Σε πορεία σύγκρουσης έχει φέρει ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός τον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed), Κέβιν Γουόρς, αυτή την εβδομάδα, καθώς οι αγορές προετοιμάζονται για αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα, παρά τις απαιτήσεις του προέδρου.
Οι οικονομολόγοι προειδοποίησαν ότι η «αξιοπιστία» της Fed διακυβεύεται εάν δεν προχωρήσει σε αύξηση την Τετάρτη, δεδομένου ότι τα επίσημα στοιχεία δεν έδειξαν σημάδια της ουσιαστικής βελτίωσης που ο πρόεδρος της Fed είχε δηλώσει ότι χρειαζόταν να δει για να αποφύγει μια τέτοια κίνηση, υπενθυμίζουν οι Financial Times.
Ωστόσο, η αύξηση των επιτοκίων για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει την οργή του προέδρου, ο οποίος έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί σημαντικά χαμηλότερο κόστος δανεισμού.
Την Κυριακή, ο Τραμπ επανέλαβε τη θέση του ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να έχουν «το χαμηλότερο επιτόκιο στον κόσμο».
Παράλληλα, ο Κέβιν Χάσετ, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου του Τραμπ, προειδοποίησε ότι «αν υπάρξει αύξηση επιτοκίων, τότε ο πρόεδρος… είμαι σίγουρος ότι δεν θα ενθουσιαστεί ιδιαίτερα με αυτό».
Fed και εκλογές
«Πιστεύω ότι αν θέλεις μια ανεξάρτητη Fed, τότε ένα από τα πράγματα που κάνει η Fed είναι να μην εμπλέκεται στις εκλογές», δήλωσε ο Χάσετ στο Fox News.
Ωστόσο, ο Ρότζερ Φέργκιουσον, πρώην αντιπρόεδρος της Fed, δήλωσε ότι τα δεδομένα καθιστούν πλέον «πολύ πιθανό» το ενδεχόμενο η κεντρική τράπεζα να αναλάβει δράση αυτή την εβδομάδα.
«Όλα δείχνουν προς τον Σεπτέμβριο ως τη χρονική στιγμή για δράση, εάν ο Γουόρς και οι συνάδελφοί του θέλουν να διατηρήσουν την αξιοπιστία τους», δήλωσε στο CNBC.
Οι αντικρουόμενες πιέσεις προετοιμάζουν το έδαφος για μια αντιπαράθεση μεταξύ του Τραμπ και του Γουόρς —τον οποίο ο πρόεδρος πρότεινε για τη θέση— μόλις τέσσερις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τελευταίου στη Fed. Ο Τραμπ είχε χάσει την υπομονή του με τον Τζέι Πάουελ, τον προκάτοχο του Γουόρς, επειδή δεν μείωσε τα επιτόκια αρκετά γρήγορα, χαρακτηρίζοντάς τον «ανόητο».
Ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα για το μεγαλύτερο μέρος του 2026, καθώς οι αυξημένες τιμές των καυσίμων —που πυροδοτήθηκαν από τον πόλεμο του Τραμπ με το Ιράν— μετακυλίονται σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν εκ νέου άνοδο την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι σε σαουδαραβικές υποδομές ενέτειναν τις ανησυχίες για τον εφοδιασμό, ωθώντας το αργό πετρέλαιο τύπου Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο. Την Παρασκευή, οι τιμές του ντίζελ ξεπέρασαν για πρώτη φορά στην ιστορία τα 6 δολάρια ανά γαλόνι. Ο Γουόρς δήλωσε σε οικονομολόγους και κεντρικούς τραπεζίτες στο συμπόσιο του Jackson Hole τον περασμένο μήνα ότι η άνοδος των τιμών είχε καταστεί «πιο ανησυχητική» και ότι τα μέλη που καθορίζουν τα επιτόκια θα είχαν «δουλειά να κάνουν» εάν η τάση αυτή δεν μετριαζόταν σύντομα.
Αμετάβλητος πληθωρισμός
Δεν υπήρξαν ιδιαίτερα σημάδια τέτοιας επιβράδυνσης την Παρασκευή, όταν το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας (Bureau of Labor Statistics) ανακοίνωσε ότι ο ετήσιος πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή παρέμεινε αμετάβλητος στο 3,4% τον Αύγουστο, στα ίδια επίπεδα με τον Ιούλιο.
Η έκθεση για τον πληθωρισμό ώθησε πολλές κορυφαίες τράπεζες της Wall Street να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους σχετικά με την απόφαση της Fed για τα επιτόκια, μετακινούμενες από το σενάριο της διατήρησης των επιτοκίων αμετάβλητων σε αυτό της αύξησής τους. Οι προσδοκίες των επενδυτών για αύξηση αυξήθηκαν από το 50% στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας σε σχεδόν 90% την Παρασκευή.
«Στην τελική ανάλυση, οι επανειλημμένες αυστηρές προειδοποιήσεις του προέδρου σχετικά με την ανοχή στον πληθωρισμό ενέχουν τον κίνδυνο να πληγεί η θεσμική αξιοπιστία, εάν δεν υπάρξει κάποια δράση που να τις υποστηρίζει», δήλωσε στους FT ο Μάικλ Φερόλι της JPMorgan.
Ο Ντέιβιντ Μέρικλ της Goldman Sachs είπε επίσης στους FT ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα «ανησυχούσαν για την πιθανή αντίδραση της αγοράς στην περίπτωση μη υλοποίησης μιας αύξησης, την οποία η πρόσφατη επικοινωνία της Fed έχει οδηγήσει την αγορά να προεξοφλεί πλέον σχεδόν πλήρως».
Αναμενόμενη αύξηση επιτοκίων
«Η ομιλία του προέδρου Γουόρς στο Jackson Hole οδήγησε την αγορά να αναμένει αύξηση εάν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό δεν ήταν ιδανικά· και ενώ ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (CPI) δεν ήταν ανησυχητικός, δεν ήταν και ιδανικός», είπε.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι, αν και ο Γουόρς «θέλει να πράξει το σωστό» όσον αφορά τα επιτόκια, ενδέχεται να εμποδιστεί από μια «πολιτική» και «εχθρική» Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), υπονοώντας ότι ίσως να μην επιρρίψει άμεσα ευθύνες στον πρόεδρο της Fed για τυχόν αύξηση των επιτοκίων.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση επτά εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές —οι οποίες θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου για το δεύτερο μισό της θητείας του Τραμπ— θα προκαλούσε τη δυσαρέσκεια του προέδρου, προειδοποίησαν οι αναλυτές.
Ο Γκρέγκορι Ντέικο, επικεφαλής οικονομολόγος της EY Parthenon, δήλωσε ότι «η αναβολή μιας αύξησης επιτοκίων για μετά τις ενδιάμεσες εκλογές —όπως και η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής αποκλειστικά για λόγους αξιοπιστίας της πολιτικής— δεν αποτελεί και δεν θα έπρεπε να αποτελεί μέρος της συζήτησης μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, παρά το γεγονός ότι έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης στην αγορά».
Προέβλεψε ότι η Fed θα αύξανε τα επιτόκια, καθώς η πλειοψηφία της FOMC είχε πειστεί ότι ο ρυθμός της διαδικασίας αποπληθωρισμού «δεν ήταν ικανοποιητικός».
«Ο Γουόρς πιθανότατα θα αξιοποιήσει την κάλυψη της πλειοψηφίας για να ασκήσει ηγεσία εκ των όπισθεν και να ψηφίσει υπέρ μιας αύξησης», δήλωσε.
