90η ΔΕΘ – ΟΤ FORUM – Στάμτσης (ΕΣΑΗ): Έρχεται δύσκολος ενεργειακά χειμώνας

Για έναν δύσκολο ενεργειακά χειμώνα – καθώς όλα τα δεδομένα προμηνύουν ότι θα είναι αυξημένες οι τιμές στο φυσικό αέριο, το ρεύμα και το πετρέλαιο- προειδοποίησε ο κ. Γιώργος Στάμτσης, γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), μιλώντας στο OT FORUM και τους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα και Γιάννη Αγουρίδη.

Υψηλές οι τιμές ενέργειας

Ειδικότερα, ερωτηθείς σχετικά τόνισε πως βρισκόμαστε μέσα Σεπτεμβρίου κι από φαίνεται έρχεται ένας δύσκολος χειμώνας, «διότι η κάλυψη των αναγκών σε θέρμανση, κίνηση και οτιδήποτε αφορά το ρεύμα θα γίνει σε ακριβές τιμές».

«Ήδη», εξήγησε, «βλέπουμε οι τιμές στο Χρηματιστήριο Ενέργειας στην Ελλάδα να είναι αυξημένες σε σχέση με τον αυξημένο Αύγουστο και επειδή οι τιμές παραμένουνε πολύ ψηλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη και οι τιμές φυσικού αερίου δεν παραμένουν απλά ψηλά, έχουνε φτάσει σε καινούργια μέγιστα των τελευταίων τριών τεσσάρων ετών. Όλα αυτά προμηνύουν ότι θα έχουμε έναν χειμώνα με υψηλές τιμές και στο φυσικό αέριο και στον ηλεκτρισμό και στο πετρέλαιο».

Όπως είπε οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου βρίσκονται 75-80 ευρώ ανά μεγαβατώρα του φυσικού αερίου. «Είναι περίπου οι ίδιες οι τιμές που υπάρχουν στην Ανατολική Ασία, διότι αυτή τη στιγμή η Ευρώπη με την Ανατολική Ασία ανταγωνίζονται για το ποια θα κερδίσει τα εναπομείναντα φορτία LNG, υγροποιημένου φυσικού αερίου, που κυκλοφορούνε στις παγκόσμιες θάλασσες».

Πού θα κινηθεί το πετρέλαιο θέρμανσης

Σχετικά με το πετρέλαιο θέρμανσης και την εκτίμηση του για τα επίπεδα που μπορεί να κινηθεί, ο κ. Στάμτσης τόνισε πως «αν ξεκινούσε σήμερα το πετρέλαιο θέρμανσης θα είχαμε μία τιμή κοντά στο 1,80 το λίτρο», μία τιμή πολύ υψηλή αν λάβει κανείς υπόψη του πως «πέρυσι η τιμή ήταν μεταξύ 1,05 και 1,15. Και 1,15 θεωρούνταν υψηλή».

«Το πετρέλαιο θέρμανσης συνήθως είναι σαράντα με σαράντα πέντε λεπτά φθηνότερο από το πετρέλαιο κίνησης στην Ελλάδα, για μια σειρά λόγους. Άρα αν πούμε ότι το πετρέλαιο κίνησης σήμερα κινείται κοντά στα δύο είκοσι, χωρίς τις επιδοτήσεις, περίπου γύρω στο ένα ογδόντα είναι το πετρέλαιο θέρμανσης», προσέθεσε.

Ερωτηθείς για το πώς μπορεί πρακτικά να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση σημείωσε πως για το ρεύμα οι καταναλωτές έχουν επιλογές ανάμεσα στα διαφορετικά τιμολόγια και στους διαφορετικούς παρόχους: Μπορούν να φύγουν από το ακριβό πράσινο τιμολόγιο, να πάνε είτε σε φθηνότερο πράσινο άλλου παρόχου ή να πάνε σε φθηνότερα, εε, σταθερά τιμολόγια. Θα δουν μια πολύ μεγάλη διαφορά στον λογαριασμό τους και δε χρειάζεται να αγωνιούνε και από μήνα σε μήνα μετά τι γίνεται στις διεθνείς αγορές.

Τώρα σε ότι αφορά στο φυσικό αέριο επειδή είναι διεθνοποιημένο προϊόν «αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε να δούμε αν θα μειωθούν οι τιμές».

Δίχτυ προστασίας των καταναλωτών

Στα πετρελαϊκά προϊόντα εκτίμησε ότι πρέπει να γίνουν μια σειρά κινήσεων που αφορούν είτε μείωση ειδικού φόρου κατανάλωσης είτε παροδική μείωση του ΦΠΑ, «είτε να δούμε μία μείωση των τιμών που τα διυλιστήρια δίνουν το προϊόν και προφανώς θα πρέπει να υπάρξει και μία επιδότηση από την πλευρά του κράτους, αλλά πρέπει όλα αυτά τα εργαλεία να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν».

Αναφορικά με την ασφάλεια εφοδιασμού, τόνισε πως η Ευρώπη, βίωσε ένα καλοκαίρι πολύ δύσκολο λόγω της ξηρασίας, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα απώλεια μεγάλης ισχύος από πυρηνικά εργοστάσια που βρέθηκαν εκτός λειτουργίας.

«Αυτό αύξησε και τις τιμές, αλλά περιόρισε και την προσφορά που υπήρχε. Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, όπως η Ιβηρική Χερσόνησος, βλέπουμε ότι έχουνε πρόβλημα με τη διαθεσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου, που δεν ήτανε τεχνικά τόσο καλά συντηρημένες για μια σειρά λόγους. Έχει μειωθεί σημαντικά η διαθεσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου και τους δημιουργεί πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού εκεί πέρα» ανέφερε.

«Στην Ελλάδα δεν έχουμε τέτοιο πρόβλημα», τόνισε και εξήγησε πως έχουμε καινούργιο στόλο μονάδων φυσικού αερίου, που σημαίνει ότι τον επόμενο χειμώνα, εφόσον αυτές οι μονάδες παραμένουν οικονομικά βιώσιμες, δεν θα αντιμετωπίσουμε πρόβλημα στην ασφάλεια εφοδιασμού.

O Γιώργος Στάμτσης, γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), μιλώντας στο OT FORUM και τους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα και Γιάννη Αγουρίδη

Μία νέα αγορά ενέργειας

Το ζήτημα για τον κ. Στάμτση είναι τι γίνεται μεσοπρόθεσμα τα επόμενα δύο, τρία χρόνια. «Επειδή ο εθνικός στόχος και ο ευρωπαϊκός είναι να μπουν ακόμα περισσότερες ανανεώσιμες πηγές και έτσι πρέπει να γίνει, θα μειωθεί πολύ η ενέργεια που παράγεται από τις μονάδες φυσικού αερίου.  Άρα, αν αυτές καταστούν μη οικονομικά βιώσιμες, τότε θα δούμε το πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού, κάτι που προειδοποιούνε και οι μελέτες και του Ευρωπαίου διαχειριστή και του εθνικού μας διαχειριστή», διευκρίνισε.

«Άρα», συμπλήρωσε,«εδώ πρέπει να κινηθούμε γρήγορα στο να δημιουργήσουμε μια νέα αγορά ενέργειας, μια αγορά για την ασφάλεια εφοδιασμού, έτσι ώστε να είμαστε σίγουροι ότι όσες μονάδες χρειαζόμαστε θα μπορούμε να τις έχουμε. Και βέβαια να κινηθούμε γρήγορα γιατί αυτή η νέα αγορά θα δώσει και μια ασπίδα προστασίας στους καταναλωτές, γιατί ουσιαστικά θα λειτουργήσει σαν κόφτης στις πολύ υψηλές τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς».

Ένα θέμα που βρίσκεται υψηλά στην ατζέντα του ΕΣΑΗ εδώ και καιρό, με τον κ. Στάμτση να δηλώνει πως «σε μια σειρά χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργούνται αυτές οι αγορές. Εδώ στην Ελλάδα που το συζητάμε πέντε χρόνια, είμαστε ακόμα στο σημείο να σκεφτούμε ότι ναι, το θέλουμε πράγματι, για να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πώς θα κοινοποιήσουμε το μέτρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

«Πρέπει να το επιταχύνουμε και για την ασφάλεια εφοδιασμού, αλλά και για την προστασία των καταναλωτών. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου «τα σπάνια γεγονότα αρχίζουν και συμβαίνουν κάθε χρόνο πια. Άρα πρέπει να σχεδιάζουμε ότι οι υψηλές τιμές δεν θα είναι κάτι που θα το βλέπουμε μόνο μία φορά στα δέκα χρόνια. Είναι κάτι που μπορεί να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα», υπογράμμισε.

Ως εκ τούτου η άμυνά μας σε αυτό είναι να βάλουμε «πολλές ανανεώσιμες πηγές και ταυτόχρονα έχουμε και εκείνα τα εργαλεία τα οποία όταν υπάρχουν υψηλές τιμές, δεν τις αφήνουν να περάσουν στον καταναλωτή. Ένα από αυτά είναι η αγορά διαθεσιμότητας ισχύος».

Ενίσχυση του ανταγωνισμού

Ερωτηθείς για τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης περί υψηλών τιμών φυσικού αερίου και ολιγοπωλίων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σημείωσε ότι όταν η τιμή του φυσικού αερίου είναι χαμηλή η αγορά αντιδρά, μειώνει τις τιμές και αυτές οι μειωμένες τιμές περνάνε στον καταναλωτή.

«Όταν προφανώς είναι αυξημένη η τιμή του φυσικού αερίου διεθνώς, αυτό θα έχει αντανάκλαση και στην τιμή του ρεύματος. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Κάτι που δείχνει ότι πρέπει να μειώσεις την κατανάλωση φυσικού αερίου γιατί η τιμή έχει πάει πολύ ψηλά. Άρα ή θα βάλεις περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ή θα μειώσεις τη ζήτηση ή ένα συνδυασμό αυτών των δύο», διευκρίνισε.

«Τώρα, όσον αφορά το ολιγοπώλιο, το να υπάρχουν τριάντα καθιερωμένες εταιρείες σε μια αγορά σαν την ελληνική θα ήταν δύσκολο από άποψη πληθυσμού. Ούτε και στη Γερμανία υπάρχουν τριάντα καθιερωμένες εταιρείες μεγάλου μεγέθους. Το ζήτημα είναι και σε περιβάλλον με λιγότερες εταιρείες να λειτουργεί ο ανταγωνισμός έτσι ώστε να μειώνει τις τιμές» είπε ο κ. Στάμτσης.

Ο κ. Στάμτσης έκανε λόγο για ισχυρό ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά μέσα από τις μονάδες φυσικού αερίου αλλά αυτό που χρειαζόμαστε είναι «ενίσχυση του ανταγωνισμού, όχι απλά στο φυσικό αέριο».

Και έθεσε το ζήτημα ενίσχυσης του ανταγωνισμού στα υδροηλεκτρικά γιατί όπως είπε «νερό δεν έχουν όλοι οι παίκτες. Έχει ένας παίκτης μόνο υδροηλεκτρικά και αυτός ρυθμίζει το πώς θα τα χρησιμοποιήσει. Αν αυξηθεί ο ανταγωνισμός όσον αφορά τα υδροηλεκτρικά, μπορούμε να δούμε μείωση τιμών γιατί τα υδροηλεκτρικά είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο και για την αγορά εξισορρόπησης».

Τώρα ως προς τον τρόπο που θα μπορούσε να γίνει αυτό, είπε πως «υπάρχει η η πολιτεία, μπορεί να το ρυθμίσει, να το κανονίσει, αλλά αυτό που λέμε ότι πρέπει να ανοίξει ο ανταγωνισμός και στην αγορά των υδροηλεκτρικών.