Στην Κίνα, οι γονείς που θέλουν να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πού βρίσκονται τα παιδιά τους δεν χρειάζεται απαραίτητα να τους αγοράσουν κινητό τηλέφωνο. Για εκατομμύρια οικογένειες, η λύση βρίσκεται στον καρπό τους.
Τα παιδικά smartwatches έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή τεχνολογικά προϊόντα για παιδιά δημοτικού, προσφέροντας στους γονείς κάτι που θεωρούν πολύτιμο: επικοινωνία και εντοπισμό της τοποθεσίας, χωρίς την πλήρη και ανεξέλεγκτη πρόσβαση στο διαδίκτυο που προσφέρει ένα smartphone, αναφέρει η Wall Street Journal.
Περίπου ένα στα τρία παιδιά ηλικίας 5 έως 12 ετών στην Κίνα διαθέτει σήμερα παιδικό smartwatch, ενώ στις αστικές περιοχές το ποσοστό ξεπερνά το 50%, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Wall Street Journal. Στην κορυφή της αγοράς βρίσκεται η κινεζική μάρκα Xiaotiancai, γνωστή ως Little Genius στην Κίνα και ως Imoo στο εξωτερικό. Η εταιρεία κατέχει σχεδόν το ήμισυ των παγκόσμιων πωλήσεων παιδικών smartwatches.
Ένα κινητό τηλέφωνο χωρίς… κινητό
Η δημοτικότητα των συσκευών εξηγείται από τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί. Τα Little Genius χρησιμοποιούν κάρτες SIM και μπορούν να πραγματοποιούν φωνητικές και βιντεοκλήσεις, ενώ ορισμένα μοντέλα διαθέτουν ιδιαίτερα εξελιγμένα συστήματα εντοπισμού θέσης.
Σε κάποιες περιπτώσεις, η τεχνολογία μπορεί να προσδιορίσει ακόμη και σε ποιον όροφο ενός κτιρίου βρίσκεται το παιδί. Παράλληλα, οι γονείς μπορούν να καθορίζουν ποιοι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν με το παιδί και ποιες εφαρμογές ή παιχνίδια μπορεί να χρησιμοποιεί.
Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που κάνει το smartwatch ελκυστικό σε γονείς όπως η Τζέιν Ντινγκ και ο σύζυγός της Τζίμι Ποκ. Όταν ο γιος τους, Λάριξ, πήγε στην πρώτη του σχολική εκδρομή, φοβήθηκαν μήπως χαθεί. Του έδωσαν ένα Little Genius, το οποίο σήμερα, στα οκτώ του χρόνια, φορά όταν βγαίνει για παιχνίδι.
Για τους γονείς, το ρολόι λειτουργεί ως ένα είδος ψηφιακής «ασφάλειας». Μπορούν να καλέσουν το παιδί, να δουν πού βρίσκεται και να επικοινωνήσουν μαζί του μέσω βίντεο, χωρίς να του παραχωρούν ένα smartphone με πρόσβαση σε ολόκληρο το διαδίκτυο.
Οι τιμές ξεκινούν περίπου από τα 90 δολάρια, ενώ τα πιο εξελιγμένα μοντέλα ξεπερνούν τα 300 δολάρια.
Ο κοινωνικός αντίκτυπος του smartwatch στη Κίνα
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση που εξηγεί την επιτυχία του Little Genius: τα παιδιά δεν αγοράζουν απλώς μια συσκευή επικοινωνίας. Αγοράζουν πρόσβαση σε ένα ολόκληρο κοινωνικό δίκτυο.
Τα παιδιά μπορούν να ακουμπούν τα smartwatches τους μεταξύ τους και να προσθέτουν φίλους, να συνομιλούν, να δημοσιεύουν αναρτήσεις και να ανταλλάσσουν «likes». Το χαρακτηριστικό αυτό έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό κοινωνικό αποτέλεσμα: όταν οι περισσότεροι συμμαθητές χρησιμοποιούν Little Genius, ένα παιδί που έχει Huawei, Xiaomi ή Apple μπορεί να μην μπορεί να συμμετέχει στο ίδιο δίκτυο.
Έτσι, η επιλογή της συσκευής δεν είναι πάντα αποκλειστικά απόφαση των γονέων. Τα ίδια τα παιδιά μπορούν να δημιουργούν πίεση για την αγορά του συγκεκριμένου brand.
Η Γκου Λινγκέν, εννέα ετών, λέει ότι αγαπημένο της χαρακτηριστικό είναι η δυνατότητα να συνομιλεί με φίλους και να προσθέτει συνεχώς καινούργιους. Η μητέρα της, Μο Τσανπίνγκ, αποφάσισε να αγοράσει το ρολόι αφού το είδε να συζητείται σε ομάδες γονέων στο WeChat.
Η δυναμική αυτή έχει δημιουργήσει και έναν άτυπο ανταγωνισμό μεταξύ των παιδιών. Ο Τζιανγκ Κάι, πατέρας δύο παιδιών, πλήρωσε περίπου 200 δολάρια για κάθε ρολόι, αλλά ανησυχεί ότι τα παιδιά του μπορεί να συγκρίνουν τα δικά τους μοντέλα με ακριβότερες συσκευές συμμαθητών τους.
Ο γονικός έλεγχος απέναντι στην ψηφιακή εξάρτηση
Η επιτυχία των παιδικών smartwatches έχει, ωστόσο, και την αντίθετη πλευρά της. Κινεζικά μέσα ενημέρωσης και χρήστες των social media έχουν επικρίνει τις συσκευές για τον κίνδυνο εθισμού, την κοινωνική πίεση και τη δημιουργία μιας νέας μορφής ανταγωνισμού μεταξύ παιδιών. Σε αρκετά σχολεία η χρήση τους έχει απαγορευτεί μέσα στις τάξεις.
Παρά τις αντιδράσεις, για πολλούς γονείς το smartwatch εξακολουθεί να αποτελεί έναν συμβιβασμό: τους επιτρέπει να παρακολουθούν και να επικοινωνούν με το παιδί, χωρίς να του παραδίδουν ένα smartphone.
Η Ζανγκ Χονγκλί, 39 ετών, δεν σκοπεύει να αγοράσει κινητό στην 12χρονη κόρη της πριν από το λύκειο ή ακόμη και το πανεπιστήμιο. Μέχρι τότε, χρησιμοποιεί το smartwatch για να γνωρίζει πού βρίσκεται και να επικοινωνεί μαζί της, έχοντας απενεργοποιήσει παιχνίδια και άλλες εφαρμογές.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο μάθημα από την κινεζική αγορά: το παιδικό smartwatch δεν πωλείται απλώς ως μικρότερο κινητό. Πωλείται ως ελεγχόμενη πύλη προς τον ψηφιακό κόσμο — ένα εργαλείο που υπόσχεται στους γονείς περισσότερη ασφάλεια, ενώ στα παιδιά προσφέρει κάτι εξίσου σημαντικό: την πρώτη τους ανεξαρτησία και μια θέση στο ψηφιακό κοινωνικό τους περιβάλλον.
