Υπάρχει μια τραγική ειρωνεία ο εκλεκτός του Αμερικανού προέδρου να αποφασίσει την αύξηση των επιτοκίων παρά της εκκλήσεις του Τραμπ και του επιτελείου για μείωση τoυς.
Σήμερα η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοιχτής Αγοράς ολοκληρώνει την διήμερη συνεδρίαση της. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκτιμούν σε μεγάλο βαθμό ότι θα αυξήσει το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσεις στο εύρος του 3,75%-4%, και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα δώσουν σήμα για περαιτέρω σύσφιγξη στο μέλλον.
Οι οικονομολόγοι συμπλέουν με τις αγορές στην πρόβλεψη της σημερινής απόφασης. Σε έρευνα του Reuters που διεξήχθη μετά την ανακοίνωση των στοιχείων για τον πληθωρισμό το 85% των οικονομολόγων (86 στους 101) εκτιμά ότι η Fed θα αποφασίσει την πρώτη αύξηση από τον Ιούλιο του 2023.
Πρόκειται για μια εντυπωσιακή ανατροπή σε σχέση με τα αποτελέσματα της έρευνας της προηγούμενης εβδομάδας, η οποία έδειχνε ότι περισσότεροι από τους δύο στους τρεις συμμετέχοντες ανέμεναν διατήρηση των επιτοκίων στα ίδια επίπεδα. Αντίστοιχη μεταβολή στις προβλέψεις λίγο πριν από συνεδρίαση χάραξης πολιτικής είχε καταγραφεί τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν η Fed προχώρησε σε μείωση κατά 50 μονάδες βάσης, ενώ η αρχική εκτίμηση έκανε λόγο για κίνηση της τάξης των 25 μονάδων βάσης.
Πληθωρισμός και πετρέλαιο
Ο δομικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε με ρυθμό 0,3% σε μηνιαία βάση και 2,4% σε ετήσια βάη, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας. Η άνοδος αυτή υπερβαίνει κατά πολύ τα επίπεδα του στόχου για πληθωρισμό 2% που έχει η Fed.
Σε συνδυασμό με την εκτίναξη και το ράλι των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, τα πρόσφατα στοιχεία δεν ενισχύουν την πεποίθηση ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός κινείται προς το 2% «με σαφήνεια και με επαρκή ταχύτητα» μια εξέλιξη που ο Γουόρς σε ομιλία του προς κεντρικούς τραπεζίτες από όλο τον κόσμο στο Jackson Hole του Wyoming, εξέφρασεότι επιθυμούσε να δει.
Αυτό το κρίσιμο σημείο λήψης αποφάσεων φέρνει σε δύσκολη θέση τον Γουόρς. Ο Αμερικανός πρόεδρος τον επέλεξε με την ξεκάθαρη προσδοκία ότι θα προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων. Οι επιθέσεις του Τραμπ στον πρώην πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, είχαν ξεφύγει από τα όρια της θεσμικής ευγένειας, με τον Αμερικανό πρόεδρος να τον χαρακτηρίζει καθυστερημένο πιέζοντας τον να μειώσει τα επιτόκια.
Προς το παρόν ο Τραμπ αποδίδει την αποτυχία αυτή στους «πολιτικά» σκεπτόμενους συναδέλφους του Γουόρς την κεντρική τράπεζα και όχι στον ίδιο τον Γουόρς, ενώ παράλληλα απειλεί να επιβάλει κυρώσεις σε εμπορικούς εταίρους εάν δεν μειωθούν τα επιτόκια.
Μια αύξηση των επιτοκίων τόσο κοντά στις εκλογές του Νοεμβρίου, κατά τις οποίες το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα καλείται να διατηρήσει τις οριακές πλειοψηφίες που κατέχει στο Κογκρέσο θα μπορούσε να εντείνει τις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με το κόστος διαβίωσης, δίνοντας έτσι προβάδισμα στους Δημοκρατικούς αντιπάλους.
Το μήνυμα από τα ομόλογα
Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου διάρκειας ξεπέρασε το 5%, αντανακλώντας διάφορους παράγοντες, όπως οι προσδοκίες ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν υψηλές και ότι η Fed θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων.
Όπως σημείωσαν οι αναλυτές της Bank of America, για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Fed η επιλογή είναι απλή: «αύξηση επιτοκίων ή κίνδυνος απότομης ανόδου των αποδόσεων των ομολόγων… Στον Τραμπ δεν θα αρέσουν οι διαθέσιμες επιλογές, αλλά θα πρέπει να κατανοήσει τους κινδύνους που ενέχει η απώλεια ελέγχου στις αποδόσεις των ομολόγων και τις επιπτώσεις στην αγορά».
Μια απόφαση για αύξηση των επιτοκίων, ειδικά αν συνοδεύεται από προβλέψεις των αξιωματούχων για νέα αύξηση εντός του έτους, όπως αναμένουν πλέον ορισμένοι αναλυτές, θα μπορούσε επίσης να αναγκάσει τον Γουόρς να δώσει τουλάχιστον κάποιες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την πορεία των επιτοκίων και τις δικές του εκτιμήσεις για την οικονομία, εκτός εάν ο ίδιος κρίνει σκόπιμο να αφήσει ορθάνοιχτη την πόρτα για περαιτέρω αυξήσεις.
«Ο Γουόρς θα πρέπει επίσης να ισορροπήσει προσεκτικά στις δηλώσεις του, εάν εξακολουθεί να μην επιθυμεί να παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες για τη μελλοντική πορεία της πολιτικής (forward guidance)», έγραψε ο οικονομολόγος της TD Securities, Oscar Munoz. «Εάν η Fed αποφασίσει να αυστηροποιήσει τη νομισματική πολιτική, είναι βέβαιο ότι θα ερωτηθεί για μελλοντικές αυξήσεις επιτοκίων. Για εμάς είναι αρκετά σαφές ότι, εάν η Fed επιλέξει την οδό των αυξήσεων τον Σεπτέμβριο, θα δρομολογηθεί περαιτέρω σύσφιγξη της πολιτικής. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα διαχειριστεί ο πρόεδρος αυτή την άσκηση ισορροπίας».
Παραδόξως, μια αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους αγοραστές κρατικών ομολόγων, σύμφωνα με αναλυτές, εφόσον εκληφθεί ως ένδειξη ότι η Fed είναι αποφασισμένη να καταπολεμήσει τις πληθωριστικές πιέσεις – αν και το κατά πόσον μία και μόνο αύξηση αρκεί για να αναχαιτιστεί ο πληθωρισμός αποτελεί άλλο ζήτημα. Αντιθέτως, η διατήρηση των επιτοκίων αμετάβλητων θα μπορούσε να ωθήσει τις αποδόσεις σε υψηλότερα επίπεδα.
