«Αν κοιτάξω αυτή τη στιγμή την ανάπτυξή σας γύρω στο 2%, το σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμά σας, τη μείωση του δημόσιου χρέους σας, γνωρίζω αρκετές χώρες στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης αυτής που γνωρίζω καλύτερα, που θα ήθελαν να έχουν αυτά τα νούμερα.» με αυτή τη φράση έδωσε τα εύσημα στην Ελλάδα, ο πρώην επικεφαλής της Τράπεζας της Γαλλίας και πρώην μέλος του δ.σ της ΕΚΤ, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, επίσημος προσκεκλημένος της Ανοιχτής Εκδήλωσης της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης».
Ο Βιλερουά που έχει πλέον τον τίτλο του επίτιμου Διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας υπογράμμισε ότι υπάρχουν δύο μαθήματα από την ελληνική κρίση χρέους. Το πρώτο μάθημα είναι ότι όσο περισσότερο καθυστερείς να κάνεις τη δημοσιονομική σου προσαρμογή, τόσο πιο επώδυνη είναι, ξεκινώντας από τους απλούς πολίτες ή τους πιο φτωχούς. Και το δεύτερο μάθημα είναι μάλλον πιο θετικό, ότι οι μεταρρυθμίσεις λειτουργούν στην ευρωζώνη.
Η γαλλική κρίση
Αναφερόμενος στην αναταραχή στην γαλλική αγορά ομολόγων ο Βιλερουά εμφανίστηκε σίγουρος ότι η Γαλλία και η Ευρώπη θα ξεπεράσουν αυτή την κρίση, η οποία έχει δύο συνιστώσες, δύο γαλλικές και μια ευρωπαϊκή.
Υπογράμμισε ότι η η Γαλλία πληρώνει το τίμημα μιας δημοσιονομικής πολιτικής που ήταν υπερβολικά χαλαρή για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, και πληρώνει υψηλό τίμημα επειδή έτσι λεθιτουργούν οι αγορές. Είναι μη γραμμικές. Μπορεί να είναι πολύ ήρεμες για μεγάλο χρονικό διάστημα και ξαφνικά να υπάρξει μια απότομη διόρθωση.
«Η διάχυση του γαλλικού spread σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες η σημαντική κίνηση αύξησης των μακροπρόθεσμων αποδόσεων και σύσφιγξης. Αυτό το ευρωπαϊκό ζήτημα θα μπορούσε να θέσει ένα ερώτημα στην ΕΚΤ»
Η Γαλλία πρέπει να ψηφίσει το προϋπολογισμό ενώ τόνισε ότι επίπεδο ελλείμματος που παραμένει υψηλό, στο 5% του ΑΕΠ. «Δεν είναι αρκετό για τα επόμενα χρόνια» υπογράμμισε.
Εκτιμά ότι θα ψηφιστεί ο προϋπολογισμός παρά τη ζωηρή συζήτησης στο κοινοβούλιο, γιατί το Σύνταγμα έχει άρθρα που δίνει ισχυρή δύναμη στην κυβέρνηση για να περάσει τον προϋπολογισμό.
Η δεύτερη συνιστώσα είναι επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Σύμφωνα με την άποψη του που είναι ανοιχτός ενώ εκτιμά ότι οι δημοσκοπήσεις που θέλουν ο δεύτερος γύρος να είναι μεταξύ των δύο άκρων είναι παραπλανητικές. Η δημοσιονομική βιωσιμότητα θα βρεθεί στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας λόγω της κρίσης.
Ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή συνιστώσα. «Επειδή αυτό που είδαμε την περασμένη εβδομάδα, και ήταν απρόσμενο και εν μέρει αδικαιολόγητο, ήταν μια διάχυση αυτού του γαλλικού spread σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, και μια σημαντική κίνηση αύξησης των μακροπρόθεσμων αποδόσεων και σύσφιγξης. Αυτό το ευρωπαϊκό ζήτημα θα μπορούσε να θέσει ένα ερώτημα στην ΕΚΤ» είπε χαρακτηριστικά.
Ερωτώμενος για το ρόλο της ΕΚΤ όσον αφορά τις παρεμβάσεις είτε στην προηγούμενη κρίση χρέους είτε στην πανδημία κι αν η κεντρική τράπεζα προστατεύει τις κυβερνήσεις από δύσκολες επιλογές απάντησε ότι η μοναδική πυξίδα είναι η σταθερότητα των τιμών. «Αυτό σημαίνει ότι οι νομισματικές μας αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης της ποσοτικής χαλάρωσης (QE), δεν σχεδιάστηκαν για να βοηθήσουν τις κυβερνήσεις ούτε για να τις τιμωρήσουν.
»Όταν μειώσαμε τα επιτόκια, δεν ήταν για να τιμωρήσουμε τις κυβερνήσεις. Ήταν για να καταπολεμήσουμε τον αποπληθωρισμό.» Υπογράμμισε ότι όταν επιτυγχάνουμε σταθερότητα τιμών και τον στόχο του πληθωρισμού, υποστηρίζουμε την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα.
Η ενοποίηση των κεφαλαιαγορών
Ο Βιλερουά, όπως και Λαγκάρντ, είναι ένθερμος υποστηρικτής της ενοποίησης των κεφαλαιαγορών. «Υποστηρίζω σθεναρά όλες τις προσπάθειες. Αν μου επιτρέπετε, αγαπητέ Κυριάκο, κύριε Υπουργέ, πραγματικά αποδίδω φόρο τιμής στην προσπάθειά σας»
Εξήγησε ότι δεν είναι ένα τεχνικό βαρετό θέμα αλλά καθοριστικό για την οικονομία. «Αν συγκρίνω την Ευρώπη με τις ΗΠΑ, βλέπω δύο πράγματα.» είπε χαρακτηριστικά. «Πρώτον, η Ευρώπη δεν στερείται πιστώσεων, δεν στερείται αποταμιεύσεων, στερείται ιδίων κεφαλαίων. Και τα ίδια κεφάλαια είναι απολύτως βασικά για την καινοτομία. Είμαστε πολύ χαμηλότερα σε δείκτες ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με τις ΗΠΑ. Είμαστε δύο φορές χαμηλότερα. Και δεύτερον, η Ευρώπη ως σύνολο δεν στερείται επενδύσεων. Στερείται παραγωγικών επενδύσεων και ειδικά καινοτόμων επενδύσεων, και αυτά τα δύο συνδέονται. Εάν χρηματοδοτείσαι μέσω ιδίων κεφαλαίων, είσαι πιο έτοιμος να αναλάβεις ρίσκα. Έτσι, αυτή η ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων αφορά πραγματικά την κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων, οι οποίες είναι πιο άφθονες από τις αμερικανικές αποταμιεύσεις, για ευρωπαϊκές επενδύσεις και καινοτομία. Πρέπει λοιπόν να αναπτύξουμε μια ενιαία εποπτεία. Πρέπει να αναπτύξουμε συνταξιοδοτικά ταμεία. Πρέπει να αναπτύξουμε ευρωπαϊκά ταμεία επιχειρηματικών συμμετοχών.»
Κοινό ευρωπαϊκό χρέος
Ο Βιλερουά είναι υπερ της έκδοσης ευρωομολόγων. «Και νομίζω ότι αυτό είναι ένα άλλο θέμα όπου η Ελλάδα και η Γαλλία βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος.
Ως κεντρικός τραπεζίτης επεσήμανε δύο βασικά στοιχεία «Πρώτον, το κοινό ευρωπαϊκό χρέος δεν σημαίνει ότι οι χώρες μπορούν να ξεφύγουν από την εθνική δημοσιονομική πειθαρχία, και ξέρω για τι πράγμα μιλώ, όπως ξέρετε κι εσείς για τι πράγμα μιλάμε. Γνωρίζετε αυτόν τον γερμανικό φόβο, ο Γερμανός συνάδελφός μας Γιοάχιμ Νάγκελ ήταν στο ίδιο μέρος πέρυσι. Δεν ξέρω τι είπε γι’ αυτό. Αλλά αυτός ο γερμανικός φόβος, αυτό που αποκαλούν ένωση μεταβίβασης. Είναι η ιδέα ότι κάποιες χώρες θα πλήρωναν για τις άλλες. Οπότε δεν πρόκειται για αυτό. Δεν είναι ένας τρόπος αποφυγής της εθνικής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Και το δεύτερο στοιχείο μιας σοβαρής συζήτησης για το χρέος είναι ότι, αν πρόκειται για κοινό χρέος, πρέπει να προορίζεται για κοινά ευρωπαϊκά έργα που έχουν κοινή οικονομική προστιθέμενη αξία. Προτείνω τρία από αυτά: καθαρή ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη, άμυνα. Ελπίζω σθεναρά ότι μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο εκεί, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούμε αυτούς τους δύο όρους.» τόνισε.
Η διαφορά ονείρου και πράξης
Σχολιάζοντας τη σημαντική σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξήγησε ότι ότι πρόκειται για μια πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση για το πολυετές δημοσιονομικό πακέτο και προϋπολογισμό.
Ο ίδιος αναγνωρίζοντας τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν εσωτερικά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως απλός πολίτης εκτιμά ότι είναι περισσότερα αυτά που ενώνουν τις χώρες μέλη από αυτά που τις χωρίζουν. «Και αυτό που μας ενώνει είναι, τουλάχιστον, όχι μόνο οι κοινές απειλές για την κυριαρχία μας που προέρχονται από την Ανατολή, τη Ρωσία και την Ουκρανία, και ναι, την Κίνα, και που προέρχονται —λυπάμαι που το λέω αυτό, είμαι πολύ λυπημένος που το λέω— επίσης από τη Δύση και τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ» είπε χαρακτηριστικά.
Και στη συνέχεια ως απλό πολίτης αναφέρθηκε σε αυτό που θα το ονόμαζε το ελληνικό μάθημα. «Το θετικό ελληνικό μάθημα ή ίσως το καναδικό μάθημα, αν κοιτάξω τον Μαρκ Κάρνεϊ σήμερα, ότι η μοίρα μας είναι πρώτα απ’ όλα στα δικά μας χέρια. Το κάνατε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Και έτσι, δεν μπορούμε να αλλάξουμε την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προφανώς. Πρέπει όμως να αλλάξουμε τη δική μας πλευρά. Έχουμε πολλούς πόρους. Έχουμε ένα ενιαίο νόμισμα. Έχουμε τη μεγαλύτερη ενιαία αγορά. Έχουμε πολλά ταλέντα. Ας τα χρησιμοποιήσουμε.»
Η πρόταση του είναι η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η άμυνα να είναι οι κοινοί τομείς.«Ας δουλέψουμε τώρα και ας φέρουμε αποτελέσματα, και ας έχουμε ίσως ένα χρονοδιάγραμμα»
Ανέφερε μάλιστα το Ζακ Ντελόρ που ήταν πετυχημένος, μεταξύ άλλων λόγων, γιατί είχε χρονοδιάγραμμα. 1η Ιανουαρίου του ’93 για την ενιαία αγορά.
«Γιατί να μην έχουμε ένα κινητοποιητικό χρονοδιάγραμμα, ας πούμε την 1η Ιανουαρίου του ’29, για παράδειγμα, ακόμα κατά τη διάρκεια των ετών του σημερινού Προέδρου των ΗΠΑ, για να επιτύχουμε οικονομική και χρηματοπιστωτική κυριαρχία σύμφωνα με αυτή την ατζέντα;» αναρωτήθηκε και πρόσθεσε ότι «μπορώ να αναφέρω τον Γουόλτ Ντίσνεϊ, αν έχω ακόμα είκοσι δευτερόλεπτα; Και ο Γουόλτ Ντίσνεϊ δεν ήταν κεντρικός τραπεζίτης ούτε πολιτικός, αλλά φέρεται να είπε το εξής: «Ξέρετε τη διαφορά ανάμεσα σε ένα όνειρο και μια πράξη; Η διαφορά είναι ένα χρονοδιάγραμμα. Ας δουλέψουμε πάνω σε αυτό.»
