90η ΔΕΘ – OT FORUM – Γαλαμάτης: Είμαστε η καλή πλευρά του «βαθέως κράτους»

Ως «μικρό υπερπουργείο» σε τοπικό επίπεδο και «καλή πλευρά του βαθύ κράτους» περιγράφει την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης ο γραμματέας της, Δημήτρης Γαλαμάτης, μιλώντας στους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα και Γιάννη Αγουρίδη στο ΟΤ Forum στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ, όπου ανέδειξε τον ρόλο του θεσμού στην αδειοδότηση επενδύσεων, την κρατική εποπτεία και την επιτάχυνση έργων υποδομής σε Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης εποπτεύει 12 νομούς (περιφερειακές ενότητες) και 60 δήμους — επτά νομούς και 38 δήμους στην Κεντρική Μακεδονία, πέντε νομούς και 22 δήμους στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη — και, όπως είπε ο κ. Γαλαμάτης, λειτουργεί ως «προφυλακή» της κεντρικής κυβέρνησης στις περιοχές αυτές. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Γαλαμάτη, ο φορέας δεν έχει δικές του παραγωγικές υπηρεσίες ή προϋπολογισμό κατασκευής έργων, αλλά ασκεί ευρεία κρατική εποπτεία: ελέγχει, επικυρώνει ή απορρίπτει αποφάσεις δήμων και περιφερειών, εκδίδει άδειες ύδρευσης/γεωτρήσεων/άρδευσης, διαχειρίζεται θέματα νόμιμης μετανάστευσης, ορυκτού πλούτου, υδάτων, περιβάλλοντος και επενδύσεων.

«Πολλές φορές η τελική και καθοριστική απόφαση λαμβάνεται από αυτόν εδώ τον φορέα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η αποκεντρωμένη διοίκηση λαμβάνει και η ίδια αποφάσεις, όχι μόνο ελέγχει.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αρμοδιοτήτων, ο γραμματέας ανέφερε την περιβαλλοντική αδειοδότηση για αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα μεσαίας ισχύος — που αντιπροσωπεύουν το 90% των σχετικών επενδύσεων —, καθώς και αδειοδοτήσεις για μεταποιητικές επιχειρήσεις. Στην ίδια λογική εντάσσονται και έργα όπως βιολογικοί σταθμοί, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις και πεζοδρομήσεις (όπως ο πεζόδρομος Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη), των οποίων η ταχύτητα υλοποίησης αποδίδεται στη λειτουργική συνεργασία των κρατικών αρχών.

Συνοριακοί σταθμοί στον Έβρο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα έργα αναβάθμισης των χερσαίων συνοριακών σταθμών, αρμοδιότητα που από τον Ιανουάριο του 2024 ανήκει στις αποκεντρωμένες διοικήσεις. Στον συνοριακό σταθμό Κήπων — όπου ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε πρόσφατα από τον κ. Γαλαμάτη για την πορεία των εργασιών — η κατασκευή και επέκταση προχωρά εντός χρονοδιαγράμματος, με προϋπολογισμό 13 εκατ. ευρώ και χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εσωτερικών. Όπως εξήγησε, πριν τη νομοθετική αλλαγή η πολυνομία και η απουσία συντονισμού μεταξύ στρατού, αστυνομίας, τελωνείων και άλλων υπηρεσιών δημιουργούσαν εμπόδια.

Ωστόσο, η ανάθεση σε έναν κεντρικό φορέα «ωρίμασε» γρήγορα τις μελέτες, όπως είπε, ενεργοποίησε χρηματοδοτικά εργαλεία και επέτρεψε να ολοκληρωθούν σε λιγότερο από δύο χρόνια βήματα που παλαιότερα καθυστερούσαν: μελέτη, δημοπράτηση, ανάδοχοι, δικαστικά, απαλλοτριώσεις και κατασκευή.

Στη συνέχεια προγραμματίζονται παρεμβάσεις και σε άλλους σταθμούς (Καστανιές κ.λπ.), με στόχο την αναβάθμιση της «εικόνας» της χώρας στα σημεία εισόδου, είπε  χαρακτηριστικά ο κ. Γαλαμάτης.

Δημογραφικό στις ακριτικές περιοχές

Για το δημογραφικό — που ο ίδιος βιώνει ως «υποχώρηση πληθυσμού» ακόμη και σε ορίζοντα μηνών σε ορισμένα χωριά — ο κ. Γαλαμάτης επισήμανε την ανάγκη συντονισμένης και σοβαρής ενασχόλησης όλων των αρμόδιων φορέων, ώστε τα νομοθετήματα να μην εφαρμόζονται αποσπασματικά. Ως πρακτική παρέμβαση, αναφέρει τη συχνή παρουσία του σε ακριτικές πόλεις και κωμοπόλεις (Αλεξανδρούπολη, Σουφλί, Ορεστιάδα, Ξάνθη, Κομοτηνή κ.ά.), μεταφέροντας εκεί τμήμα της εργασίας του ώστε να ενισχυθεί η εγγύτητα του κράτους με τις τοπικές κοινωνίες.

Ψηφιακή διάκριση και «καλές πρακτικές»

Πριν από λίγες μέρες, η Διεύθυνση Πληροφορικής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας–Θράκης βραβεύτηκε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το πρώτο βραβείο στην κατηγορία «Καλύτερη Νέα Ιδέα», για ένα πλαίσιο ενιαίων ψηφιακών υπηρεσιών προς τον πολίτη, ανέφερε ο Δημήτρης Γαλαμάτης. Ο γραμματέας υπογράμμισε ότι η διάκριση προήλθε από κρατικό φορέα — και όχι ιδιωτικό — και την παρουσίασε ως «καλή πρακτική» που μπορεί να επεκταθεί, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι υπάρχει και «καλή πλευρά του βαθέως κράτους».

Σχέσεις με αυτοδιοίκηση

Απαντώντας σε ερώτημα για σύγκρουση αρμοδιοτήτων με περιφερειάρχες, ο κ. Γαλαμάτης σημείωσε ότι από το 2011 το θεσμικό πλαίσιο έχει ωριμάσει: δεσπόζει η εποπτεύουσα και ελεγκτική θέση των αποκεντρωμένων διοικήσεων, ενώ αυτοδιοίκηση και το κεντρικό κράτος κινούνται σε «παράλληλες ράγες» με κοινό στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει «ιδανική» τη συνεργασία με τους 60 δημάρχους και τους δύο περιφερειάρχες της περιοχής και τάσσεται υπέρ μιας «όσμωσης» μεταξύ υπηρεσιών, με λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη άμεση συνεννόηση.