Με καλύτερους δημοσιονομικούς αριθμούς, ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους, αλλά και με μια νέα ενεργειακή απειλή να σηκώνει κεφάλι, η ελληνική οικονομία φτάνει την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου σε ένα από τα σημαντικότερα ραντεβού της χρονιάς με τους οίκους αξιολόγησης. Moody’s και Scope ανοίγουν τα χαρτιά τους την ίδια ημέρα, σε μια στιγμή κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί πλέον όχι να κατακτήσει την επενδυτική βαθμίδα αλλά να εδραιωθεί σε αυτήν και να ανέβει ψηλότερα. Το σίγουρο που μπορεί κάποιος να πει είναι πως πρόκειται για μια συγκυρία που κάθε άλλο παρά ουδέτερη είναι.Το αντίθετο μάλιστα.
Η ενεργειακή κρίση σηκώνει ξανά κεφάλι, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο και μαζί τους επανέρχεται ένας κίνδυνος που η Ευρώπη γνωρίζει καλά. Νέες πληθωριστικές πιέσεις, ακριβότερη παραγωγή και χαμηλότερη ανάπτυξη.
Για την Ελλάδα, μάλιστα, η εξίσωση είναι ακόμη πιο δύσκολη. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν χτυπά μόνο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Περνά στο κόστος των επιχειρήσεων, πιέζει την ανταγωνιστικότητα και επιβαρύνει τις εισαγωγές, αγγίζοντας έτσι μία από τις αδυναμίες που εξακολουθούν να επισημαίνουν οι οίκοι τις εξωτερικές ανισορροπίες της οικονομίας. Κάπως έτσι, η 18η Σεπτεμβρίου μετατρέπεται σε ένα πρώτο ουσιαστικό crash test για το πόσο ανθεκτική είναι η βελτιωμένη εικόνα της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε ένα νέο εξωτερικό σοκ.
Moody’s: Το δύσκολο σκαλοπάτι
Τα βλέμματα στρέφονται αρχικά στη Moody’s. Στην τελευταία προγραμματισμένη αξιολόγηση, στις 13 Μαρτίου 2026, ο οίκος διατήρησε την Ελλάδα στο Baa3 με σταθερές προοπτικές. Πρόκειται για τη χαμηλότερη βαθμίδα της επενδυτικής κατηγορίας στην κλίμακα της Moody’s. Η Moody’s αναγνωρίζει τη μεγάλη βελτίωση που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία όπως καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις, ισχυρότερο τραπεζικό σύστημα, μεταρρυθμίσεις και θεσμική πρόοδο. Το γεγονός, όμως, ότι τον Μάρτιο δεν προχώρησε στο επόμενο βήμα δείχνει ότι ο πήχης για μια νέα αναβάθμιση βρίσκεται πλέον ψηλότερα.
Η Moody’s μάλιστα έχει βάλει χαμηλότερο πήχη για την ελληνική ανάπτυξη, στο 1,7% για το 2026 και το 2027, έναντι 2,1% προηγουμένως. Και αυτό αποκτά σήμερα μεγαλύτερη σημασία.
Στην περίπτωση της Moody’s δεν έχει σημασία μόνο μια ενδεχόμενη αναβάθμιση. Ακόμη και μια μεταβολή του outlook από σταθερό σε θετικό θα αποτελούσε σαφές θετικό μήνυμα, καθώς θα έδειχνε ότι ο οίκος βλέπει αυξημένες πιθανότητες για το επόμενο βήμα παρά το δυσμενέστερο διεθνές περιβάλλον.
Scope: Η πόρτα είναι ήδη ανοικτή
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Scope. Στην τελευταία επανεξέταση, στις 20 Μαρτίου 2026, διατήρησε την Ελλάδα στο BBB με θετικές προοπτικές. Η Scope έχει ήδη τοποθετήσει την Ελλάδα σε positive outlook, αφήνοντας ανοικτή την πόρτα για μια μελλοντική αναβάθμιση.
Στα δυνατά χαρτιά της χώρας βάζει τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, τα πρωτογενή πλεονάσματα, την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και, κυρίως, την ιδιαίτερα ευνοϊκή δομή του. Όμως η Scope επιμένει και στις αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας όπως ότι το δημόσιο χρέος παραμένει πολύ υψηλό, η παραγωγικότητα αποτελεί διαρθρωτική πρόκληση, το δημογραφικό βαραίνει τις μακροπρόθεσμες προοπτικές και οι εξωτερικές ανισορροπίες εξακολουθούν να αποτελούν σημείο ευπάθειας. Εδώ ακριβώς μπαίνει στην εξίσωση η ενέργεια. Διότι την ώρα που η Ελλάδα δείχνει να πληροί όλο και περισσότερες από τις δημοσιονομικές προϋποθέσεις για καλύτερη αξιολόγηση, εμφανίζεται ένας νέος εξωτερικός κίνδυνος που δοκιμάζει ακριβώς αυτό που θέλουν να δουν οι οίκοι, την ανθεκτικότητα της οικονομίας όταν οι συνθήκες δυσκολεύουν.
Η σημασία της Παρασκευής, επομένως, ξεπερνά ένα ακόμη γράμμα στην κλίμακα των οίκων. Μια θετική κίνηση από Moody’s ή Scope θα λειτουργούσε ως ψήφος εμπιστοσύνης στη δυνατότητα της χώρας να συνεχίσει τη δημοσιονομική εξυγίανση και την αποκλιμάκωση του χρέους ακόμη και μέσα σε ένα πιο δύσκολο διεθνές περιβάλλον. Θα έστελνε επίσης ένα σημαντικό μήνυμα στις αγορές, ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς εντός investment grade, αλλά αρχίζει σταδιακά να απομακρύνεται από το κατώφλι του.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος για την ελληνική αγορά, καθώς στις 18 Σεπτεμβρίου συμπίπτουν και οι αναδιαρθρώσεις των FTSE Russell και STOXX, ενόψει της μετάταξης της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές. Αξιολογήσεις και αγορές συναντώνται, επομένως, στην ίδια ημερομηνία και το μήνυμα που θα εκπέμψει η Παρασκευή θα διαβαστεί πολύ πέρα από την Αθήνα. Βεβαίως, η μη αναβάθμιση δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αρνητική εξέλιξη. Οι οίκοι μπορεί να επιλέξουν να περιμένουν, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό τοπίο μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα. Γι’ αυτό ίσως μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την απόφαση θα έχει το σκεπτικό που θα τη συνοδεύσει.
