Περισσότερα από 100 πλοία έχουν πλέον υποστεί ζημιές ή έχουν καταληφθεί από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καθώς η ένταση στον Κόλπο κλιμακώνεται και οι επιπτώσεις επεκτείνονται σταδιακά και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Μόνο την τελευταία εβδομάδα αναφέρθηκαν ζημιές σε ακόμη οκτώ πλοία, ενώ οι «ορατές» διελεύσεις, με ενεργοποιημένο AIS, μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες. Την ίδια ώρα, η προέλαση των Χούθι στην Υεμένη και η κατάληψη περιοχών κοντά στο Bab el-Mandeb εντείνουν τις ανησυχίες για ένα δεύτερο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα της περιοχής.
Η νέα κλιμάκωση αποτυπώνεται πλέον με εντυπωσιακό τρόπο και στην αγορά των δεξαμενόπλοιων. Σύμφωνα με την Clarksons Research, οι ναύλοι μεταφοράς αργού πετρελαίου έφθασαν την Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου σε ιστορικά υψηλά, καθώς η αγορά συνδυάζει επαρκείς όγκους φορτίων με ολοένα μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυσλειτουργίες.
Τα μέσα παγκόσμια έσοδα των VLCC αυξήθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα κατά 68%, φθάνοντας στο νέο ιστορικό υψηλό των 451.000 δολαρίων ημερησίως.
Ακόμη υψηλότερες είναι οι αποδόσεις σε επιμέρους διαδρομές. Στην Ανατολή, η διαδρομή Ομάν-Νότια Κορέα έφθασε τα 572.000 δολάρια ημερησίως, ενώ στη Δύση το κόστος μεταφοράς ενός φορτίου VLCC από τις ΗΠΑ προς την Κίνα ανήλθε στα 37,5 εκατ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 19 δολάρια ανά βαρέλι.
Όπως επισημαίνει ο Steve Gordon, Global Head της Clarksons Research, η ναυτιλιακή αγορά εξακολουθεί να παρέχει την απαραίτητη «υλικοτεχνική ευελιξία» ώστε το πετρέλαιο να εξακολουθεί να φθάνει στις αγορές, παρά τις πρωτοφανείς ανατροπές στις εμπορικές ροές.
Περιορισμένες οι διελεύσεις από το Ορμούζ
Παρά τις δυσκολίες, σύμφωνα με την Clarksons συνεχίζεται προς το παρόν η ροή VLCC που μεταφέρουν αργό μέσω του Ορμούζ και στη συνέχεια πραγματοποιούν μεταφορές από πλοίο σε πλοίο – ship-to-ship (STS) στον Κόλπο του Ομάν.
Η εικόνα είναι σαφώς πιο περιορισμένη σε άλλους τύπους πλοίων και φορτίων. Την τελευταία εβδομάδα μόλις δύο VLGC πέρασαν «ορατά» από το Ορμούζ, έναντι περίπου 33 υπό κανονικές συνθήκες, ενώ καταγράφηκε η πρώτη αναχώρηση LNG carrier από τον Κόλπο έπειτα από σχεδόν έναν μήνα.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιδεινώνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα. Η κίνηση των VLCC μέσω του Bab el-Mandeb βρίσκεται πλέον περίπου 80% χαμηλότερα σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο, ενώ παραμένει και ο κίνδυνος νέων επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Η προέλαση των Χούθι δημιουργεί, παράλληλα, νέες αβεβαιότητες για την ανάκαμψη της κίνησης των containerships στον Κόλπο του Άντεν. Οι διελεύσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 59% χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα του 2023.
13,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Παρά την έκταση των αναταραχών, οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να διατηρούνται σε σημαντικά επίπεδα.
Η Clarksons εκτιμά ότι περίπου 8 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως εξακολουθούν να διέρχονται μέσω των Στενών του Ορμούζ, έναντι περίπου 15 εκατ. βαρελιών πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Παράλληλα, περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως διοχετεύονται μέσω των υποδομών Φουτζέιρα/Ομάν, αυξημένα κατά περίπου 500.000 βαρέλια, και άλλα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσω Γιανμπού, περίπου 2 εκατ. περισσότερα από τα προπολεμικά επίπεδα.
Έτσι, οι συνολικές εκροές αργού από τη Μέση Ανατολή υπολογίζονται σήμερα σε περίπου 13,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι 18 εκατ. πριν από τη σύγκρουση.
Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός αποτελεί το «κλειδί» για την εκτίναξη των ναύλων: οι ποσότητες πετρελαίου που εξακολουθούν να μεταφέρονται είναι αρκετές για να στηρίζουν υψηλή ζήτηση για δεξαμενόπλοια, ενώ ταυτόχρονα οι διαταραχές, οι μεγαλύτερες αποστάσεις και οι καθυστερήσεις περιορίζουν την πραγματικά διαθέσιμη χωρητικότητα.
Η Clarksons περιγράφει την κατάσταση ως ένα οικονομικό «sweet spot» για την αγορά των tankers, με «ακριβώς αρκετό» φορτίο και ταυτόχρονα άφθονες δυσλειτουργίες.
Το 15% του στόλου VLCC ανοικτά του Ομάν
Καθοριστικό ρόλο στην εκτόξευση της αγοράς παίζει και η αυξανόμενη δέσμευση πλοίων σε μεταφορές STS.
Περίπου 15% του παγκόσμιου στόλου VLCC βρίσκεται πλέον ανοικτά του Ομάν, έναντι περίπου 10% στις αρχές Ιουλίου. Τα πλοία παραμένουν απασχολημένα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας έτσι τη διαθέσιμη προσφορά χωρητικότητας στην spot αγορά.
Παράλληλα, τα ταξίδια επιμηκύνονται. Περίπου το 50% του πετρελαίου που προέρχεται από την Ερυθρά Θάλασσα και κατευθύνεται προς την Ασία μεταφέρεται πλέον μέσω SUMED ή Σουέζ και στη συνέχεια γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προκειμένου να παρακαμφθεί η απειλή των Χούθι.
Η αύξηση των αποστάσεων σημαίνει περισσότερα ton-miles, μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών και, τελικά, ακόμη μικρότερη πραγματική προσφορά πλοίων.
Στα 343.000 δολάρια τα Suezmax
Το ράλι δεν περιορίζεται στα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια. Τα μέσα παγκόσμια έσοδα των Suezmax αυξήθηκαν κατά 94%, φθάνοντας στο ιστορικό υψηλό των 343.000 δολαρίων ημερησίως.
Ισχυρή παραμένει και η αγορά των VLGC, με τα έσοδα περίπου στα 163.000 δολάρια ημερησίως, καθώς στις γεωπολιτικές αναταράξεις προστίθενται και οι καθυστερήσεις στη Διώρυγα του Παναμά.
Αντίθετα, η spot αγορά των LNG carriers παραμένει πολύ χαμηλότερα, περίπου στα 27.000 δολάρια ημερησίως, καθώς μεγαλύτερο μέρος του αμερικανικού LNG κατευθύνεται προς την Ευρώπη, σε μικρότερες αποστάσεις.
Η συνολική ισχύς των ναυλαγορών αποτυπώνεται και στον ClarkSea Index, τον διατομεακό δείκτη της Clarksons, ο οποίος έχει αυξηθεί κατά 91% σε ετήσια βάση, στα 56.567 δολάρια ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Εκτός από τα crude tankers, οι αγορές containerships, bulk carriers, LPG carriers και car carriers βρίσκονται επίσης σε ή κοντά σε πολυετή υψηλά.
Την ίδια στιγμή, το Brent έχει ανέλθει στα 104 δολάρια το βαρέλι, καθώς η ενίσχυση της κινεζικής ζήτησης, η κλιμάκωση των επιθέσεων και οι ενδείξεις ότι η σύγκρουση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο επαναφέρουν ισχυρό γεωπολιτικό premium στις τιμές του πετρελαίου.
Για τα δεξαμενόπλοια, πάντως, η εξίσωση παραμένει προς το παρόν εξαιρετικά ευνοϊκή: αρκετό πετρέλαιο συνεχίζει να κινείται, αλλά απαιτούνται περισσότερα πλοία, μεγαλύτερες αποστάσεις και περισσότερες ημέρες για να φθάσει στους τελικούς προορισμούς. Αυτός ο συνδυασμός βρίσκεται πίσω από τα νέα ιστορικά ρεκόρ της ναυλαγοράς.
