Η κλιματική αλλαγή βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο του προβληματισμού της Προέδρου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Μελίνας Τραυλού, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες επαναφέρουν με ένταση τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών πολιτικών.
Η κα. Τραυλού σε συνέντευξη της στην Lloyd’s List, λίγες ημέρες πριν την έναρξη στο Λονδίνο (1-4 Σεπτεμβρίου) του νέου γύρου των διαπραγματεύσεων στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) για την απανθρακοποίηση του κλάδου και το μέλλον του Net-Zero Framework, ξεκαθαρίζει τις θέσεις της ελληνικής ναυτιλίας, της μεγαλύτερης του κόσμου για την πορεία απεξάρτησης του κλάδου από τον άνθρακα.
Η ίδια επιμένει ότι το ερώτημα δεν είναι εάν η ναυτιλία πρέπει να απανθρακοποιηθεί. «Πρέπει, και θα το κάνει», τονίζει. Το πραγματικό ζήτημα, όπως υποστηρίζει, είναι εάν οι πολιτικές που θα επιλεγούν θα είναι ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες και ικανές να οδηγήσουν σε ουσιαστική μείωση των εκπομπών ή εάν θα επιβάλουν υψηλό οικονομικό κόστος χωρίς αντίστοιχο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.
Διαφάνεια στη χρήση των πόρων
Η Μελίνα Τραυλού συνδέει αυτή τη συζήτηση και με τη χρήση των εσόδων που συγκεντρώνονται από περιβαλλοντικούς μηχανισμούς, όπως το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (EU ETS). Όπως επισημαίνει, μέρος των δισεκατομμυρίων που καταβάλλει η ναυτιλία θα μπορούσε, εκτός από την απεξάρτηση του κλάδου, να κατευθύνεται και σε δράσεις με άμεσο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως αναδασώσεις, πρόληψη πυρκαγιών, drones, πυροσβεστικά αεροσκάφη και εξοπλισμό πυρόσβεσης.
«Απλώς ζητάμε τα χρήματα που συνεισφέρει ο κλάδος μας να επιτυγχάνουν πραγματικά περιβαλλοντικά οφέλη», σημειώνει, ζητώντας παράλληλα μεγαλύτερη διαφάνεια για το πού διοχετεύονται τα έσοδα του EU ETS και ποια είναι τα αποτελέσματά τους.
Η πρόεδρος της ΕΕΕ θεωρεί ότι η ναυτιλία επιβαρύνεται δυσανάλογα σε σχέση με άλλους τομείς μεταφορών. Ναυτιλία και αεροπορία αντιπροσωπεύουν, ο κάθε κλάδος ξεχωριστά, περίπου το 2% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ οι οδικές μεταφορές, ένας κλάδος στον οποίο υπάρχουν ήδη περισσότερο ώριμες τεχνολογικές λύσεις απανθρακοποίησης, εξακολουθούν να ευθύνονται για περίπου το 11%.
Παράλληλα υπογραμμίζει ότι η ναυτιλία αποτελεί ήδη τον πλέον αποδοτικό τρόπο μεταφοράς σε σχέση με το παραγόμενο μεταφορικό έργο και τις εκπομπές, μεταφέροντας περίπου το 90% των απαραίτητων πρώτων υλών, της ενέργειας και σημαντικών καταναλωτικών αγαθών διεθνώς.
Ιδιαίτερα επικριτική εμφανίζεται απέναντι στο σημερινό σχέδιο του IMO Net-Zero Framework, το οποίο χαρακτηρίζει βαθιά ελαττωματικό και ακατάλληλο για τον σκοπό του. Κατά την άποψή της, πολλές από τις εναλλακτικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί δεν αντιμετωπίζουν τα βασικά προβλήματα, αλλά διατηρούν την ίδια αρχιτεκτονική, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα με ακόμη υψηλότερη οικονομική επιβάρυνση.
Η κ. Τραυλού προειδοποιεί ότι το τελικό κόστος θα περάσει στους καταναλωτές, καθώς θα επηρεαστεί η μεταφορά βασικών αγαθών, τόσο χύδην φορτίων, όπως τα τρόφιμα, όσο και εμπορευμάτων σε containers. Το μεγαλύτερο βάρος, όπως σημειώνει, κινδυνεύουν να επωμιστούν εκείνοι που έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να το απορροφήσουν.
Η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα επιμένει στην ανάγκη μιας ενιαίας παγκόσμιας λύσης μέσω του IMO, ώστε να αποφευχθεί ένα μωσαϊκό εθνικών και περιφερειακών κανόνων και να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού.
Σε θετική κατεύθυνση η πρόταση Παναμά-Λιβερίας
Στο πλαίσιο αυτό, η Μελίνα Τραυλού βλέπει θετικότερα την προσέγγιση που έχουν καταθέσει Παναμάς και Λιβερία. Όπως σημειώνει, η πρόταση λαμβάνει περισσότερο υπόψη την πραγματική διαθεσιμότητα, το κόστος και τη δυνατότητα παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα των καυσίμων χαμηλών εκπομπών, ενώ αναγνωρίζει και τον ρόλο της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Παράλληλα αναφέρεται στην πρόταση της Ιαπωνίας, η οποία επίσης ενσωματώνει αντίστοιχες παραμέτρους, και υπογραμμίζει ότι το ζητούμενο πρέπει να είναι η επιτάχυνση της απανθρακοποίησης μέσα στους πραγματικούς τεχνολογικούς, οικονομικούς και επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Ως παράδειγμα περισσότερο πρακτικής προσέγγισης παραπέμπει και στην αεροπορία και στο σύστημα αντιστάθμισης και μείωσης εκπομπών του ICAO, το οποίο καθίσταται υποχρεωτικό από την επόμενη χρονιά. Κατά την ίδια, πρόκειται για μηχανισμό βασισμένο στην αγορά και όχι για έναν ακόμη φόρο.
«Ο IMO έχει μια μοναδική ευκαιρία να δημιουργήσει ένα πλαίσιο που θα είναι παγκόσμιο, αποτελεσματικό και εφαρμόσιμο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα», σημειώνει η κ. Τραυλού, τονίζοντας ότι η προστασία του κλίματος δεν πρέπει να γίνει σε βάρος του εμπορίου, της επισιτιστικής ασφάλειας και της οικονομικής ανάπτυξης.
