Huawei: Κατασκοπεία, «ρομπότ στην τσάντα» και παραβίαση κυρώσεων – Ξεκινά δίκη-σταθμός για τον κινεζικό κολοσσό

Στους κόλπους του κινεζικού τεχνολογικού κολοσσού Huawei λειτουργούσε μια ομάδα υπαλλήλων με το μάλλον αόριστο όνομα «ομάδα διαχείρισης ανταγωνισμού», σύμφωνα με τις αμερικανικές εισαγγελικές αρχές.

Όπως υποστηρίζουν οι εισαγγελείς, αποστολή της ομάδας αυτής ήταν να μοιράζει μηνιαία μπόνους στους υπαλλήλους που έκλεβαν τις πιο πολύτιμες πληροφορίες από ανταγωνιστικές εταιρείες. Το προσωπικό μπορούσε να στέλνει το κλεμμένο υλικό μέσω κρυπτογραφημένων email σε μια ειδική ηλεκτρονική θυρίδα.

Αυτός ο ισχυρισμός βρίσκεται στην καρδιά της ποινικής δίωξης εναντίον της Huawei, του γίγαντα τηλεπικοινωνιών, με έσοδα που άγγιξαν τα 127 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι.

Η υπόθεση είδε το φως της δημοσιότητας κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τώρα είναι έτοιμη να οδηγηθεί σε δίκη στη Νέα Υόρκη.

Η εισαγγελία κατηγορεί τη Huawei ότι λειτουργούσε ως εγκληματική οργάνωση, με την παράνομη δράση της να εκτείνεται από την παραπλάνηση τραπεζών σχετικά με τις δραστηριότητές της στο Ιράν, μέχρι την κλοπή του βραχίονα ενός ρομπότ της T-Mobile, τον οποίο υπάλληλός της έκρυψε «στα μουλωχτά» μέσα σε μια τσάντα λάπτοπ.

Από την πλευρά της, η Huawei αρνείται τις κατηγορίες, οι οποίες αφορούν υποτιθέμενες δραστηριότητες δύο δεκαετιών, και κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι την αντιμετωπίζουν ως «έναν προκαθορισμένο στόχο των διωκτικών αρχών που ψάχνουν απεγνωσμένα να του φορτώσουν ένα έγκλημα», αναφέρουν οι Financial Times.

Δική στο φόντο της επίσκεψης Σι Τζινπίνγκ στις ΗΠΑ

Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει μήνες. Αυτό σημαίνει ότι θα αποτελέσει ένα μάλλον ακανθώδες παρασκήνιο για την επικείμενη επίσκεψη του Κινέζου Προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον αυτόν τον μήνα. Ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί κατά την πρώτη του θητεία ότι η υπόθεση θα μπορούσε να γίνει μέρος των ευρύτερων διαπραγματεύσεων με την Κίνα.

«Δεν θα θεωρούσα δεδομένο ότι ο Τραμπ θα παρέμβει, αλλά ούτε και ότι η δικαστική αίθουσα θα μείνει εντελώς στεγανοποιημένη από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», σχολίασε στους FT ο Craig Singleton, ειδικός σε θέματα σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας στο Foundation for Defense of Democracies (FDD). «Η Huawei βρίσκεται στο σταυροδρόμι του τεχνολογικού ανταγωνισμού, των κυρώσεων κατά του Ιράν και της διπλωματίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, γεγονός που καθιστά αυτή την υπόθεση εξαιρετικά βαρύνουσας σημασίας».

Η δίκη θα διεξαχθεί στην Ανατολική Περιφέρεια της Νέας Υόρκης, ένα δικαστήριο γνωστό για μεγάλες διεθνείς υποθέσεις, όπως η πρόσφατη υπόθεση απάτης κατά του Ινδού δισεκατομμυριούχου Gautam Adani και το πολύκροτο σκάνδαλο διαφθοράς με αξιωματούχους της FIFA.

Huawei: Ανάπτυξη παρά τις προηγούμενες κυρώσεις

Σε περίπτωση καταδίκης, η Huawei κινδυνεύει με μερικά από τα μεγαλύτερα εταιρικά πρόστιμα στην ιστορία των ΗΠΑ, καθώς η νομοθεσία περί εγκληματικών οργανώσεων επιτρέπει την επιβολή προστίμου διπλάσιου από τα έσοδα που απέφερε το αδίκημα. Η εταιρεία αντιμετωπίζει ήδη περιορισμούς στις ΗΠΑ (το 2019 εντάχθηκε στη «μαύρη λίστα», γεγονός που της απαγορεύει να αγοράζει συγκεκριμένες ξένες τεχνολογίες) όμως μια καταδίκη θα μπορούσε να κάνει τις διεθνείς τράπεζες εξαιρετικά διστακτικές στο να συνεργάζονται μαζί της.

Οι αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν σφίξει την τανάλια γύρω από τη Huawei την τελευταία δεκαετία, επιβάλλοντας ελέγχους στις εξαγωγές μικροτσίπ για να επιβραδύνουν την τεχνολογική της πρόοδο, αλλά και μέτρα που ουσιαστικά εξοβέλισαν τον εξοπλισμό της από την αμερικανική αγορά.

Παρά τις κυρώσεις του 2019, ωστόσο, η τεχνολογική αυτοκρατορία της Huawei επεκτάθηκε ραγδαία. Πλέον, ανοίγεται πέρα από τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές σε νέες αγορές, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και η τεχνητή νοημοσύνη. Για να θωρακιστεί απέναντι σε νέους αμερικανικούς περιορισμούς, η εταιρεία μετέφερε την εφοδιαστική της αλυσίδα εντός Κίνας και εισέρχεται σε ξένες αγορές μέσω νέων brands ή εταιρειών-συνεργατών.

Για «αφήγημα» κατηγορεί η Huawei τις ΗΠΑ

Στα δικαστικά έγγραφα, η Huawei υποστηρίζει ότι ο Τραμπ και τα στελέχη της κυβέρνησής του «είχαν καταστήσει σαφές ότι ο τελικός στόχος της δίωξης ήταν να αποκτήσουν μοχλό πίεσης στον εμπορικό πόλεμο των ΗΠΑ με την Κίνα».

«Το γενικότερο αφήγημα της κυβέρνησης είναι αποδεδειγμένα ψευδές», ανέφερε η Huawei σε ανακοίνωσή της. «Η κινητήριος δύναμη πίσω από την επιχειρηματική μας επιτυχία είναι οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην καινοτομία, με απόλυτο σεβασμό στην πνευματική ιδιοκτησία».

Η εταιρεία πρόσθεσε επίσης ότι βρίσκεται σταθερά μεταξύ των έξι κορυφαίων εταιρειών παγκοσμίως σε επενδύσεις για Έρευνα και Ανάπτυξη εδώ και εννέα συνεχή χρόνια.

Το πρόσωπο «κλειδί» και το διπλωματικό επεισόδιο

Η Meng Wanzhou, οικονομική διευθύντρια της εταιρείας και κόρη του ιδρυτή της, Ren Zhengfei, δεν δικάζεται η ίδια, αλλά αναμένεται να είναι κεντρικό πρόσωπο στη διαδικασία.

Πίσω στο 2018, η Meng είχε συλληφθεί στο Βανκούβερ και αφέθηκε ελεύθερη το 2021, αφού παραδέχτηκε ότι παραπλάνησε την τράπεζα HSBC σχετικά με τις δραστηριότητες της Huawei στο Ιράν. Οι εισαγγελείς εξασφάλισαν την άδεια να παρουσιάσουν στους ενόρκους το έγγραφο της ομολογίας της, το οποίο αποτελούσε μέρος της συμφωνίας αναστολής δίωξης που έβαλε τέλος στην προσωπική δικαστική της περιπέτεια.

Η σύλληψη και ο κατ’ οίκον περιορισμός της Meng στην πολυτελή έπαυλή της στον Καναδά είχαν εξελιχθεί σε μείζον διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Κίνας. Η απελευθέρωσή της συνέπεσε με την αποφυλάκιση των Καναδών Michael Kovrig και Michael Spavor, οι οποίοι είχαν κρατηθεί στην Κίνα ως προφανή αντίποινα, αν και το Πεκίνο αρνήθηκε οποιαδήποτε σύνδεση.

Στο επίσημο έγγραφο των γεγονότων του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, το οποίο η Meng είχε αποδεχθεί, αναφέρεται ότι η ίδια είπε ψέματα στην τράπεζα για μια εταιρεία ονόματι Skycom, η οποία δραστηριοποιούνταν κυρίως στο Ιράν. Είχε ισχυριστεί ότι η Skycom ήταν απλώς ένας «τρίτος συνεργάτης της Huawei» στη χώρα, ενώ στην πραγματικότητα η Huawei είχε τον απόλυτο έλεγχό της. Επίσης, είχε δηλώσει στην τράπεζα ότι η Huawei είχε πουλήσει όλες τις μετοχές της στη Skycom, παραλείποντας να αναφέρει ότι τις είχε πουλήσει σε μια άλλη οντότητα, την οποία επίσης ήλεγχε η Huawei.

Μέσω της Skycom, η Huawei ανάγκαζε τις τράπεζες να παρέχουν απαγορευμένες υπηρεσίες για τις δραστηριότητές της στο Ιράν, παραβιάζοντας τις κυρώσεις.

Τι περιλαμβάνει το κατηγορητήριο κατά της Huawei

Το κατηγορητήριο στρέφεται κατά τεσσάρων εταιρικών οντοτήτων της Huawei (συμπεριλαμβανομένων δύο στις ΗΠΑ) και περιλαμβάνει σωρεία αποκαλύψεων. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι η Huawei χρησιμοποιούσε κωδικούς για τις χώρες που τελούσαν υπό καθεστώς κυρώσεων, όπως «A2» για το Ιράν και «A9» για τη Βόρεια Κορέα, και ότι οι εκπρόσωποί της διαβεβαίωναν ψευδώς τις τράπεζες πως δεν είχαν καμία ανάμειξη σε έργα στη Βόρεια Κορέα.

Επιπλέον, σημειώνεται ότι η Huawei βοήθησε την κυβέρνηση του Ιράν εγκαθιστώντας συστήματα παρακολούθησης που χρησιμοποιήθηκαν για τον εντοπισμό και τη σύλληψη διαδηλωτών κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων το 2009.

Το 2013, ένας υπάλληλος της Huawei απέκτησε πρόσβαση σε εργαστήριο της T-Mobile. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, «έκλεψε στα κρυφά τον βραχίονα ενός ρομπότ βάζοντάς τον στην τσάντα του λάπτοπ του». Πριν επιστραφεί ο βραχίονας στην εταιρεία, η οποία αντιλήφθηκε την κλοπή, ένας μηχανικός της Huawei είχε προλάβει να στείλει με email φωτογραφίες και τις ακριβείς μετρήσεις του στους συναδέλφους του στην Κίνα, αναφέρουν οι FT.

Τι υποστηρίζει η εταιρεία

Από την πλευρά της, η Huawei υποστηρίζει ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης προσπαθεί να τσουβαλιάσει «τελείως ανόμοια υποτιθέμενα αδικήματα» που δεν στοιχειοθετούν τη λειτουργία εγκληματικής οργάνωσης.

Η εταιρεία αναφέρει ότι η κυβέρνηση «πετάει λάσπη στον τοίχο ελπίζοντας ότι κάτι από αυτό το τεράστιο, ασύνδετο πλήθος κατηγοριών θα κολλήσει». Όσο για τις κατηγορίες περί κλοπής εμπορικών μυστικών, απαντά ότι πρόκειται για «συνηθισμένες» διαφορές που αντιμετωπίζει κάθε μεγάλη εταιρεία τεχνολογίας σε αυτόν τον ανταγωνιστικό κλάδο, συμπληρώνοντας ότι οι αξιώσεις για τις παλιές υποθέσεις κλοπής έχουν πλέον παραγραφεί.

Σχετικά με τις κυρώσεις, η Huawei ισχυρίζεται ότι δεν είχε σαφή προειδοποίηση ότι θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ποινική ευθύνη ως «μη αμερικανική οντότητα» για συναλλαγές που εκκαθαρίζονταν σε δολάρια μέσω ΗΠΑ, τονίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές δεν μετέφεραν χρήματα από ή προς ιρανικούς τραπεζικούς λογαριασμούς.

Η Huawei «εθνικός πρωταθλητής» στην Κίνα – Τι θα γίνει με την αμερικανική αγορά

Οι αμερικανικές κυρώσεις, πάντως, μετέτρεψαν τη Huawei σε «εθνικό πρωταθλητή» εντός Κίνας, πυροδοτώντας ένα τεράστιο κύμα κρατικής στήριξης για να επιταχυνθεί η τεχνολογική της ανάπτυξη.

«Η αίσθησή μου είναι ότι η Huawei έχει ουσιαστικά ξεγράψει την ιδέα ότι θα μπορούσε ποτέ ξανά να έχει πρόσβαση στην αμερικανική αγορά», δηλώνει ο Scott Kennedy, ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).

Ωστόσο, μια καταδικαστική απόφαση από το δικαστήριο της Νέας Υόρκης, ειδικά αν συνοδευτεί από βαριά πρόστιμα και υποχρέωση αποζημιώσεων, θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες.

Μπορεί οι ΗΠΑ να δυσκολευτούν να κατασχέσουν περιουσιακά στοιχεία της Huawei στην Κίνα, αλλά μπορούν εύκολα να διεκδικήσουν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο της βρίσκεται σε αμερικανικό έδαφος, όπως τραπεζικούς λογαριασμούς.

Το σίγουρο είναι ότι η υπόθεση αυτή θα δοκιμάσει εκ νέου τις σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων.

«Η Huawei είναι κομβικής σημασίας για τις φιλοδοξίες του Πεκίνου στην τεχνητή νοημοσύνη», τονίζει ο George Chen της εταιρείας συμβούλων The Asia Group.

«Η κινεζική κυβέρνηση θα δει αυτή τη δίκη ως ακόμη μια πολιτικά υποκινούμενη υπόθεση, ειδικά ενόψει της επίσκεψης του Σι στις ΗΠΑ. Το Πεκίνο θα το εκλάβει ως μια ακόμα προσπάθεια των ΗΠΑ να αναχαιτίσουν την τεχνολογική άνοδο της Κίνας»