Οι ευρωπαϊκές πόλεις θα έχουν μεγαλύτερες εξουσίες να περιορίσουν τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, όπως το Airbnb, βάσει σχεδίου νόμου της ΕΕ που παρουσιάστηκε την Τετάρτη και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους στέγασης σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Με ένα σύνολο προτάσεων κανόνων υπό τον επίσημο τίτλο «Νόμος για την Προσιτή Στέγαση – Πρόταση κανονισμού», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε τους όρους υπό τους οποίους οι τοπικές αρχές θα μπορούν να περιορίσουν τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις στο πλαίσιο του πακέτου προσιτής στέγασης, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει αυτό που η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Τερέζα Ριμπέρα χαρακτήρισε ως «τρομερή κρίση».
«Όταν η αγορά δεν καταφέρνει να προσφέρει κάτι τόσο θεμελιώδες όσο ένα προσιτό σπίτι, οι δημόσιες αρχές έχουν την ευθύνη να δράσουν», δήλωσε η Ριμπέρα.
Οι βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις είναι δημοφιλείς στους τουρίστες, αλλά οι κάτοικοι πόλεων όπως η Λισαβόνα, η Βαρκελώνη και η Πράγα έχουν κατηγορήσει πλατφόρμες όπως η Airbnb για τη μείωση της προσφοράς κατοικιών που διατίθενται για μακροχρόνια ενοικίαση και την αύξηση των τιμών, αναγκάζοντας μερικές φορές τους ντόπιους να μετακομίσουν αλλού.
Τα στοιχεία της ΕΕ από το 2024 δείχνουν ότι σχεδόν το 10% των ανθρώπων που ζουν σε πόλεις της ΕΕ δαπανούν περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση.
Ωστόσο, οι περιορισμοί της Επιτροπής θα επιτρέπονται μόνο σε περιοχές με σαφή ένδειξη σοβαρής στεγαστικής πίεσης.
Για τις ενοικιάσεις κατοικιών τύπου Airbnb, η ΕΕ ανησυχεί ιδιαίτερα για τους εμπορικούς φορείς εκμετάλλευσης που διαχειρίζονται πολλά ακίνητα ως ενοικιαζόμενα καταλύματα διακοπών, αντί για άτομα που περιστασιακά νοικιάζουν το δικό τους σπίτι.
Σύμφωνα με την πρόταση, οι πόλεις θα μπορούν να στοχεύουν σε επαγγελματίες – φορείς εκμετάλλευσης πολλαπλών ακινήτων, αλλά η δυνατότητα ενός ατόμου να ενοικιάζει την κύρια κατοικία του θα προστατεύεται.
Ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι περιορισμοί στις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και οι περιορισμοί στις δευτερεύουσες κατοικίες δεν μπορούν να λύσουν το διαρθρωτικό έλλειμμα στέγασης στην Ευρώπη.
Άλλες προκλήσεις περιλαμβάνουν το υψηλό κόστος κατασκευής, την ακριβή γη, τους περιορισμούς πολεοδομίας και τις χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης.
«Η στεγαστική κρίση στην Ευρώπη χρειάζεται διαρθρωτικές λύσεις και η εφαρμογή αυτού του νόμου θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών», δήλωσε εκπρόσωπος της Airbnb.
Μέτρα και κριτήρια
Η πρόταση περιλαμβάνει «μέτρα που περιορίζουν την πρόσβαση σε, ή την παροχή, υπηρεσιών βραχυπρόθεσμης ενοικίασης καταλυμάτων σε οικιστικά ακίνητα εκτός από την κύρια κατοικία του οικοδεσπότη» και «μέτρα που περιορίζουν την απόκτηση ή τη χρήση γης και οικιστικών ακινήτων τα οποία δεν αποκτώνται ή χρησιμοποιούνται με σκοπό την κύρια κατοικία, είτε κατοικούνται από τον ιδιοκτήτη είτε από άλλο πρόσωπο».
Σημειώνεται, μεταξύ άλλων, ότι «τα μέτρα που περιορίζουν την πρόσβαση σε ή την παροχή υπηρεσιών βραχυπρόθεσμης ενοικίασης καταλυμάτων αποκλειστικά με σκοπό τη διασφάλιση της οικονομικής προσιτότητας και της διαθεσιμότητας της στέγασης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό εφαρμόζονται μόνο σε καταλύματα που δεν παρέχονται από έναν οικοδεσπότη στην κύρια κατοικία του».
Σε ό,τι αφορά στην «αξιολόγηση της στεγαστικής πίεσης» αναφέρεται, ότι «η αρμόδια αρχή αξιολογεί εάν η περιοχή στην οποία προτίθεται να λάβει μέτρα πληροί τα ακόλουθα κριτήρια ώστε να θεωρηθεί περιοχή που αντιμετωπίζει στεγαστική πίεση:
- ο λόγος τιμής προς εισόδημα είναι ίσος ή υπερβαίνει το κατώτατο όριο του οκτώ, που αντιστοιχεί σε οκτώ έτη διαθέσιμου κατά κεφαλήν εισοδήματος για την αγορά μιας κατοικίας μέσου μεγέθους στο απόθεμα κατοικιών της εν λόγω περιοχής·
- ο λόγος τιμής προς εισόδημα έχει αυξηθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει τα πιο πρόσφατα 10 έτη για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία
- ελλείψει του μέτρου, η στεγαστική πίεση είναι απίθανο να μειωθεί κατά τα επόμενα τρία έτη μετά την έγκρισή του, βάσει της αξιολόγησης των ακόλουθων στοιχείων:
(i) της δημογραφικής εξέλιξης·
(ii) της προσφοράς κατοικιών·
(iii) της ζήτησης κατοικιών».
