Ιράν: Νέα κλιμάκωση στον πόλεμο με φόντο το πετρέλαιο και τα Στενά του Ορμούζ

Βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον βάσης στην Ιορδανία που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, ενώ παράλληλα ανέφεραν ότι επιτέθηκαν σε 10 πλοία την Τετάρτη. Οι νέες επιθέσεις ήρθαν μία ημέρα αφότου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν πέντε ιρανικά πετρελαιοφόρα, σηματοδοτώντας απότομη κλιμάκωση στον εξάμηνο πόλεμο.

Η ένταση έχει διαταράξει έναν μήνα σχετικής ηρεμίας, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να επεκτείνονται πλέον σε κρίσιμες υποδομές, τη ναυτιλία και την ενεργειακή αγορά. Οι εξελίξεις έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και την ομαλή ροή του πετρελαίου, ενώ οι περιφερειακοί σύμμαχοι των δύο πλευρών εμπλέκονται ολοένα περισσότερο στη σύγκρουση.

Την Τρίτη, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν πέντε ιρανικά πετρελαιοφόρα. Η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από τις επιθέσεις, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για απάντηση σε δύο επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου με βαλλιστικούς πυραύλους τις προηγούμενες δύο ημέρες. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, δεν υπήρξαν τραυματισμοί Αμερικανών στρατιωτών.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, προειδοποίησε μάλιστα ότι η Ουάσινγκτον θα πλήττει τάνκερ κάθε φορά που δέχεται επίθεση σε αμερικανικά πλοία. Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κολομβία, ενισχύοντας την εικόνα μιας σύγκρουσης που μεταφέρεται ολοένα περισσότερο από το έδαφος στη θάλασσα και στις ενεργειακές υποδομές.

Λίγο αργότερα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον βάσης κοντά στο Αλ Αζράκ της Ιορδανίας, την οποία χρησιμοποιούν αμερικανικές δυνάμεις. Η ανακοίνωση έγινε από το IRGC μέσω των κρατικών μέσων ενημέρωσης.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι πύραυλοι προκάλεσαν σοβαρές ζημιές. Η Ιορδανία, ωστόσο, ανέφερε ότι η αεράμυνά της αναχαίτισε 18 από τους 20 πυραύλους, ενώ οι δύο που δεν αναχαιτίστηκαν έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές. Δεν αναφέρθηκαν θύματα. Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τις ιρανικές επιθέσεις στην Ιορδανία αναποτελεσματικές.

Πλήγματα σε ιρανικά τάνκερ όπως δημοσίευσαν οι ΗΠΑ

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε 10 πλοία, μεταξύ των οποίων δύο αμερικανικά και οκτώ πετρελαιοφόρα, τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, επιχείρησαν να διασχίσουν «απαγορευμένη και μη ασφαλή» περιοχή του Στενού του Ορμούζ.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές. Το Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο και η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και τις τιμές.

Ήδη, οι τιμές του αργού διεύρυναν τα κέρδη τους στις αρχές της Τετάρτης, με το Brent να πλησιάζει τα 100 δολάρια το βαρέλι. Οι αγορές ανησυχούν ότι οι επιθέσεις μπορεί να περιορίσουν περαιτέρω την κυκλοφορία των πετρελαιοφόρων από το Ορμούζ, δημιουργώντας νέες πιέσεις στην παγκόσμια ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι ανησυχίες εντείνονται και από τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι είναι προσκείμενοι στο Ιράν, εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Το δεξαμενόπλοιο Riesco βυθίζεται μετά από αμερικανικό πλήγμα

Οι Χούθι ανοίγουν νέο μέτωπο στη Σαουδική Αραβία

Την Τρίτη, οι Χούθι εξαπέλυσαν επιθέσεις σε αρκετές πόλεις της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας 73 τραυματισμούς και πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις πετρελαίου. Πρόκειται για σημαντική διεύρυνση της σύγκρουσης, καθώς οι επιθέσεις απειλούν πλέον άμεσα έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς ενέργειας παγκοσμίως.

Οι Χούθι, που ελέγχουν τις περισσότερες κατοικημένες περιοχές της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν ευρεία επιχείρηση βαθιά στο σαουδαραβικό έδαφος. Σύμφωνα με τους ίδιους, χρησιμοποίησαν drones και πυραύλους εναντίον σαουδαραβικής αεροπορικής βάσης στη νότια πόλη Χαμίς Μουσάιτ, καθώς και εναντίον εγκαταστάσεων της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Σαουδικής Αραβίας στις πόλεις Άμπχα, Νατζράν και Τζαζάν.

Οι σαουδαραβικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι σημειώθηκαν πυρκαγιές στις συγκεκριμένες τοποθεσίες, ενώ μεταξύ των τραυματιών βρίσκονταν γυναίκες και παιδιά.

Η Σαουδική Αραβία ηγείται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία αραβικού συνασπισμού που πολεμά τους Χούθι στην Υεμένη, μετά την κατάληψη της πρωτεύουσας από την οργάνωση και την εκδίωξη της κυβέρνησης. Αν και η σύγκρουση είχε περιοριστεί τα τελευταία χρόνια, η εκεχειρία έχει πλέον διαταραχθεί.

Η μάχη για το πετρέλαιο

Ο ευρύτερος πόλεμος στον Κόλπο εξελίσσεται έτσι σε μια δοκιμασία αντοχής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με κάθε πλευρά να επιχειρεί να αυξήσει την οικονομική πίεση στην άλλη.

Οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν τη ροή πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές, ενθαρρύνοντας τη διέλευση πλοίων από το Ορμούζ, ενώ παράλληλα επιχειρούν να περιορίσουν τις ιρανικές εξαγωγές μέσω αποκλεισμού.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι τα πέντε πετρελαιοφόρα που καταστράφηκαν την Τρίτη αποτελούσαν μέρος ενός «σκιώδους» δικτύου που χρηματοδοτεί τους Φρουρούς της Επανάστασης και τους περιφερειακούς συμμάχους τους.

Την ίδια στιγμή, η ναυτιλιακή δραστηριότητα στην περιοχή βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση. Το Ιράν έχει απειλήσει πετρελαιοφόρα σε λιμάνια του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, ενώ πηγή ναυτιλιακής ασφάλειας ανέφερε στο Reuters ότι ένα δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου υπέστη ζημιές στο λιμάνι Khor Fakkan των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Η εξέλιξη μετατρέπει τη σύγκρουση σε μια ολοένα πιο σύνθετη κρίση για την παγκόσμια οικονομία. Η στρατιωτική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον σε πυραύλους και στρατιωτικές βάσεις, αλλά αγγίζει την καρδιά του παγκόσμιου εμπορίου: τα πετρελαιοφόρα, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις ενεργειακές υποδομές.

Στο βάθος βρίσκεται και ο λεγόμενος «Άξονας της Αντίστασης» του Ιράν, στον οποίο περιλαμβάνονται η Χαμάς, η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές και οι Χούθι. Η ενεργοποίηση αυτών των δυνάμεων δημιουργεί τον κίνδυνο η σύγκρουση να αποκτήσει ακόμη περισσότερα μέτωπα, με άμεσες συνέπειες όχι μόνο για την ασφάλεια της περιοχής αλλά και για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο. Και κάθε νέα επίθεση εναντίον ενός πλοίου ή μιας ενεργειακής εγκατάστασης μπορεί να μεταφραστεί όχι μόνο σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση, αλλά και σε νέο σοκ για τις τιμές του πετρελαίου και το παγκόσμιο εμπόριο.