Οι αποστολές χρυσού από τη Ρωσία προς το Χονγκ Κονγκ έχουν σημειώσει ραγδαία αύξηση φέτος, καθιστώντας το ως κορυφαίο εμπορικό κέντρο για χρυσό που υπόκειται σε κυρώσεις από τη Δύση.
Αυτή η εξέλιξη συμβαίνει σε μια εποχή που τα ασιατικά εμπορικά κέντρα ανταγωνίζονται για να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στο παγκόσμιο εμπόριο χρυσού, το οποίο παραδοσιακά επικεντρωνόταν στο Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη και το Ντουμπάι.
Τα εμπορικά στοιχεία του Χονγκ Κονγκ δείχνουν ότι κατά τους πρώτους επτά μήνες του τρέχοντος έτους εισήχθησαν σχεδόν 100 τόνοι χρυσού από τη Ρωσία, ένα ρεκόρ που αντιστοιχεί σχεδόν στο τριπλάσιο της εισαγώμενης ποσότητας κατά την ίδια περίοδο του 2025.
«Από τη στιγμή που το Λονδίνο έκλεισε τις πόρτες του στον ρωσικό χρυσό μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης στην Ουκρανία, οι Ρώσοι ανακατευθύνουν όλο και περισσότερο τις εξαγωγές τους προς τις ανατολικές αγορές», δήλωσε στους Financial Times ο Ντεμπατζίτ Σάχα, αναλυτής του Ομίλου του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου.
Και τραπεζική εμπλοκή
Οι ρωσικές εξαγωγές χρυσού προς το Χονγκ Κονγκ παρουσιάζουν ανοδική τάση από το 2022, όταν η Μόσχα ξεκίνησε την εισβολή στην Ουκρανία και οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλαν κυρώσεις στον ρωσικό χρυσό. Το Χονγκ Κονγκ και η Κίνα δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς.
Παράλληλα, ένας αυξανόμενος αριθμός κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως αρχίζει να επαναπατρίζει τον χρυσό που είναι αποθηκευμένος στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες.
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και καταναλωτής χρυσού στον κόσμο, ενώ το Χονγκ Κονγκ έχει καθιερωθεί ως βασικός κόμβος εμπορίου χρυσού. Η πόλη ξεκίνησε τον Ιούλιο την πιλοτική εφαρμογή ενός νέου συστήματος εκκαθάρισης συναλλαγών χρυσού.
Ο ρόλος του Χονγκ Κονγκ στη διευκόλυνση της ροής ρωσικού χρυσού προς την Κίνα αποτελεί «συνέπεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Κίνας», στο πλαίσιο των οποίων η Μόσχα πωλεί πόρους στο Πεκίνο σε αντάλλαγμα για οικονομική στήριξη, δήλωσε η Βίτα Σπίβακ, σύμβουλος της βρετανικής εταιρείας γεωπολιτικών συμβουλών Gatehouse.
Εταιρείες στο Χονγκ Κονγκ έχουν αγοράσει ρωσικό χρυσό αξίας περίπου 276 δισ. δολάρια Χονγκ Κονγκ (35 δισ. δολάρια ΗΠΑ) από τις αρχές του 2022.
Το μεγαλύτερο μέρος του χρυσού που εισέρχεται στο Χονγκ Κονγκ καταλήγει τελικά στην ηπειρωτική Κίνα, με το μερίδιο της πόλης στις συνολικές εισαγωγές χρυσού της Κίνας να αυξάνεται ραγδαία τα τελευταία δύο χρόνια.
Επειδή η ηπειρωτική Κίνα επιβάλλει ποσοστώσεις στις εισαγωγές χρυσού, οι Κινέζοι αγοραστές συχνά αγοράζουν ράβδους χρυσού και τις διατηρούν στο Χονγκ Κονγκ, όπου δεν υπάρχουν περιορισμοί στις εισαγωγές, δήλωσε ο Saha της LSEG.
Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού στον κόσμο μετά την Κίνα, και η Μόσχα βασίζεται όλο και περισσότερο στις εξαγωγές πρώτων υλών, ιδίως προς την Κίνα, για να στηρίξει την οικονομία της εν καιρώ πολέμου.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο του Χονγκ Κονγκ ως κέντρου εκκαθάρισης για τον χρυσό από τη Ρωσία, λόγω και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα στο Ντουμπάι.
Το 2024, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε διάφορες οντότητες του Χονγκ Κονγκ λόγω του ρόλου τους σε ένα δίκτυο «ξεπλύματος» χρυσού στο οποίο εμπλέκεται η Ρωσία.
«Χρυσός» κόμβος
Μαζί με τη Σιγκαπούρη, το Χονγκ Κονγκ έχει καθιερωθεί ως εμπορικός κόμβος για το χρυσό και έχει επίσης καταβάλει προσπάθειες να προσελκύσει κεντρικές τράπεζες ώστε να αποθηκεύουν το χρυσό τους στα θησαυροφυλάκια της πόλης.
Ο ρόλος του Χονγκ Κονγκ στη διευκόλυνση του εμπορίου χρυσού μεταξύ Κίνας και Ρωσίας εντάσσεται στις «συνεχιζόμενες προσπάθειες για την ενίσχυση του ρόλου του Χονγκ Κονγκ ως περιφερειακού χρηματοοικονομικού κέντρου με κινεζικά χαρακτηριστικά», δήλωσε ο Τζέρεμι Μαρκ, ανώτερος ερευνητής στο Atlantic Council.
«Το Χονγκ Κονγκ αποτελεί κέντρο εμπορίου χρυσού εδώ και πολλές γενιές, και αυτή η “υποδομή” μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος της Κίνας», πρόσθεσε.
Στην Κίνα υπάρχει τεράστια ζήτηση για χρυσό τόσο από ιδιώτες επενδυτές όσο και από την κεντρική τράπεζα, η οποία έχει αυξήσει σημαντικά τα αποθέματά της σε ράβδους χρυσού.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι οι αυξανόμενοι όγκοι ρωσικού χρυσού στο Χονγκ Κονγκ αποτελούν πρόκληση για τον διεθνή χρηματοπιστωτικό τομέα της πόλης, καθώς καθιστούν πιο περίπλοκη τη συμμόρφωση των δυτικών τραπεζών και των διυλιστηρίων με τη νομοθεσία περί διεθνών κυρώσεων.
«Οι δυτικές τράπεζες αντιμετωπίζουν πράγματι τον κίνδυνο ακούσιας έκθεσης», δήλωσε ο Ταν Αλμπαϊράκ, ειδικός σε θέματα κυρώσεων στο δικηγορικό γραφείο Reed Smith.
«Εάν η αλυσίδα συναλλαγών περιλαμβάνει έναν παραγωγό που υπόκειται σε κυρώσεις, θα υπάρχει κίνδυνος έκθεσης λόγω της έμμεσης συναλλαγής με τον εν λόγω παραγωγό».
Ερωτηθέν σχετικά με τον κίνδυνο ανάμειξης του ρωσικού χρυσού με αυτόν χωρών που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις, το Γραφείο Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και Δημοσίου του Χονγκ Κονγκ δήλωσε στους FT ότι οι συμμετέχοντες στο νέο σύστημα εκκαθάρισης θα «υπόκεινται στους σχετικούς κανονισμούς για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».
