφωσε τον χάρτη των φετινών διακοπών.
Τα στοιχεία και οι επισημάνσεις (ΕΡΤnews) του πρώην προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ), Γιώργου Ασμάτογλου, αποτυπώνουν με σαφήνεια μια νέα πραγματικότητα: την αναγκαστική αλλαγή καταναλωτικών συνηθειών, τον περιορισμό των μετακινήσεων και την αναθεώρηση του μοντέλου των θερινών αποδράσεων.
Η ακτινογραφία των τιμών: Από τα διεθνή ταμπλό στην ελληνική αντλία
Η πορεία των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του Αυγούστου υπήρξε έρμαιο των διεθνών διακυμάνσεων του πετρελαίου. Όπως εξήγησε ο κ. Ασμάτογλου, οι αυξήσεις που βίωσαν οι οδηγοί στην κορύφωση της θερινής περιόδου ήταν αποτέλεσμα της ανοδικής τροχιάς που ακολούθησαν οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου τις προηγούμενες εβδομάδες. Το βαρέλι ενισχύθηκε από τα επίπεδα των 88 δολαρίων, ξεπέρασε τα 92 δολάρια και άγγιξε τα 94 δολάρια, συμπαρασύροντας αναπόφευκτα τις τιμές διύλισης και τη χονδρική αγορά.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώθηκε στα 2,015 ευρώ το λίτρο. Στις νησιωτικές περιοχές, στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα αλλά και σε δυσπρόσιτες ηπειρωτικές περιοχές της χώρας, το πρόσθετο μεταφορικό κόστος εκτίναξε την τιμή της αμόλυβδης κοντά ή και πάνω από τα 2,50 ευρώ το λίτρο. Αυτές οι τιμές κατέστησαν το κόστος μετακίνησης απαγορευτικό για ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού.
Το αποτύπωμα στις διακοπές
Η αντλία των καυσίμων αποκάλυψε μια βαθύτερη κοινωνικοοικονομική μετατοπιστική τάση. Η διατήρηση της αμόλυβδης πάνω από το φράγμα των 2 ευρώ ανάγκασε χιλιάδες νοικοκυριά να αναπροσαρμόσουν το πλάνο των διακοπών τους.
Σύμφωνα με τον κ. Ασμάτογλου η εικόνα των μεγάλων αστικών κέντρων κατά τον Αύγουστο ήταν αποκαλυπτική: η κίνηση στις πόλεις παρέμεινε αισθητά υψηλότερη σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, επιβεβαιώνοντας ότι ένα σημαντικό ποσοστό των πολιτών είτε δεν κατάφερε να ταξιδέψει καθόλου είτε περιόρισε δραστικά τη διάρκεια της διαμονής του εκτός των τειχών.
Παράλληλα, οι οδηγοί που μετακινήθηκαν περιόρισαν τις μετακινήσεις άρα και την κατανάλωση. Η χρήση των Ι.Χ. περιορίστηκε στις απολύτως απαραίτητες διαδρομές.
Η μείωση του όγκου πωλήσεων στα πρατήρια αποτυπώνεται καθαρά και στα κρατικά έσοδα. Τα δημόσια ταμεία καταγράφουν μειωμένες εισπράξεις από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), εξέλιξη που επιβεβαιώνει τη μείωση της συνολικής καταναλωθείσας ποσότητας σε λίτρα.
Αντιθέτως, τα έσοδα από τον ΦΠΑ εμφανίζονται αυξημένα, καθώς η υψηλή ονομαστική τιμή παρασύρει ανοδικά την αναλογική φορολόγηση ανά λίτρο, επιβαρύνοντας διπλά τον τελικό καταναλωτή.
Τι θα γίνει με τις τιμές το επόμενο διάστημα
Αναφορικά με την εξέλιξη των τιμών το αμέσως επόμενο διάστημα, ο κ. Ασμάτογλου εμφανίζεται συγκρατημένος. Αν και τα νεότερα δεδομένα από τις διεθνείς αγορές δείχνουν μια τάση υποχώρησης των τιμών του αργού, η αποκλιμάκωση αυτή δεν φτάνει ακαριαία στο ρεζερβουάρ των καταναλωτών.
Λόγω της χρονικής υστέρησης που διέπει τον μηχανισμό τιμολόγησης από τα διυλιστήρια έως τα πρατήρια, οι υψηλές τιμές αναμένεται να διατηρηθούν τουλάχιστον μέχρι τα μέσα της εβδομάδας. Εφόσον η διεθνής πτώση διατηρηθεί με διάρκεια, τότε μόνο θα αρχίσει να αποτυπώνεται σταδιακά η μείωση στη λιανική αγορά.
Ο επόμενος μεγάλος πονοκέφαλος: Το πετρέλαιο θέρμανσης
Καθώς το καλοκαίρι οδεύει προς το τέλος του, η αγωνία της αγοράς και των νοικοκυριών μετατοπίζεται από τις θερινές μετακινήσεις στις χειμερινές ανάγκες. Η διατήρηση του πετρελαίου κίνησης σε υψηλά επίπεδα δημιουργεί έντονο προβληματισμό για την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης.
Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου και είναι ζητούμενο εάν θα υπάρξει βελτίωση του κλίματος στις διεθνείς αγορές μέχρι τότε.
Πέρυσι τον Οκτώβριο, κατά την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης η τιμή εκκίνησης κυμαινόταν κατά μέσον όρο στο 1,09 με 1,10 ευρώ ανά λίτρο. Με τα σημερινά δεδομένα η τιμή του θα ήταν κοντά στα 1,8 ευρώ το λίτρο.
Εάν οι διεθνείς τιμές δεν σταθεροποιηθούν σε χαμηλότερα επίπεδα, τα ελληνικά νοικοκυριά θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ένα διπλό κύμα ακρίβειας. Μετά το αυξημένο κόστος των καλοκαιρινών μετακινήσεων, η κάλυψη των αναγκών θέρμανσης απειλεί να εξελιχθεί στο επόμενο μεγάλο οικονομικό στοίχημα του φθινοπώρου.
Η αγορά καυσίμων βρίσκεται σε μια λεπτή ισορροπία, όπου η παρατεταμένη ακρίβεια δοκιμάζει τις αντοχές των καταναλωτών και συμπιέζει τον όγκο της εγχώριας ζήτησης.
Πηγή in.gr
