Αντιμέτωπος με μια νέα ενεργειακή κρίση που απειλεί να εξελιχθεί σε σημαντικό οικονομικό και πολιτικό πρόβλημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έχει εκτιναχθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, πλήττοντας ιδιαίτερα αγρότες, μεταφορικές επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, και ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει ακόμη και την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ προκειμένου να αυξηθεί η διαθέσιμη ποσότητα στην εγχώρια αγορά, σημειώνουν οι Financial Times.
Η μέση τιμή του ντίζελ έφθασε πρόσφατα τα 6,53 δολάρια το γαλόνι, περίπου 77% υψηλότερα από έναν χρόνο πριν. Η άνοδος συνδέεται κυρίως με τις διεθνείς αναταράξεις στην αγορά ενέργειας, μετά τον πόλεμο με το Ιράν, τις διαταραχές στη ροή πετρελαίου μέσω των διεθνών θαλάσσιων οδών και τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια. Η τιμή του αργού πετρελαίου έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι παγκόσμιες διαθέσιμες ποσότητες πετρελαϊκών προϊόντων έχουν περιοριστεί.
Το πρόβλημα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ επειδή το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τη γεωργία, τις μεταφορές και μεγάλο μέρος της βιομηχανικής δραστηριότητας. Ρεπουμπλικάνοι από αγροτικές πολιτείες, με επικεφαλής τον γερουσιαστή της Αϊόβα Τσακ Γκράσλεϊ, πιέζουν τον Λευκό Οίκο να περιορίσει προσωρινά τις εξαγωγές ώστε να παραμείνει περισσότερο καύσιμο στην αμερικανική αγορά.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει σοβαρά την πρόταση, χωρίς να έχει λάβει οριστική απόφαση. Η συζήτηση έχει ήδη προκαλέσει έντονο λόμπινγκ από την πετρελαϊκή βιομηχανία, καθώς οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι ένας περιορισμός των εξαγωγών μπορεί τελικά να αυξήσει, αντί να μειώσει, τις τιμές. Στελέχη της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις.
Τι μπορεί να στοιχίσει το μπλόκο του Τραμπ
Το βασικό επιχείρημα των επικριτών είναι ότι η αγορά του ντίζελ είναι παγκόσμια. Οι αμερικανικές εταιρείες εξάγουν περίπου 1,6 εκατ. βαρέλια ντίζελ ημερησίως, επειδή τα διυλιστήρια παράγουν περισσότερα αποστάγματα από όσα καταναλώνει η εγχώρια αγορά. Επομένως, η απαγόρευση των εξαγωγών θα μπορούσε αρχικά να αυξήσει τα διαθέσιμα αποθέματα στις ΗΠΑ, αλλά παράλληλα να μειώσει την παγκόσμια προσφορά και να προκαλέσει νέες αυξήσεις τιμών.
Οι επιπτώσεις δεν θα ήταν ίδιες σε όλες τις περιοχές. Πολιτείες του Νότου και της Μεσοδυτικής Αμερικής, όπου η παραγωγή και η κατανάλωση ντίζελ είναι μεγάλες, θα μπορούσαν να επωφεληθούν προσωρινά. Αντίθετα, περιοχές όπως η Καλιφόρνια και η Βορειοανατολική Ακτή εξαρτώνται περισσότερο από εισαγόμενα προϊόντα και θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει άλλες λύσεις, όπως περαιτέρω εξαιρέσεις από τον Jones Act, φορολογικές ελαφρύνσεις και χαλάρωση των κανόνων για το λεγόμενο «κόκκινο ντίζελ», που χρησιμοποιείται κυρίως σε αγροτικά μηχανήματα και άλλες εφαρμογές εκτός δρόμου. Πολλές πολιτείες έχουν ήδη προχωρήσει σε έκτακτα μέτρα, όπως προσωρινές μειώσεις φόρων καυσίμων και χαλάρωση κανονισμών.
Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί επίσης τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Στις 29 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει έως 40 εκατ. βαρέλια από το Strategic Petroleum Reserve μέσω δανεισμού προς επιχειρήσεις, στο πλαίσιο διεθνούς προσπάθειας σταθεροποίησης της αγοράς.
Πίσω από τις οικονομικές αποφάσεις βρίσκεται πλέον και μια πολιτική πίεση: το υψηλό κόστος καυσίμων μεταφέρεται στις τιμές μεταφορών, τροφίμων και άλλων αγαθών. Έτσι, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην άμεση ανακούφιση των Αμερικανών καταναλωτών και στον κίνδυνο μιας παρέμβασης που θα μπορούσε να περιορίσει την παραγωγή των διυλιστηρίων, να διαταράξει τις διεθνείς αγορές και να υπονομεύσει τη θέση των ΗΠΑ ως αξιόπιστου προμηθευτή πετρελαϊκών προϊόντων.
